Sápmi |

Ohcejohkalaččaid oaivilat sámesoahpamušas juohkásit – "Iihan dat hávil sáhte buot vuoitit"

Sámediggi doalai ikte duorastaga Ohcejogas vuosttas gullandilálašvuođa davviriikkalaš sámesoahpamuša birra. Soahpamuša ektui vuhtto sihke doarjja ja vuosttalasttin.

Mika Aikio
Govva: Anneli Lappalainen / Yle

Ohcejohkalaš Mika Aikio lei boahtán ikte Ohcejoga gielddastivrasálii gullat eambbo davviriikkalaš sámesoahpamušas. Son gal áinnas dohkkehivččii dákkár soahpamuša. Su mielas sámesoahpamušas sámiid riektedillái boađášedje buorádusat.

– Dál vuosttas háve bessen buorebut guldalit vehá vuđolaččat, nu mu mielas dat lea buorre. Das leat buorre elemeanttat ja mu mielas dan galgá ovddidit. Ja jos vel lea dálá ráđđehus gárvvis dan dohkkehit, nu jođánit ovddos guvlui, Aikio lohká.

Mika Aikio oaidná, ahte sámiin livččii eanet váikkuhanvejolašvuođat ovdamearkka dihte guolástanáššiide ođđa soahpamuša mielde.

– Mun lean daid guolástusáššiid gártán bunccardit dáiguin, nu das lea buorre, ahte stáhta ferte buorebut ráđđádallat sámedikkiin ja oažžut konsensusa ja diet lea olu, diet lea dehálaš ášši. Ahte ii sáhte nu fasttit  láhttet go dála ráđđádallamiin.

Dehálaš lea maiddái suodjálit Sámi luondduriggodagaid.

– Dathan oidno leamen ahte deike háliidit stuorra fitnodagat ávkkástallat min riggodagaiguin, nu ii sáhte njuolga rivvet dat gártá ainge vehá ráđđádallat. Dat lea uhca lávki rivttes guvlui. Iihan dat hávil sáhte buot vuoitit, Aikio dadjá.

Okta heajos bealli

Aikio gal gavdná ovtta heajosge beali soahpamušas, namalassii sápmelašmeroštallan. Aikio lea goittotge gearggus dohkkehit dange ja atná buorrin dan, ahte juohke riikkas livčče oktasaš sápmelašmeroštallan.

– Okta ášši mas olu olbmot hállet, dan sápmelašmeroštallamis, nu gal mun dan dohkkehan. Dat lea mu mielas áidna mii ii leat nugo riekta, muhto jos muđui duot páhkket dohkkehuvvo dat lea buorre.

Aikio mielas davviriikkalaš sámesoahpamuš lea nu dehálaš ášši, ahte imaštallá manne eanet ohcejohkalaččat eai boahtán gullat ášši birra.

– Váhá ledjen behtton. Mun in lean jáhkkit ahte ná unnán bohtet go dát lea dehálaš. Dan oažžu veardidit, dat lea seamma dehálaš go mii lea hállojuvvon ILO soahpamuša dohkkeheamis. Dathan lea, oažžu lohkat masa buorethan dat lea davviriikkalaš sámesoahpamuš, jos das dohkkehuvvo.

Hagelin ii dohkkehivččii soahpamuša dálá hámis

Nubbi sámeriekteáššiin beroštuvvan ohcejohkalaš, Arvi Hagelin gal ii dohkkehivččii davviriikkalaš sámesoahpamuša. Son lea oahpásnuvvan olu ovdamearkka dihte boares dáluid eanavuoigatvuođaide ja čáhcevuoigatvuođaide.

– Dat lea dieđusge nie ahte jos mii háliidit min vuoigatvuođaid ovddidit nu daid ferte váldit juohke sajis vuhtii.

Arvi Hagelin
Govva: Anneli Lappalainen \ Yle

Hagelin buvttii gullandilálašvuođas ovdan iežas čálalaš cealkámuša soahpamušas.

– Mun lean kritiseren dan oppa soahpamuša, dan vuođu ja maiddái daid doahpagiid mat doppe leat geavahuvvon, go dat eai vástit daid internašunála soahpamušaid, Hagelin muitala.

Hagelin ii jáhke, ahte sámesoahpamuš dál dohkkehuvvo, muhto son sávvá ságastallama sámiid eanavuoigatvuođaid birra.

–In jáhke, muhto sávan dan, ahte goittotge sáhtášeimmet álggahit dáid eanavuoigatvuođaáššiid birra háleštit, Hagelin lohká.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä