Njuike sisdoaluide

Anne Nuorgam Sámiráđi olmmošvuoigatvuohtaossodaga jođiheaddjin

Nuorgam čuovvu barggus Sámiráđi guhkesáigásaš áššedovdi Mathias Åhrena. Olmmošvuoigatvuohtaossodaga ođđa jođiheaddji lea fuolas erenoamážit sámiid dilis Ruoššas.

Anne Nuorgam
Sámiráđi ođđa olmmošvuoigatvuohtaossodaga jođiheaddji lea fuolas erenoamážit sámiid dilis Ruoššas. Vuorkagovva. Govva: Vesa Toppari / Yle Sápmi

Sámiráđi olmmošvuoigatvuohtaossodaga ođđa jođiheaddjin lea álgán Anne Nuorgam Ohcejogas. Son čuovvu barggus Sámiráđi guhkesáigásaš áššedovdi Mathias Åhrena.

Nuorgama mielas Davviriikkain leat oalle bures ollašuhttán sápmelaččaid vuoigatvuođaid, muhto Ruošša bealde áššit eai leat nu bures.

– Dieđut bohtet uhccán Ruoššas das mii duođas dáhpáhuvvá. Ja go eai leat dieđut, de dalle hui váttis váldit beali dahje váidit daid áššiid, čilge Anne Nuorgam dili Sámiráđi geahččančiegas. Son joatká, ahte stuorámus váttisvuohta lea, ahte olbmot ballet.

– Olbmot maid ballet iežaset vuoigatvuođaid ovddideamis, de dat vel lasiha dan, ahte lea váttis bargat dáid áššiin Ruošša bealde, muittuha Nuorgam.

Suomas sápmelaččaid oassálastin dáhkiduvvon proseassain

Vuostedeaddun Ruošša dillái Anne Nuorgam bajida buori ovdaneami sámiid sajádagas Suomas. Vaikko dilli lea guhkkin eret dievaslaš Suomasge.

– Suomashan lea bures ordnejuvvon sápmelaččaid oassálastinvuoigatvuođat. Suopma namalassii deattuha dan, ahte sápmelaččaid oassálastin galgá dáhkiduvvot buotlágan proseassain. Muhto Suopma fas ii atte eanavuoigatvuođaid iige ealáhusvuoigatvuođaid sápmelaččaide, čilge Nuorgam.

Anne Nuorgam muittuha, ahte maid Davviriikkaid gaskkas leat stuorra erohusat, makkárat lea sápmelaččaid dilit.

– Norgga ja Ruoŧa bealde fas ii leat seammaláhkai dáhkiduvvon dat oassálastinvuoigatvuohta. Norgga bealde lea eana- ja ealáhusvuoigatvuođat buoret dásis ja Ruoŧa bealde maid ealáhusvuoigatvuođat, boazodoallolágat ja dakkárat, leat buoret dásis.

Olmmošvuoigatvuođain stuorrá riikkaidgaskasaš erohusat

Nuorgam muitala, ahte olmmošvuoigatvuođa dilis leat stuorra erohusat miehtá máilmmi. Go ovdamearkan Suomas stuorámus gažaldat lea vuoigatvuohta eatnamiidda, de muhtin sajiin ii sáhte oba hállatge olmmošvuoigatvuođain.

- Justa daid riikkain, mat čuvvot buoremusat, de dáppe olmmošvuoigatvuohtagažaldahkan leat eanavuoigatvuođat dahje leago fáŋgaliin doarvái sadji.

– Ja de leat riikkat, gos eai čuovo ollenge olmmošvuoigatvuođaid, doppe gažaldat lea dat, ahte leago olbmuin vejolašvuohta eallit olláge, lohapahii Sámiráđ olmmošvuoigatvuohtaossodaga ođđa jođiheaddji Anne Nuorgam.

Ođđasamosat