Sápmi |

Áŋŋelis jalgejuvvui viiddis guovlu ja dat lea lága mielde áibba lobálaš – "Groavva čuollan čuohcá hui olu boazodollui"

Suomas vuovdelága mielde olmmoš oažžu vaikke jalget iežas eatnama. Ná lea geavvan viiddis guovllus Áŋŋelis Anára gielddas.

Video: Keijo Pirttijärvi
Video
Filmma lea doaimmahan Inger-Elle Suoninen ja govven/čuohppan Vesa Toppari. Filmmas leaba eana- ja vuovdedoalloministtar Jari Leppä ja boazodoalli Keijo Pirttijärvi.

Yle Uutiset Lappi muitalii maŋŋebárgga, mo lahka Áŋŋela gili Anára gielddas sullii 100 hektára viidosas guovlu lea measta oalát jalgejuvvon. Ášši lea beaggán dán vahkus maiddái sosiála medias, gos lea leavvan drone-kopteriin govvejuvvon Youtube-video guovllus.

Jearaldat lea priváhta eanaeaiggáda vuovdečuollamiin. Vihtta jagi dassái fápmui boahtán vuovdeláhka addá eanaeaiggádiidda vejolašvuođa láhttet iežaset eatnamiiguin vaikko ná. Eana- ja vuovdedoalloministtar Jari Leppä diehtá váttisvuođa.

– Ođđa vuovdeláhka buvttii mielddis priváhtaolbmuide viidásut friijavuođa čuollat vuvddiid iešguđetláhkai ja lágain leat ávkkastallan máŋggaláhkai. Go Suomas leat 600 000 eananeaiggáda, de maiddái čuollanvuogit leat máŋggalaganat, Leppä dadjá.

Roavva čuollamat stuorra giksin boazodoalliide

Vaikke viiddis guovlluid čuollan bálljisin lea ođđa lága mielde áibbas lobálaš, čuohcá dat Sámis eará eanangeavaheaddjiide.

Muotkkeduoddara bálgosa badjealmmái Keijo Pirttijärvi Áŋŋelis lea fuolas dákkár čuollamiin. Dat dárkkuha, ahte sin guohtuneatnamat dušše geahppánit.

– Gal dat groavvasit go čuollá, dat čuohcá hui olu boazodollui. Lahppovuovddit jávket ja eandalit jos bievlan vuodjá bealdotráktoriin, de dat bilida ja moive visot eatnamiid. Dan maŋŋá go leat beazit čullojuvvon, de gártá vel groavva eanagieđahallanmášeniin gieđahallat eatnama ja dat bilida dan jeageleatnama vel.

– Dat lea hui váivi. Boazuhan lea dakkár ealli, ahte dárbbaša hui olu guohtuneatnamiid. Juohke jagi go váldojit vehá dat guohtuneatnamat eret, loahpas dáidá, ahte mii báhcit guohtuneatnamiid haga. Sáhttá nuge geavvat vel, Pirttijärvi ballá.

Pirttijärvi atná váttisvuohtan erenoamážit geassečuollamiid.

– Čuollanvuohki goittot galggašii áibbas eará láhkai ja muohttat áigge čuollat, jus lea čuollamin. Dalle eana ii moivašuva nu olu go dain stuorra tráktoriiguin vuodjá, Pirttijärvi smiehtada.

Keijo Pirttijärvi
Keijo Pirttijärvi lea fuolas garra vuovdečuollamiid váikkuhusain ruoktoguovllustis. Govva: Vesa Toppari / Yle

"Davvin ášši berrešii guorahallat"

Vuovdelága mielde eanaeaiggát galgá fuolahit, ahte muorat šaddet ođđasit. Davvin vuovdebargguid luottat oidnojit goit guhká go vuovddit ođasmuvvet njozet. Dan dihte berrešii ministarage mielas dihto dáhpáhusain árvvoštallat, leago doaibma ortnegis vai ii.

– Lea duohta, ahte Davvi-Suomas lea hástaleaddji ođasmahttit vuovddi. Danin eiseválddit galget árvvoštallat, leatgo eanaeaiggádat doaibman riekta vai eai, Leppä deattuha.

Yle Uutiset Lappi jearahallamis báikkálaš vuovdeeiseváldi dadjá, ahte vuovdečuollan Áŋŋel guovllus lei dahkkojuvvon vuovdelága mielde. Dábálažžan dákkár vuogi báikkálaš eiseválddit eai ane, muhto lága dat čuovvu.

– Sierra doaibmit leat gal dahkan viiddis čuollamiid, muhto dábálaččat lávejit guođđit siepmanmuoraid ceaggut ja figgat ođasmahttit vuovddi lunddolaš vugiiguin. Sii eai ávžžut ná čuollat, muhto millosabbot geavahit ođasmahtti vugiid vuovdečuollamis, dadjá Suoma vuovdeguovddáža vuovdedoalu rávvejeaddji Vesa Tolonen.

Yle Sápmi ii fáhten Áŋŋela priváhtaeatnamiid čuollan olbmo kommenteret ášši gaskavahku veaiggi rádjái.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat