Njuike sisdoaluide

Málbmaohcanfitnodat dahkan várrenalmmuhusa Eanodaga Jiehtáčearu guovllus – Bálggus: "Duššada Ergona siidda boazodoalu oalát"

Málbmaohcanfitnodat áigu ohcat málbmaohcanlobi ovdal várrenáiggi nohkama. Fitnodaga várrenalmmuhusas lea váidon Davvi-Suoma hálddahusriektái.

Giehtaruohttasa bálgosa boazoisit Juha Tornensis ballá boazodoalu boahttevuođas. Govva: Martta Alajärvi / Yle

Giehtaruohttasa bálggus lea hirpmástuvvan málbmaohcanfitnodat Akkerman Finland Oy várrenalmmuhusas Eanodaga Jiehtáčearu guovllus.

Akkerman Finland Oy lea dahkan várrenalmmuhusa Dorvvolašvuohta- ja kemikáladoaimmahat Tukesii (siirryt toiseen palveluun) 1.2.2020. Málbmaohcanfitnodagas lea plánan bargat earret eará eanandutkamušaid guovllus ja ohcat málbmaohcanlobi ovdal várrenáiggi nohkama.

Tukes lea dohkkehan várrenalmmuhusa. Várrenáigi nohká 31.1.2022.

Giehtaruohttasa bálggus čállá dieđáhusastis, ahte boazodoalu hárjeheapmi geahppána fuomášahtti olu, jus guvlui bohtet vejolaš dutkandoaimmat.

Yle Sápmi ii leat vuos ožžon Akkerman Finland -fitnodagas kommeantta áššái. Akkerman Finland Oy lea vuođđudan hollándalaš Akkerman Exploration B.V -fitnodat, mas eai leat sisaboađut Suomas.

Giehtaruohttasa bálggus ii dohkket plánaid

Giehtaruohttasa bálgosis deattuhit, ahte ruvkedoaibma ii heive guvlui, iige bálggus dohkket ruvkedoaimma guovllus oba ovddideame, dutkama dahje plánaid dásis.

Bálggus deattuha maid dan, ahte guovlu lea dehálaš eandalit boazodollui birra jagi, guovlu lea sullii 70 proseantta olles Ergona siidda geasse- ja čakčaguođohanguovllus. Dasa lassin Jiehtáčearu guovllus leat Natura-guovllut (siirryt toiseen palveluun) ja jekkiidsuodjalanguovllut (siirryt toiseen palveluun).

Bálggus ii ožžon dieđu ohcamušain dahje lohpemearrádusain virgeoapmahaččaid bokte.

– Lean earenoamáš fuolas boazodoalu diehtodáiddu ja sámekultuvrra ja -giela sirdimis boahttevaš buolvvaide. Jus guovlovárren šaddá doaibman, de dat gal duššada Ergona siidda boazodoalu oalát, čilge Giehtaruohttasa bálgosa boazoisit Juha Tornensis dieđáhusas.

"Jus plánat ollašuvvet, mis eai leat eallinvejolašvuođat"

Minna Näkkäläjärvi gullá Giehtaruohttasa bálgosii ja Ergona siidii. Son lea ovttas guovllu olbmuiguin čállán váidaga Davvi-Suoma hálddahusriektái vuossárgga.

– Dat lea midjiide dakkár áitta, dakkár goddináitta njulgestaga min sápmelaš boazodollui. Mis eai leat šat eallinvejolašvuođat, jus diet plánat ollašuvvet, muitala Näkkäläjärvi, guhte lea earenoamáš fuolas boahttevaš buolvvaid beales.

Näkkäläjärvi lokte ovdan maiddái dan, movt doaibma hehtte čázadagaid viidát, ii dušše Suomas, muhto maiddái riikkarájá nuppe bealde.

Minna Näkkäläjärvi lea ovttas guovllu olbmuiguin váidán ášši Davvi-Suoma hálddahusriektái. Govva: Anni-Saara Paltto / Yle

– Doppe vulget dat jogat, mat mannet Leahttásednui ja gitta Durtnosjohkii. Das leat nu stuorra váikkuhusat, son čilge.

Guovllus leat ovdalge čađahan dutkanbovremiid

Guovllus leat čađahuvvon dutkanbovremat juo máŋga jagi. Dorvvolašvuođa ja kemikáladoaimmahat Tukes juolludii málbmaohcanlobi Geologiija dutkanguovddážii (GTK) Leahttáseanu guvlui Giehtaruohttasii suoidnemánu álggus jagis 2016. Dat lei vuosttas geardi, go málbmaohcanlohpi lea addojuvvon sámeguvlui ođđa ruvkelága áigge.

GTK lea čađahan dutkanbovremiid guovllus. Minna Näkkäläjärvi muitala, ahte dábálaččat dutkanbovren dáhpáhuvvá giđđat, go guovlluin lea guottetáigi. Näkkäläjärvi joatká, ahte guvlui leat boahtán stuorra mášiinnat juogo čuoŋu mielde dahje dattege, vaikko čuokŋu ii livčče, ja dat váikkuha bohccuid láhttemii.

– Dat dahket dohko nu stuorra luottaid, ahte bohccot vulget vádjolit daid luottaid mielde ja lávdet nu viidát, ahte dat lea veadjemeahttun guođohit.

Minna Näkkäläjärvi lea mielde Yle Sámi Dearvva! Tiõrv! Tiervâ! -sáddagis odne. Sátta álgá diibmu 14.33.

Beaiváduvvon 20.5.2020 dii. 15.48: Lasihuvvon diehtu das, ahte Akkerman Finland Oy ii leat kommenteren ášši Yle Sápmái.

Divvojuvvon 20.5.2020 dii. 16.52: Akkerman Finland Oy suorgi. Fitnodat lea málbmaohcanfitnodat, ii ruvkefitnodat dego ovdalis čáliimet.

Ođđasamosat