Njuike sisdoaluide

Anár gielda ii mávsse giellalasi nuorra geassebargiide – earáge sámegielddain ášši ii oro leamen nu čielggas

Geassebargi Kaisla Suominen fuomášii, ahte sutnje ii máksojuvvo sámegiela giellalassi, vaikko gártá sámástit juohke beaivve anárašgiela giellabeasis.

Anára gieldda fásta bargiide máksojuvvo giellalassi sámegiela máhtus. Govva: Sara Wesslin / Yle

Kaisla Suominen lea Anára gieldda bokte geassebarggus anárašgiela giellabeasis. Sutnje lei goit ođas, ahte ii oaččo sámegiela giellalasi, vaikko lea sámegielat ja bargá sajis, gos son gártá geavahit giela juohke beaivve.

– Dat lea viehka fuones ášši, go mu mielas dat lea diekkár ášši, mii guoskkaha aiddo nuoraid ja dat movttiidahttá háleštit ja bargat iežas gielain.

Sámegiela giellalassi máksojuvvo dábálaš bálkká lassin olbmuide, geat barget gielddas ja máhttet juogo hállat dahje čállit sámegillii. Giellalasi sturrodat meroštallojuvvo gieldda bargiid virge- ja bargoeaktosoahpamušas.

Suominen eadni, sosiolingvistihkka professor Annika Pasanen lea fuolas, go nuorat eai oaččo giellalasi. Son oaivvilda, ahte dat lea viehka negatiivvalaš diehtu sámegielat nuoraide.

– Nuorat leat joavku, man galggašii buot eanemus doarjut sámegiela oahpahallamis ja geavaheamis.

Pasanen oaivvilda, ahte gielddat galggašedje doarjut nuoraid ja čájehit sidjiide, ahte sámegiela dáidu lea hirbmat árvvolaš ášši.

Gielddat mearridit giellalasi máksimis

Anára gielddas muitalit, ahte sis lea sosiála barggus mearriduvvon mearreruhta, mii lea várrejuvvon nuorra geassebargiide. Dáinna mearreruđain sis lea vejolašvuohta bálkádit sullii 45 nuorra geassebargi.

– Mis leat geassebarggut eará bargosurggiin, main bálká lea seamma, muitala Anára gieldda hálddahushoavda Mari Palolahti.

Anára gieldda fásta bargiide máksojuvvo sámegiela giellalassi. Njálmmálaš dáiddu mearri lea 50–75 euro ja alit giellamáhtus oažžu 100–150 euro.

Yle Sápmi jearai maiddái eará sámeguovllu gielddain, máksetgo sii nuoraide giellalasi.

Ohcejoga gielddas muitalit, ahte sis ii leat sierra mearriduvvon, ahte eai mávssášedje giellalasi nuoraide. Dál sis eai goit leat olus geassebargit. Ohcejoga gielddas giellalassi lea njálmmálaš máhtus 125 euro ja čálalaš máhtus 150 euro.

Soađegili gielddas eai máhttán riekta dadjat máksetgo sii geassebargiide giellalasi. Njálmmálaš giellamáhtus máksojuvvo 100 euro manus ja njálmmálaš ja čálalaš máhtus 150 euro.

Eanodaga gielddas eat fidnen dieđu. Sii goit mákset 100–150 euro barggus, mii gáibida njálmmálaš ja čálalaš máhtu ja 20–100 euro barggus, mii ii gáibit sámegiela, muhto das lea ávki.

Gielladorvočálli mielas maiddái nuoraide livččii buorre máksit giellalasi

Sámedikki gielladorvočálli Ánne Kirste Aikio muitala, ahte gielddain lea geatnegasvuohta sihkkarastit, ahte sis leat sámegielat bargit barggus. Okta vuohki mo hástalit ja geasuhit sámegielat bargiid bargui, lea máksit giellalasi bálkái dan dihte, ahte máhttá sámegiela.

– Bargi dovdá, ahte su sámegieladáidu adnojuvvo árvvus ja ahte dat lea diekkár erenomáš máhttu, mas máksojuvvo bálká, čilge Aikio.

Aikio mielas buohkaide, geat barget gielddas ja geat máhttet sámegiela, galggašii ovttaveardásaččat máksit giellalasi, eandaliige jus sii geavahit iežaset barggus dan giela.

Son muittuha goit, ahte giellalasi máksimis mearrida loahpaloahpas gielda.

Beaivvi ságaid ja Yle Ođđasiid Sámis sáhtát maid guldalit Yle Areenas.