Vuosmuš sämikielâlâš scifi-kirje čälimân moonâi nelji já peeli ive – mánudâšmáátkán uápásmem vaađâi ennuv kirječällest

Anarâš kirječällee Marja-Liisa Olthuis uápásmui komovuotân kirdemân, vâi puáhtá čäälliđ maailm vuosmuu scifi-kirje anarâškielân. Čäällimproosees lâi kukke, ige sämikielâ kirjálâšvuođâ pyevti čäälliđ ko oholoopâi já luámui ääigi.

Marja-Liisa Olthuis
Masa jo mánudáást -kirje lii kirječällee Marja-Liisa Olthuis kuuđâd kirje. Taan kirje čäällimproosees lâi kuittâg aaibâs ereslágán já ennuv kuhheeb.
Kuldâl ubâ sahhiittâllâm kirječällee Márjá-Liisá Olthuisijn tast.

Scifi-kirjálâšvuotâ kiäsut pirrâ maailm maaŋgâ kielân. Forgâ meid anarâškielâg lohheeh peesih navdâšiđ tast.

Komovuotân kirdemist iä ulmuuh táválávt tieđe ennuv maiden. Anarâš kirječällee uápásmui áášán, vâi puáhtá čäälliđ maailm vuosmuu scifi-kirje anarâškielân.

Masa jo mánudáást -kirje čälimân moonâi nelji já peeli ive. Kirje čäällim vaađâi ennuv tutkâmpargo, mutâ meid máttááttij ennuv, muštâl kirječällee Marja-Liisa Olthuis.

Juurdâ čäälliđ komovuotâ kirje šoodâi talle, ko sun čuávui Hollandist astronaut komovuotâluvâlâlmijd.

– Mađe eenâb mun kuldâlim suu, te tađe eenâb must šoodâi taggaar mielâ, et mun halijdâm čäälliđ maidnii komovuođâst. Tot tiäduttesvuođâ tile lâi tot mii kiäsuttij muu.

Čäällim vaađâi tekniikân já apollo-ohjelmân uápásmem

Olthuis huámmášij komovuotâmainâs čälidijn, et sunhân ij jiešalnees tieđe mádusâšmaađhijn maiden. Nuuvtpâ sun tuđhâškuođij ääši. Sun táátui iše Nasast vâi tiätá maht mánudâžân kalga jotteeđ.

Suu máátkán kullui eennuv tekniikân uápásmem. Sun uápásmui toos, magareh ääših kalgeh tábáhtuđ määđhist já mon oornigist já magareh persovneh láá kirdemin. Sun illood, ete ulmuuh láá lamaš hirmâd moovta išediđ já tuárjuđ suu taan prosessist.

– Ij pyevti čäälliđ ovdil ko tiätá mast já maht mun čálám. Tot mätki lii lamaš tot stuárráámus čuolmâ, mutâ nube tááhust tot hástu já hävskivuotâ, ete mun lam oppâm ubâ ääigi eenâb já eenâb.

– Luhhoost enâmist lii lamaš taat apollo-ohjelm, mon lii puáhtám kevttiđ iššeen taan juonâ ovdedmist. Tiäđust-uv lam kiävttám kirjálâšvuođâ ennuv, keččâm fiilmâid já kuldâlâm sahhittâlmijd, sun muštâl.

Olthuis čaalij kirje kesiluámui, juovlâi já oholoopâi ääigi

Veikkâ teknisâš peeli vaađâi tutkâm čälidijn, te kielâlâš peeli ij. Marja-Liisa Olthuisin sämikielâ teermah já toppuuh iä lah lamaš čuolmah kirje čälidijn. Sun ij lah jurdâččâm taid aašijd ennuvgin.

– Mun jurdâččim, ete ij mainâsist pyevti rähtiđ meendu teknisii. Iä must lah lamaš stuorrâ termâvädisvuođah, jiemge mun osko et lohhestgin láá, sun arvâl.

Koronatile tovâttij Olthuis elimân ennuv murrâš, ko ij peessâm uáiniđ perruu ige skipárijd. Kirječäällim lâi sunjin terapia, mii tuálvui jurduid ovdâskulij. Nube tááhust tot meid tuálvui suu rijjâääigi.

– Sämikielâ kirjálâšvuođâ ij pyevti čäälliđ ubâ piäiválávt. Tom ferttee čäälliđ jieijâs ääigi, talle ko tot sáttoo leđe. Keevâtlávt kesiluámui, juovlâi já oholoopâi ääigi.

Masa jo mánudáást -kirje lokkekove lii ráhtám Wimme Saari. Govva: Wimme Saari

Kirječällee kuuđâd kirje tuájimist

Masa jo mánudáást -kirje lii kirječällee Marja-Liisa Olthuis kuuđâd kirje. Ovdil taam sun lii ovdâmerkkân čáállám Njobžâvääri-párnáikiirjijd já Speeijâl faŋgâ -kirje. Tai mainâsij jurduuh láá vuálgám njuolgist sii perruu elimist já toh prosesseh láá lamaš uáli ereslágáneh ko taat. Scifi-kirje tyehin láá teknisiih faktah, maid kalga tubdâđ pyereest.

Olthuisist láá jurduuh jo čuávuvâš scifi-kirjeest. Talle sun čááláá enâmistläädist kuárroo uáinust.

Kirje lii tääl tuájimist já Olthuis tuáivu, ete kirje kiergâniččij tobeen ovdil juovlâid, mutâ tast sun ij lah vises. Sun arvâl, et kirje luuhâmjuávkku puávtáččij leđe paijeel love ihásiih nuorah já vuorâsulmuuh.

Kuuvijn lii meid kuávdáš roolâ taan kirjeest. Kuuvijd lává ráhtám eereeb iärrás säämi taaiđâr Wimme Saari já kovvejeijee Pertti Turunen.

Kuldâl lase anarâš saavâid tääbbin.