Sää´mjânnam |

Mädd-âânnmõš kusttu Njauddâmjooǥǥ čäʹccõõzzâst jeänab ko ouddâl

Tiõđ da nuõrttsäʹmmlai ärbbteâđ leäʹp õhttääm seuʹrrjed mäʼhtt äimmmuttaž lij ouddnam tääiʹben kolggâmvuuʹdest, mušttal tuʹtǩǩeeidåhttar Tero Mustonen.

Tero Mustonen
Govva: Eeva Nykänen / Yle

Njauddâmjooǥǥ õhttsažvaaldšemhaʹŋǩǩõs riâšši pääiklaid kuullâmpoodd, koʹst mušttleš jeänab haʹnǩǩõõzz mõõnni ääiʹj puʹhttõõzzin.

Tuʹtǩǩeeidåhttar Tero Mustonen lij toođvâs haʹŋǩǩõõzz puʹhttõõzzid.

– Njauddâmjooǥǥ haʹŋǩǩõõzzâst leäʹp juʹn kutt eeʹjj tuejjääm. Tiõđ da nuõrttsäʹmmlai ärbbteâđ leäʹp õhttääm seuʹrrjed mäʼhtt äimm-muttâz ouddan tääiʹben kolggâmvuuʹdest. Konkreeʹtlaž puʹhttõõzz lie ouddmiârkkân tõt, što sääʹmvuuʹdest lie aiccum saauʹjest puättam jieʹllišlaaj, särnn Mustonen.

– Lij vääžnai, što mij haʹŋǩǩõs lij onstam tarjjeed räʹtǩǩummuž, ko leäʹp aiccâm vaiggâdvuõđid äimm-muttsest.

“Vaainõslubbâl da Kirakkajääuʹrest lie leämma negatiivlaž vaikktõõzz voudda”

Čeʹvetjääuʹrneeʹǩǩ noorrâʹtte Njauddâmjooǥǥ kuullâmpoʹdde jåhtta mââibaarǥ. Kuullâmpooʹddest saǥstâʹlle haʹŋǩǩõõzz puʹhttõõzzin da ouddmiârkkân måkkam Vainõsjooǥǥ teevvamkaartʼtõõzzin lie pueʹttam ouʹdde.

Tuʹtǩǩeeidåhttar Mustonen mieʹldd vuuʹdes kusttu jiânnai mädd-âânnmõõžž.

– Te lij võl mõõnni mäddâânnmõõzzi vaikktummšid tobdstum, mäʹhtt ouddmiârkkan Vaainõslubbâl da Kirakkajääuʹrest lie leämma negatiivlaž vaikktõõzz voudda, mušttal Mustonen.

Näätämö
Govva: Eeva Nykänen / Yle

– Täʹbbe Čeʹvetjääuʹrest oummu maisnte jiânnai aaʹššin. Mij mušttlim, što puõtti ǩeässa 2017 tuâjj Njauddâmjooǥǥast älgg. Vuõʹǯǯim še ođđ teâđ, mii lij samai vääžnai. Tuʹtǩǩeei jie koʹrvvad pääiklai teâđ.

Puäʒʒooumaž: Muttâz lie kuâsttjam Čeʹvetjääuʹr-Njauddâm vuuʹd luâđast

Puäʒʒooumaž Risto Semenoff lij jeällmeʹstes seuʹrrjam Njauddâm vuuʹd luânđ da vuäiʹnam, måkkam muttâz vuuʹdest lie.

– Vainõsjooǥǥâst ko leäm jieʹllam, toʹben lie kueʹl puuttam. Jooǥǥi peʹrǧǧummuš (lä. perkkaus) lij vaaiktam jiânnai tõid. Njauddâmjooǥǥâst lij čääʹʒʒ cuäkkam miâlǥǥâd pieʹll mehtter, ko Vaainõjooǥǥâst lie peʹrǧǧääm.

Risto Semenoff

– Kuʹǩǩääb jääuʹrin lie čääʹʒʒ puuttâm, puk jieʹǧǧi sueiʹn leʹjje ouddâl čääʹʒʒ vueʹlnn.

Semenooff miõlâst lij pâi šiõǥǥ, ko Njauddâmjooǥǥ haʹŋǩǩõs lij tuåimman täid aaʹššid ouʹdde da vuuʹd čäʹccõõzz jie rõššu.

Siõmmnai siõmmnai ääʹšš ouddne, son särnn.

– Lij teâđast, ko ââʹn täk koʹrjje tän hååmm da tät puärran. Da kueʹl lie tâʹlles pueʹttäm, luubblin jieʹlled.

Mäddâânnmõš vaaikât vuuʹd luâttu

Še tuʹtǩǩeeidåhttar lij vueiʹnam mäʹhtt Njauddâmjooǥǥ sââʹj li puernnam mââimõs eeʹjjin tuåimi diõtt.

Kuuitâǥ õinn lie ääʹšš, kook vaikkte kueʹli piʹrǧǧtummša.

– Njauddâmjokk lij samai šiõǥǥ sââʹjest, leâʹša teädd lij kâl še. Oummu jânnamâânnmõš da taarb pueʹtte vaikkted voudda. Ouddmiârkkân voudda lij plaanum  ruʹvddčuõkku, kååʹtt vaaikât voudda.Äimmmuttaž vaikktõõzz lie še juʹn vueinnemnalla Njauddmest, da täin puätt leeʹd vaikktõõzz kueʹli piʹrǧǧtummša, mušttal Mustonen.

Obb haʹŋǩǩõõzz ääiʹj lij leämaž vääžnai, što jiõčč pääikla lie mieʹldd kaartʼtõõzzin.

– Njauddâmjokk lij oʹdinakai. Tõt čooʹrâd jiânnai Teänjooǥǥâst da Torniojooǥǥ kolggâmvuuʹdest. Tät lij še nuõrttsäʹmmlai päiʹǩǩ da tõnt teâđi vaajtõs tuʹtǩǩeeji di pääiklai kõõskâst lij kooʹrvteʹmes äʹšš.

Äimm-muttâz kusttu Čeʹvetjääuʹr luâđast

Kuullâmpooddest puõđi ouʹdde, što juʹn Čeʹvetjääuʹr siid vuuʹdest lij vueinnemnalla muttâz luâđâst.

Näätämöjoki
Govva: Eeva Nykänen / Yle

Ouddmiârkkân škooulnjaarǥ eroosio lij leämmaž pääiklai teâđast juʹn kuʹǩes ääiʹj, leâša tõõzz ij vueiʹt tuejjeed ni mâiʹd.

– Mij raajjâp puõtti eeʹjjest plaan, koin koiʹttjep kässjõõttâd. tõt lij siidniiʹǩǩid vääžnai, ko tõt lij Martinjarǥ lââʹzzen õhtt muuttâs, kååʹtt ouddan jåtlânji, särnn Mustonen.

Puõtti eeʹjj ääiʹj aaʹššid koiʹttjed vuäǯǯad puârõõzz.

– Puõtti ǩieʹzz ääiʹj mij jååʹttep jiõčč mieʹccest. Taavtõʹssân lij što luâtt da oummu vuäǯǯʒe ääuʹǩ täin tuåimin.

Varrasamosat: Sää´mjânnam

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä