Sápmi |

Gallerista rábmo Suohpanterrora – "Ođđalágan vuohki dahkat politihkalaš dáidaga"

Galleriija Saariaho Järvenpääs rahppui duorastaga Suohpanterrora čájáhus.

Jietna: Suohpanterror
Jietna

Duorastaga Suohpanterrora Deco2onizing Minds -čájáhus rahppui Helssegis Viiskulmas. Galleriija Saariaho Järvenpää beroštuvai dáiddárkollektiivva dáidágis, ja oaidná das ođđalágán vuogi buvttadit politihkalaš dáidaga, mii speadjalastá dálá áiggi. Maiddái galleriijagussiid vuordámušat ollašuvve, vaikko sámegiel teavsttat ja symbolihkka eai buohkaide rahpasange.

Galleriija Saariaho Järvenpää
Galleriija Saariaho Järvenpää Viiskulmas Helssegis Govva: Helga West / Yle

Gallerista ja čájáhusa kuráhtor Jari Saariaho mojohallá. Son lea duđavaš, go Suohpanterrora dáidda lea sin galleriijas čájehanláhkái. Son atná miellagiddevažžan, ahte dáidaga duogážis barget aktivisttat, geat gulahallet máilmmiin iežas politihkalaš dáidaga bokte. Su mielas dat sajáiduvvá politihkalaš dáiddasuorggi hárrái erenomáš bures, ja buktá dasa juoidá ođđa.

– Aktivisma lea nannosit mielde dás, performánssat sihke dat, ahte dat dáidda bargojuvvo čájáhusas dás seammás, na dat buktá dakkár performátiivvalaš beali dasa. Dát duođaige lea máŋgga dásis ođđalágan vuohki buvttadit dáidaga. Dát lea earálágán politihkalaš dáidda, masa mii leat hárjánan. Dan dihtii dát lea min galleriijas, muitala Saariaho, guhte doaibmá maid čájáhusa kuráhtorin.

Jari Saariaho
Gallerista ja čájáhusa kuráhtor Jari Saariaho rahpandoaluin Govva: Helga West / Yle

“Buohkat galggašedje váldit albma vuostemirkku kolonialismma ektui”

Vaikko Suohpanterror dáiddabarggut olggosoaidnit muitalit sámefáttáid birra, Saariaho mielas gažaldagat guoskkahit buohkaid álbmogiid dán áiggis.

– Dát čájáhus ii muital beare sámiid birra. Dát muitala máilmmis, gos mii eallit. Prinsihpas mii buohkat galggašeimmet váldit albma vuostemirkku kolonialismma ektui, ja dat dáhpáhuvvá mentálalaččat. Dat dáhpáhuvvá vehádatálbmogiid ektui, olles álbmotstáhtaid ektui, dát muitala luonddusuodjaleames, dát muitala nu máŋgga áššis oktanaga, čilge Saariaho.

Dáistaleapmi iežas báikkis dálá máilmmis geasuhii galleriijaguossi

Helssetlaš Inka Kokkonen ii dovdan Suohpanterrora ovddalgihtii. Son oinnii Facebookas čájáhusa bearbmagova ja beroštuvai. Su dáiddaskihpárat ožžo su vuolgit mielde rahpandoaluide. Sámiid birra son árvalii, ahte juogalágan skismmat ja stigmatiseren guoská sámeálbmoga, ja dat ovdagáttut nannejuvvojedje čájáhusas.

Suohpanterror
Suohpanterrora lahtut ráhkaneamen dáiddaperformánsii Govva: Helga West / Yle
 

Ealli kollášabargguide son liikui buot eanemusat, daidda, maid Suohpanterrora guokte lahtu čájáhusa áigge seammás jotke.

– Dát vehádatsajáiduvvan lea boahtán munnje oahpisin, go lean leamašan náitalan afrihkálaš albmáin, ahte dáistaleapmi iežas báikkis máilmmis lea munnje su bokte oahpis. Eandalit liikon govvii, gos nissonolbmos lea árbevirolaš gahpir badjelis, ja dat gorutgiella, mii lohká “yes we can”, čilge Kokkonen dovdduidis birra, maid čájáhus sus bohciidahtii.

Inka Kokkonen Suohpanterrorin näyttelyssä
Inka Kokkonen (gasku) oahpasmuvvamin čájáhussii iežas ustibiiguin Govva: Helga West / Yle

Kokkonen lohká sutnje báhcit ollu jurddašanláhkái čájáhusas. Su mielas livččii lean miellagiddevaš áddet sámegiel teavsttaid, mat leat oassin dáiddabargguin.

Báhkka servodatságastallan bođii čielgasit oidnosii

Joatkkaskuvlastudeantta Pinja Pieski mielas lei somá oaidnit Suohpanterrora dáiddabargguid ovtta sajis. Son illudii, go dat ledje čohkkejuvvon oaidninláhkái. Čájáhus buvttii su mielas bures ovdan báhkka servodatságastallama, dego fuola ođđa Deanu soahpamušas.

Pinja Pieski
Pinja Pieski illudii oaidnit Suohpanterrora oahpes dáiddabargguid Govva: Helga West / Yle

– Dákkár áigeguovdilis sámeáššit leat deike spreijejuvvon ja dieđusge dat rahpasit midjiide sápmelaččaide eará láhkai go suopmelaččaide, smiehtasta Pieski.

Deco2onizing Minds lea oaidninláhkái galleriijas Saariaho Järvenpää 13.4. rádjai.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä