Saimuann’orpu enämbiä ei ole yksin – enzimäzet vihjavukset n’orpien joukkovehis ollah lövvytty Saimual

Saimual on nähty jo 4–5 n’orpan joukkovehtu. Nygöi saimuann’orpua on enämbi, migu konzutahto enne kannan kartoitushistourien aigua. Kai n’orpan varavonalažusjavotteluu on lievendetty.

Yle Uudizet karjalakse
Norppa kivellä.
Juha Taskinen

Saimuann’orpan kannan kazvo on tuonnuh Saimuale uuttu ilmivyö. Endisty enämbi on löytty vihjavustu n’orpien joukkovehis.

– Tämä vikse merkiččöy muutostu. Suvi-Saimual, Haugiviel da Pihl’aiviel nähtyt n’orpien joukkovehet ollah tavan mugah nellän libo viijen saimuann’orpan joukot. Se on jo joukkovehien roindan algu, sanelou Meččyhalličuksen ylitarkastai, n’orpantutkii Tero Sipilä.

Joukkovehii on nähty jälgimäzen viijen vuvven aigua, konzu n’orpien kandu on olluh jo piäl 300. Tänä vuon n’orpien joukkovehii on nähty Haugiviel sygyzylgi, sendäh pagin ei ole vai keviällizes dielos.

Saimuann’orpu ei elä yksin, se eläy joukolleh

N’orpu on luonnon mugah joukkoelätti. Ezimerkikse luadogann’orpu, kudamua on äijiä enämbi, migu saimuann’orpua, eläy tavan mugah 20-30 n’orpan joukkovehis. Saimuann’orpugi ei ole yksinäh eläi.

– Se oli vai legendu hil’l’azes yksinäh eläjäs, ei se muga ole, hengähtäh Sipilä.

Sipilän mugah n’orpu on toizienke hyvin sobii elätti, kudai iändäy äijän. Äijiä n’orpan koiranjyttysty ulvondua da kitanjyttysty klik-iändy ristikanzu ei ni kuule.

– Saimuann’orpu iändäy enimite vien al da toiči muga loitton, što ristikanzan korvu ei ni kuule sidä.

N’orpan varavonalažusjavottelu lieveni, ga iellehgi n’orpu on varavonalaine

N’orpien kandua ruvettih kaččomah 35 vuottu tagaperin. Kogo 2000-luvun aigua kandu on hil’l’akkazin kazvanuh da nygöi Saimual n’orpua on enämbi, migu konzutahto enne kannan kartoitushistourien aigua. Tänä vuon n’orpien lugumiäry oli talviluvendas 360.

– Tämä on ihan selgei rekordu, sanou Sipilä.

Tänä vuon on roinnuh kaikkiedah 86 poigastu. Se on Suomen rekordu. Mulloi miäry oli 71, segi oli jo äijy. Enne sidä poigazien miäry oli pyörinyh lähäl 60.

Saimuann’orpu enämbiä ei ole ylen varavonalaine, se on nossuh varavonalažusastehikon toizele pordahale. Yhtelläh saimuann’orpu on iellehgi aiga varavonalaine. Sipilä pidäy n’orpien kannan kehityksen sellityksenny ozitunnuttu vardoičusruaduo da ristikanzoin ellendyksenmuutostu.

– Saimuann’orpua pidäy iellehgi vardoija, ga ristikanzoin ellendykses on roinnuh suurdu hyviä muutostu. Nygöi 80 procentua suomelastu on saimuann’orpan vardoičuksen puoles. N’orpua enämbiä ei vihata.

Luve sežo

Saimaannorppa ei ole enää yksinäinen – ensimmäiset viitteet norppien laumoittumisesta havaittu Saimaalla