Ministeriija evttoha gávcci geatkki bivdima boazovahágiid geahpedeami dihte - "Geatki dagaha stuorámus oasi boazovahágiin"

Ministeriija ráđđádalli virgealmmái Sami Niemi muitala, ahte ministeriija lea hálidan mieđihit getkiid ráddjejuvovn bivdima, vai stuorámus boazovahágiid dahkan geatkit jávkaduvvošedje.

Govva: Aslak Paltto

Geatki lea leamaš ráfáidahtton meahcceealli Suomas jagi 1982 rájes. Suoma meahcástanlága mielde ráfáidahttimis sáhttá spiehkasit dušše Suoma fuođđoguovddáša lobiin. Dál eana- ja meahccedoalloministeriija goittotge evttoha boazodoalloguvlui gávcci geatkki bivdima. Stuorámus lobálaš bivdomearrin evttohuvvo gávcci geatkki davvi- ja nuorttabeal boazodoalloguovllu nálledikšunguovlluin.

eana- ja meahccedoalloministeriija ráđđádalli virgealmmái Sami Niemi Govva: Nina Keski-Korpela / Yle

Ministeriija ráđđádalli virgealmmái Sami Niemi muitala, ahte ministeriija lea hálidan mieđihit ráddjejuvvon bivdima, vai stuorámus boazovahágiid dahkan geatkit jávkaduvvošedje.

– Vuosttažettiin boazovahágat leat lassánan olles 2000-logu áigge. Ministeriija lea viggan eastadit logu lassáneame olles boazodoalloguovllus lasihemiin guovža-, gumpe- ja albbasbivdima. Oalle bures leat lihkostuvvan bissehit guovžža dagahan vahágiid lassáneami, seamma albasa, muhto gumppe dagahan vahágat gal molsašuddet. Goittotge geatki dagaha buot eanemus boazovahágiid ja dál lea áigi iskat geahpedit geatkki dagahan vahágiid, Niemi dadjá.

Ruđalaččat geatkki dagahan vahágat leat 6,26 miljovnna euro. Govva: Tuomas Palojärvi

Geatki dagaha buot boraspiriin eanemus vahágiid boazodollui, eanet go gumpe, guovža ja albbas oktiibuot. Jagi 2016 loahpa rádjai geatkki ledje almmuhan goddán jo 2 744 bohcco, mii lea masá moaddečuođe heakka eanet go ovddit jagi.

"Orošii leamen, ahte dán jagi geatki dagahan vahágat leat stuorát go diimmá vahágat"

Ruđalaččat geatkki dagahan vahágat leat 6,26 miljovnna euro. Ovddalgiihtii árvaluvvo, ahte boraspiriid dagahan vahágat bohtet máksit sullii 10,5 miljon euro. Vahágat bohtet leat stuorábut go diibmá, muitala Niemi.

– Olles áiggi geatki lea dagahan eanemus boazovahágiid. Mu muittu mielde olles 70 %. Ja dál orošii leamen nu, ahte dán jagi geatkki dagahan vahágat leat stuorát go diimmá vahágat. Ja go dasa laktasa vel bohccuid árvvumeroštallama loktáneapmi, de boazovahágat leat šaddamin badjel 10 miljon euroi.

Komišuvdna lea juolludan Supmii lobi máksit eanemustá 10 miljovnna buot boazovahágiin. Bivdinlobi mieđiheami maŋŋá čuovošedje mo dat váikkuha guovllu geatkevahágiid mearrái. Spiehkastatlobiid mieđihivčče Suoma fuođđoguovddáš.

Luondduriggodatguovddáš meroštalai mannan skábmamánus, ahte Suomas leat sulii 220-250 geatkki. Geatkki nálledikšunplánas leat golbma nálledikšunguovllu: davvi- ja nuortabeale boazodoalloguovlu, eará boazodoalloguovlu ja Vuovde-Suopma. Boazodoalloguovlu lea juhkkon guovtte oassái geatkki dagahan vahátmeriid vuođul.

Getkkiid mearri lea šaddan máŋggageardásažžan maŋimuš 15 jagi áigge. Eanáš getkiin orrot davvin duottarguovlluin ja nuortan vuovdeguovlluin. Govva: Lars Epstein / EPA

Rivttes ovttaskas ealliid bivdimiin unnidit boazovahágiid meari

Ministeriija mielde gávcci geatkki bivdin boazodoalloguovllus ii heajuiduhte geatkki suodjalandási. Sihke Ruoŧas ja Norggas getkkiid bivdet sávza- ja boazovahágiid geahpedeami dihte. Niemi ii máhte dadjat reahkkágo gávcci geatkki geahpideapmi dasa, ahte boazovahágat unnujit.

– Dan oaidná de, muhto eanetge lobiid eai sáhttán addit. Jáhkán, ahte go bivdet rivttes ealliid, de gal dalle vahágiid mearri viimmat unnu, Niemi lohká.

Geatkki meahcásteami mieđiheamis mearrida stáhtaráđđi maŋŋelabbos.