Njuike sisdoaluide

Goavvedálvi áitá fas boazoealáhusa – Bálgosiid ovttastupmi dáhtton veahki eiseválddiin: "Dat dadje dušše, ahte geahččalehket birget"

Eana- ja meahccedoalloministeriija ráđđádalli virgeolmmoš Tapani Sirviö mielde eiseválddit čuvvot dál dárkilit boazodoalloguovllu guohtundili, muhto boazovahátlága mielde eai sáhte bargat dađi eanet. Ovddit goavvejagi 2019–2020 vahátbuhtadusat máksojuvvojit boazodolliide juovlamánu áigge.

Bálgosiid ovttastumi doaimmajođiheaddji Anne Ollila ii ipmir, manne dán jođánis veahkki ii leat oažžumis . Govva: Vesa Toppari / Yle

Boazodoallit leat fuolas das, makkárin dán dálvvi guohtundilli šaddá. Guohtumat leat jikŋon eandalitge Oarje-Anáris, Muonás ja Gihttelis davás ja máŋgasat jáhkketge, ahte dán guovllu bálgosiin dálvi šaddá seamma vearrái go goavvejahki 2019–2020.

Bálgosiid ovttastupmi lea fuolas dilis ja leige dán vahkus bovden eana- ja meahccedoalloministeriija, Lappi guovloeiseváldi AVI, Lappi EJB-guovddáža ja Luondduriggodatguovddáš Luke ságastallat das, mo bálgosiid ja boazodolliid sáhtášii veahkehit jođáneamos lági mielde.

Bálgosiid ovttastumi doaimmajođiheaddji Anne Ollila muitala, ahte diehtu heajos guohtundilis lea dál ollen maiddái Helssegii, muhto veahkki ii gal dáiddeš leat boahtime.

– Eiseválddit dadje dušše, ahte geahččalehket birget. Suomas ii leat dálá dilis dakkár láhka, mii geatnegahtášii stáhta veahkehit boazodolliid dákkár dilis iige eiseválddiin oro leamen áigi láhkaođastusaide, muitala behtton Ollila.

Ovddit boazodoallojahki lei garas olles boazodoalloguovllus Suomas, muhto nu dat lei maiddái Norgga ja Ruoŧa bealdege. Go Suomas easka smiehttagohte ođđa boazovahátlága atnuiváldima vuosttas geardde, de Norgga bealde girddihedje helikopteriiguin 250 tonna fuođđariid siiddaide duoddarii (siirryt toiseen palveluun). Ollila ii ipmir, manne dán lágan jođánis veahkki ii leat oažžumis maiddái Suomas.

– Dát lea áddemeahttun dilli ja ruđalaččat das ii leat jierpmi. Dákkár ovdal gihtii eastadeaddji veahkki livččii máŋgga geardde hálbbit, go boazovahágiid buhtadeapmi maŋŋel gihtii lága vuođul, šuohkiha Ollila.

Goavvejagi 2019-2020 jápme birrasiid 15 000 bohcco heajos guohtundili geažil. Govva: Tapani Leisti / Yle

Sirviö: "Jus bohccot jámadit issoras olu, de fertet árvvoštallat dili ođđasit"

Eana- ja meahccedoalloministeriija ráđđádalli virgeolmmoš Tapani Sirviö muitala, ahte eiseválddit čuvvot dál dárkilit boazodoalloguovllu guohtundili.

Boazovahátlága mielde ferte guohtumiin leat unnimustá njeallje mánu bisti spiehkastatdilli, ovdalgo sáhttá doaibmagoahtit ja bidjat buhtadusohcama johtui.

– Dieđusge jus bohccot dál jámadit issoras olu, de mii fertet árvvoštallat dili ođđasit, dadjá Sirviö.

Sirviö mielde eiseválddit fertejit goit eallit dálá boazovahátlága mielde, eaige Norgga doaibmamállet leat vejolaččat Suomas.

– Suoma vahátláhka vuolgá das, ahte das čuvvot guhkesáigásaš spiehkastatdiliid. Norggas ealáhusas lea iežas kriisafoanda, gos sáhttet juolludit ruđa, go roassu deaivida. Mis leat hui guovttelágan lágat, čilge Sirviö.

Sirviö jáhkká, ahte vahátlága ođasmahttimis ságastallet boahttevuođas ministeriija boazodoalu boahtteáiggi bargojoavkkus, mas leat mielde nu ealáhusa ovddasteaddjit go maiddái Sámediggige.

– Dat lea dakkár forum, gos sáhttá ságastallat dan birra, ahte dárbbašago ja galggašiigo lága rievdadit. Sihkkarit dan birra ságastallojuvvo bargojoavkkus, árvala Sirviö.

Eana- ja meahccedoalloministeriija ráđđádalli virgeolmmoš Tapani Sirviö muitala, ahte eiseválddit čuvvot dál dárkilit boazodoalloguovllu guohtundili. Govva: Vesa Toppari / Yle

Ministeriija virgealmmái goit jáhkká, ahte boazodoallit gal máhttet ráhkkanit heajos jahkái.

– Boazodoallu lea ealáhus, mii lea sirdásan buolvvas bulvii. Dat lea šaddan vuogáiduvvat iešguđetlágan dálvviide ja hástalusaide. Lean gullan, ahte máŋgasat leat áraidahttán lassibiebmama, dathan lea buoremus vuohki. Dieđusge eiseválddiin lea maid ovddasvástádus ja mii fertet bastit reageret lága mielde, dadjá Sirviö.

Goavvejagi boazovahátruđaid máksigohtet juovlamánus

Bálgosiid ovttastupmi lea iežas čielggademiin ja gažademiin gávnnahan, ahte goavvejahki 2019–2020 dagahii olles 23 miljovnna euro sturrosaš vahágiid boazoealáhussii. Luke dahkan čielggadeami mielde bálgosat árvvoštallet váile 15 000 bohcco jápmán dálvet 2019–2020.

Goavvejagi earenoamáš muohta- ja dálkediliin boahtán boazodoallovahágiin ohce oktiibuot 12 miljon euro ovddas buhtadusaid. Mearreruhta lei goittot beali unnit go ohcamušaid sturrodat, go vahágiid buhttemii mieđihuvvui 6 miljon euro.

Boazovahátruđaid leat boazodoallit šaddan vuordit guhká. Go buhtadusaid ohcan álggii mannan geassemánus, de eiseválddit lohpidedje máksigoahtit ruđaid skábmamánus. Dál leat ruđat boađi boađi ja juovllaide galggaše goaikkehit eurot boazodolliid burssaide.

– Mii leat ožžon Biebmolágádusas ja Lappi EJB-guovddážis dieđu, ahte buhtadusaid máksigohtet dál juovlamánu álggus. Ovdal jagi loahpa galggaše buot leat mákson, muitala Tapani Sirviö.

Beaivvi ságaid ja Yle Ođđasiid Sámis sáhtát maid guldalit Yle Areenas.

Ođđasamosat