Njuike sisdoaluide

“Oppa beaivvi lean čirron” – vuosttaš sámeváinniid gokčandilálašvuohta guoskkahii sámiid sakka

Moaddelogi olbmo ledje čoahkkanan girkobeivviid lávvui geahččat go sápmelaččaid máddarat besse fas eatnama ráffái. Dáhpáhusa oaidnin bovttii ollu jurdagiid ja dovdduid olbmuid millii.

Gokčandilálašvuođa čuovvun lei hui mearkkašahtti anárlaš Rauni Mannermaai. Govva: Jouni Aikio / Yle

Sámi girkobeaivvit nohke sotnabeaivve, muhto girkobeivviid lávvu lei geavahusas vel sotnabeaivve eahkesge, go olbmot besse lávvui čoahkkanit geahččat hávdádanseremoniija Anárjávrri Jámešsullos.

Unna mieđuštanjoavku govččai eatnamii daid máddariid dávttiid, mat ledje roggojuvvon dolin nálledutkama namas hávddiin.

Sámi álbmoga dovdduide čuozai sakka, go sámeváinniid luite fas eatnama ráffái.

“Ii dákkár galggašii leat ollenge”

Anárlaš Rauni Mannermaa lea guhká vuordán dáid ođđasit gokčandilálašvuođaid.

Sutnje lei dehálaš oaidnit, go máddarat besse fas Jámešsullui.

– Olles beaivi lean gal čirron, ahte makkár lea leamašan min máttarvánhemiin, go leat goivon hávddiid. Ja leat nu guhkes áigi leamašan eret sin šaddanbáikkis, smiehtada Mannermaa.

Anárjávrri Jámešsullui ođđasit hávdádedje sotnabeaivve borgemánu 7. beaivve golmma gisttus badjel 60 máddara dávttiid. Olbmot besse čuovvut seremoniija njuolggosáddagis maid girkobeivviid lávus.
Sullii guoktelogi olbmo čoahkkanedje Sámi girkobeivviid lávvui čuovvut njuolggosáddaga. Govva: Jouni Aikio / Yle

Mannermaa ii ovdal diehtán nu bures, ahte dakkár hávddiid roggamat leat Sámis dáhpáhuvvan. Su isitrohki máttaráddjá lea dolin hávdáduvvon justa Anára Jámešsullui.

– Inhan mun dieđe leatgoson su goivon doppe. Muhto gean ležžetge, dat lea nu unohis ášši, nu fuones ášši. Ii dákkár galggašii leat ollenge, dadjá Mannermaa.

Anárlaš Marjukka Helanderii dát lei issoras stuorra beaivi.

– Ferte jurddašit nu máŋga ášši, go iihan dát lea unna ášši. Dát lea stuorra stuorra ášši sápmelaččaide, dadjá Helander.

Marjukka Helander mielas sámeváinniid gokčan lei mearkkašahtti máŋgga láhkai. Govva: Jouni Aikio / Yle

Sámeváinniid ođđasit gokčandilálašvuođaid duohkin leat máŋggat sápmelaččat ja sámi organisašuvnnat. Helandera mielas dat leat historjjálaš beaivvit buohkaide.

– Olbmot Sámis beroštit dás, vaikko galggašii vajálduhttit, oaidná Helander.

Dál de viimmát leat máhcahuvvon hávdái

Ristenrávdná Magga Anáris maiddái imaštallá, mo dolin servodat ja juoba girku lea leamašan mielde dákkár dáhpáhusain, mas hehttejit sápmelaččaid hávderáfi.

– Gal orru nu imaš, ahte girku lea addán daidda lobi. Lean oaidnán áššebáhpáriid, main girku lea addán lobi. Ja dasto, ahte olbmot leat roggan hávddiid ja sáhttán dahkat dan, lohká Magga.

Ristenrávdna Magga ii ádde, mo dolin hávddiid roggan lei oba vejolaš. Govva: Jouni Aikio / Yle

Seammás, go Ristenrávdna Magga geahčai njuolggosáddaga eatnamii gokčamis, son smiehtadii Anárjávrri sámiid ja sin jurdagiid.

– Sin máttuid gokče, sin máttuid dávttiid. Makkárson dovddut sis ledje? Moraš ja imaštallan, ahte mo ná lea sáhttán geavvat.

Ođđasit hávdádandilálašvuođat joatkašuvvet vuossárgga borgemánu 8. beaivve Ohcejogas ja Njellimis.

Ohcejoga ja Njellima dilálašvuođaide sáhttá maiddái álbmot oassálastit.