Njuike sisdoaluide

Vaikko Deanu luossabivdu gildojuvvolii jahkái, eai dan váikkuhusat oidno dalán – gildosa dárbbašlašvuohta juohká oainnuid

Okta Deanu luossabuolva eallá 7–8 jagi. Leago dál evttohuvvon ovtta baji luossabivdogielddus doarvái? Esko Aikio mielas ráfáidahttin lea badjelmearálaš doaibma, Veikko Guttorm fas oaidná, ahte moatti jagi ráfáidahttin ii livčče vearrái.

Guovloráđđealmmái Veikko Guttorm oaidná, ahte ráfáidahttin lea buorre ja dasa fertejit buohkat searvat. Govva: Vesa Toppari / Yle

Deanu luossanáliid dilli lea hedjonan maŋimus jagiid áigge. Dál bivddu evttohit oalát gieldit, muhto dan váikkuhusat oidnole easkka jagiid geažes.

Ohcejohkalaš guollebivdi Esko Aikio lea guollebivdi ja su mielas ráfáidahttimii ii leat dárbu.

– Áibbaš badjelmearálaš doaibmabidju ráfáidahttit olles Deanu čázadaga vuona ja rittu luossabivddus, son lohká.

Guovloráđđealmmái Veikko Guttorm mielas moadde jagi ráfáidahttin ii livčče vearrái.

– Mun gal lean duđavaš, go Deatnu ráfáidahttojuvvo sivas dainna, go Deanus lea guollenálli mannan duođaige maŋáš ja dasa ii leat eará dálkkas, go ráfáidahttit joga. Okta jahki lea buorre, muhto moatte jagi ii dagašii bahá.

Guovloráđđealmmái Veikko Guttorm mielas moadde jagi ráfáidahttin ii livčče vearrái. Doaimmaheaddjin Jarmo Siivikko.
Deanu jieŋat leat dál asehaččat. Sámi šaldi Ohcejogas govvejuvvon 22.4.2021. Govva: Vesa Toppari / Yle

Dutki: "Guhkesáigásaš bohtosiid oaidnin váldá 1–2 luossabuolvva"

Jagi 2017 rájes Deanus bivddu leat jo ráddjen sullii 30 proseanttain ovddežis. Dat ii goittotge ealáskahttán luossanáliid nu mot vurde.

– Dál maŋimus guovtti jagi áigge leat fuomášan dan, ahte áibbas nu ii leatge dáhpáhuvvan. Orru leame nu, ahte meara dilli lea oalle olu rievdan, go veardida dasa, mot dat ovdal lei. Ná unna čuohppamiin eat oro beassame molii, nappo luossanáliid ealáskahttimii iešguđet osiin Deanu čázadagas 15 jagi áigodagas, lohká dutki Panu Orell Luondduriggodatguovddážis.

Luondduriggodatguovddáža dutki Panu Orell muitala, ahte jahki lea oanehis áigi dan ektui, ahte okta luossabuolva eallá 7–8 jagi. Govva: Vesa Toppari / Yle
Dutki Panu Orell Luondduriggodatguovddážis muitala, ahte ráddjehusaid váikkuhusat eai oidno dalán. Doaimmaheaddjin Jarmo Siivikko.

Luosa goargŋumii sáhttet váikkuhit máŋggat áššit, dego nuppástusat luosa eallinbirrasis. Bivdu lea goittotge áidna ášši, masa olmmoš sáhttá ieš njuolga váikkuhit, muhto leago jagi gielddus doarvái?

– Okta luossabuolva eallá 7–8 jagi, de okta jahki lea das oalle oanehis áigi. Dál leat dan dilis, ahte mannat jagi ain hávil. Duogábealde leat jođus ságastallamat guhkit áiggi Deanu guolástansoahpamuša beaivádeamis, mas varra de váldet vuhtii, mot dilli ovdána, muitala Orell.

Orell mielas lea buorre vuolgit das, ahte čuovvut mot dilli ovdána ja de reageret ođđasit boahttevaš jagiin. Guhkesáigásaš bohtosiid ii goit dalán oainne.

– Guhkesáigásaš bohtosiid oaidnin váldá dan 1–2 luossabuolvva, nappo hupmat mealgadit badjel logi jagis.

Esko Aikio giddešii fuomášumi dasa mii mearas dáhpáhuvvá. Govva: Vesa Toppari / Yle
Guollebivdi Esko Aikio oaidná, ahte ráfaidahttin lea badjelmearalaš doaibmabidju. Doaimmaheaddjin lea Jarmo Siivikko.

Bivddu ráddjemis humadettiin Esko Aikio giddelii fuomášumi dasa, mii mearas dáhpáhuvvá.

– Dan merrii galgá giddet fuomášumi. Mii doppe mearas dáhpáhuvvá? Manin luossaveajehat jápmet mearas? Manin dat eai máhca šat nu olu Deanu čázadahkii ja mii eará Barents ábis dáhpáhuvvá, mii hehtte luossanáli?

Veikko Guttorm lea bivdán Deanus máŋga logijagi ja su mielas bivddu ráddjen lea buorre ja buohkat galget dasa searvat.

– Dás lea gažaldat luosa boahttevuođas, de dán bargui fertejit buohkat searvat de ja orrut gáddis ja gáfestallat ja geahčadit joga.

Yle Ođđasiid Sámis ja Beaivvi ságaid sáhtát maid guldalit Yle Areenas.