Sápmi |

ON nállevealahanlávdegoddi fuolas maid sámiid ealáhusain ja sámegielaid dilis

Ovttastuvvan Našuvnnaid nállevealahanlávdegoddi lea sápmelašmeroštallama lassin fuolas maid sámiid árbevirolaš ealáhusaid ja sámegielaid dilis. Lávdegoddi almmuhii raporttas gieskat.

Tenojoki
Govva: Eljas Niskanen / Yle

Ovttastuvvan Nášuvnnaid nállevealahanlávdegoddi (CERD) lea addán Supmii gieskat sámiide guoskevaš ávžžuhusaid. Sápmelašmeroštallama lassin lávdegoddi lea fuolas maid sámiid árbevirolaš ealáhusaid ja sámegielaid dilis.

Fuolatkeahttá soahpamušriikka doaimmahan dieđuin, lávdegoddi lea ain fuolas das go sámiid árbevirolaš eatnamiidda guoski rivttiin ja uhkiduvvon árbevirolaš guolásteapmi eai leat suddjejuvvon doarvái bures. Komitea fuomášahttá, ahte meahciráđđehusláhka mii dohkkehuvvui jagis 2016 ii gáibit sámiid gullama ovdal go lobit mieđihuvvojit guovlluide, mat váikkuhit sin eatnama geavaheapmái.

Lávdegoddi lea fuolas das maid sámit leat muitalan, ahte Sámedikki eai gullan ovdal go vuolláičálle Deanu soahpamuša, mii geahpida olu sámiid árbevirolaš guolástanvuoigatvuođaid.

Lávdegoddi geardduha ávžžuhusas, ahte soahpamušriika geahččala gávdnat áššálaš ráđđádallanbohtosa, mii guoská sámiid rivttiid árbevirolaš eatnamiidda ja maiddái dárkkista ášši guoski lága ja váldá vuhtii ILO 169 -konvenšuvnna.

Stáhta maid ávžžuhit háhkat sámiin rabas ja diđolaš lobi geavahit sin árbevirolaš eatnamiid ja resurssaid juohke lágan prošeavtta oktavuođas. Ja sihkkarastit, ahte ovttasbarggus servošiin ja dahkko doarvái buorre kultuvrralaš ja sosiálalaš váikkuhusárvvoštallan ovdal go lobit mieđihuvvojit dahje doaimma plánen álggahuvvo sámiid ruovttuguovllus.

Fuolla lea maid sámegielaid dilis

Lávdegoddi fuomášuhttá raporttas dan, ahte 75 proseantta vuollel 11-jahkásaš sámimánáin orru sámiguovllu olggobealde. Lávdegoddi lea fuolas das ahte sámegiela oahpaheddjit leat ain unnán, vaikko mearreruđat leat sturron. Lávdegoddi fuomášuhttá maid ahte soahpamušriika lea evttohan sámi giellalága rievdadeami.

Lávdegoddi lea fuolaš smiehttamušas, main mielde dearvvašvuođa- ja sosiálabálvalusaid fállan sámegielain ii leat velge doarvái vaikko soahpamušriika lea geahččalan nanosmahttit dieđu sámegielain ja kultuvrras dearvvašvuođa ja sosiálafuolahusa bargoveaga gaskkas.

Lávdegoddi ávžžuha soahpamušriikka joatkit sámegielaid ealáskahttima maiddái sámiguovllu olggobealde. Lávdegoddi maiddái ávžžuha ahte soahpamušriika sihkkarastá doarvái buori fysalaš ja mielladearvvašvuođa bálvalusaid ja sosiálabálvalusaid sámegielain.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä