Njuike sisdoaluide

Deanu soahpamuš dušše smávva rievdádusaiguin riikkabeivviid váldočoahkkimii

Riikkabeivviid eana- ja vuovdedoallováljagoddi ii olus rievdádan Deanu soahpamušárvalusa go odne gearggai smiehttamušainis. Njealjje áirasa guđđe sierraoaivila áššái ja árvaledje dán hilgut go geahnohuhttá sámiid rivttiid. Dálá dieđu mielde gieđahallo soahpamuš riikkabeivviid dievasčoahkkimis boahtte vahku maŋŋebargga.

Deanu soahpamušárvalus geahpidivččii sakka árbevirolaš bivdovugiid dego buođđuma. Govva: Pasi Peiponen / Yle

Váljágoddi lasihii láhkaárvalussii cealkkaga, mas deattuhit, ahte soahpamuša dahkamis čuvvot sámediggelága ráđđádallangeatnegasvuođa.  Aiddo dan cuiggođii maiddái vuođđoláhkaváljagoddi, mii fuomášahttii ahte ráđđádallangeatnegasvuohta ii leat ollašuvvan rivttesláhkai soahpamuša dagadettiin.

Eana- ja meahccedoallováljagoddi árvala dasa lassin riikkabeivviidda, ahte sihkkarastašedje Eananmihttidanlágádussii resurssaid vai sáhttet ordnet boares buhtadanlága vuođul álggahuvvon áššiid johttilit lohppii.  Maiddái árvalit, ahte árvvoštallet soahpamuša ja dan váikkuhusaid guollenáliidda maŋimušta golmma jagi geažis. 

Olles smiehttámuša sáhtat lohkat suomagillii dáppe (siirryt toiseen palveluun).

– Geahnohuhttá sápmelaččaid rivttid

Olles váljagoddi ii lean ovttaoaivilis dohkkeheamin soahpamuša ja láhkaárvalusa.

Sierraoaivila guđđe golmma opposišuvdnabellodagaa áirasat Mats Nylund (ráb), Tytti Tuppurainen (sd), Harry Wallin (sd) ja Jari Myllykoski (vas). Sin mielas geahnohuhttá Deanu soahpamuš sápmelaččaid rivttiid nu sakka, ahte árvaledje olles rádjajohkasoahpamuša ja lága hilguma.

Riikkabeaiáirras Mats Nylund (ráb). Govva: Louise Lindberg / Yle

– Sivva dasa lea min mielas hui čielggas. Sihke vuođđoláhkaváljagotti ja eana- ja meahccedoallováljagotti celket, ahte sápmelaččaid rievttit eamiálbmogin eai leat váldon doarvái vuhtii. Danin ii leat min mielas vejolaš dohkkehit dán. Váidalahtti lei eanetlohku eará oaivilis áššis, čilge Nylund.

Eanetlogu mearrádus

Eana- ja meahccedoallováljagotti ságadoalli Jari Leppä (guovddáš) deattuha, ahte dat lei váljagotti eanetlogu mearrádus. Vuođđoláhkaváljagoddi mielde ášši sáhtii gieđahallat dábálaš vuogi mielde, maiddái vuođđovuoigatvuođaid hárrái.

Eana- ja vuovdedoallováljagotti ságadoalli Jari Leppä (guovddáš). Govva: Adam Bellgrau / Yle

– Dás lea sáhka Norgga ja Suoma gaskasaš stáhtasoahpamušas, ja dál dan ferte dušše doalvut ovddosguvlui jos ja go háliidit soahpamuša. Dahje dasto leat dilis, ahte mis ii leat ollenge soahpámuš. Ja dat ii lea buorre geasage, Leppä dadjá.

– Soahpamuššii leat dál beassan ja das leat guhká ja máŋggabealadit ráđđádallan. Duot lea boađus ja dan dihte árvalussii lea biddjon geatnegasvuohta čuovvut dárkkilit mo soahpamuš doaibmá. Dasto jos boahtá juoga vuordemeahttun, nu áššái galgá dieđusge jođanit máhccat, muittuha Leppä. 

– Borrá luohttámuša

Mats Nylund mielas dat lea viehka uhca miehtan, ahte čuvvot dárkkilit mo soahpamuš váikkuha iešguđege joavkkuid rivttiidda. Son ballá soahpamuša čuohcat garrasit luohttámuššii, dasgo soahpamušas ii leat guovllui olbmuid doarjja, ii Norgga iige Suoma beal rájá.

– Dieđusge dat borrá álbmoga luohttámuša. Muhto buohkat dihtet maiddái ahte dát leamašan hui váigat. Okta sivva dasa lea dat, ahte Norga lea nubbi oassebealli. Danin árvalus lea kompromissa kompromissa. Mii livččiimet leamašan válbmasat joatkit ráđđádallamiid vel, dasgo ovddeš soahpamuš lea ain fámus, lohká Nylund.

Ođđasamosat