Njuike sisdoaluide

Professor Rauna Kuokkanen: “Mij ep koolgâ tipteđ sämisopâmuš filliđ já tájuttiđ mii”

Kuokkanen čáálá jieijâs nettisiijđost, ete tave-eennâmlii sämisopâmušiävtuttâsâst artikkâl jiešmeridem pirrâ čáittá, maht staatah keččâleh siäiluttiđ alnestis tievâslii stivrim Säämist, sämmilij vuoigâdvuođâin já jiešmeridem olášutmist.

Rauna Kuokkanen Govva: Priváhta

Toronto ollâopâttuv pooliitlii tiettuu išeprofessor Rauna Kuokkanen lii ton uáivilist, ete iävtuttum tave-eennâmlâš sämisopâmuš lii kävilis sopâmuš. Sun čáálá ete sopâmuš oovdânpuáhtoo tagarin, moin viggeh nanosmittiđ sämmilij vuoigâdvuođâid algâaalmugin, mut tot taha eidu nube kulij.

Algâaalmug ij koolgâ áánnuđ jieijâs vuoigâdvuođâid

Kuokkanen imâštâl tom, ko motomeh láá rammum sämisopâmušiävtuttâs.

– Sij láá sämmiliih, kiäh láá njiellâm staatâi kolonialistisii loogiik, mon mield sämmiliih kalgeh vistig áánnuđ jieijâs vuoigâdvuođâid já talle tuhhiittiđ ucemuid-uv muáluid. Jis tággáár jurdâččem vijđán, mij lep tuhhiittâm koloniaal uáinu mon mield sämmilij vuoigâdvuođah láá tuše toh, maid staatah adeleh sijjân, Kuokkanen čáálá.

Algâaalmug- já ucceeblovovuoigâdvuođah iä lah siämmáš ášši

Kuokkanen čáálá, ete sämisopâmuššáin viggeh rievdâdiđ sämmilijd etnisâš ucceeblohhoon já tuálvuđ loopân sämmilij kolonisistemproosees. Sun muštâl ete algâaalmug- já ucceeblovovuoigâdvuođah sulâstitteh nubijdis, mut toi várás láá sierâ riehtivuáháduvah.

– Válduiäruttâs algâaalmug- já ucceeblovovuoigâdvuođâin kuáská jiešmeerridmân já eennâm- já reesuursvuoigâdvuođâi. Aalmugijkoskâsâš ucceeblovoriehti ij toolâ sistees taid vuogâdvuođâid, mut toh láá kuávdáš uási algâaalmugij riehtivuáháduvvâst ( ILO169 já algâaalmugvuoigâdvuođâid julgáštâs, Kuokkanen čáálá.

Sopâmušâst ij ettuu, ete sämikulttuur vuáđu lii enâmijn

Kuokkanen huámmášut, ete algâaalmugvuoigâdvuođâi kuávdáást láá eennâmvuoigâdvuođah já jiešmeridem. Sämisopâmušâst lii loho mii kuáská enâmáid já čassijd.

– Vuossâmuš artikla ij čielgâsávt nonnii sämmilij eennâm- teikkâ reesuursvuoigâdvuođâi, peic kiävttá epičielgâ já epitärhis kielâ, mon puáhtá tulkkuđ jieškote-uv náál, sun čáálá.

Kuokkanen juátká ete čuávuvâš artikla lii vala viärráb.

– Vala viärráb lii čuávuvâš artikla, mii ciälkká ete sämmilijn vuoigâdvuotâ kevttiđ luánduresursijd maid sii láá ärbivuáválávt kiävttám sämikuávluin. Räijejum reesuurskevttim ij lah siämmáš äšši ko eennâmvuoigâdvuotâ, sun čáálá.

Kuokkanen čáálá čalluu loopâst, ete sun ana iävtuttum sämisopâmuš epiluhostum dokumenttin.

Ubâ čalluu puáhtá luuhâđ tääbbin (siirryt toiseen palveluun).

Ođđasamosat