Sápmi |

Airbnb-láigoheapmi lassána maiddái Sámis – "Dat lea hui álki ja vuogas"

Fitnodatdoalli fas oaivvilda, ahte Airbnb-láigoheapmi ja hotealladoaibma eai leat seamma vuolggasajis iešguđetlágan buollindorvvolašvuođagáibádusaid geažil.

Auli Länsman
Auli Länsman lea láigohišgoahtán iežas astoáiggevistti golggotmánus. Govva: Kirsti Länsman / Yle
ohcejohka

Auli Länsman osttii isidiinnis muhtin jagi dássái astoáiggevistti bearrašii. Son leage okta dain, guhte lea searvan Airbnb bokte láigohit iežas vistti Deatnogáttis. Länsman oaivvilda dan leat álki.

– Mun háliidin dakkár álkes systema, go in astta dáppe juohke beaivve fitnat, ja dat orui leamen hui vuogas. Mun lean hui duđavaš, ahte aiddo dien systemii lean searvan, dadjá Länsman.

Länsman lea láigohišgođii visttis Airbnb bokte golggotmánus. Visttis leamaš máŋggat láigoheaddjit.

– Leamaš go várra 15 joavkku dien rájes. Guhkimus áigge leamaš ovtta joavkkus beannot vahku, dábálaččat lea vahku. Muhtimat guokte-golbma ija. Vehá dego oppa áigge leamaš gii nu, muitala Länsman.

Vistti láigoheaddjit leat boahtán miehtá máilmmi. Olbmot leat háliidan láigohit vistti Deatnogáttis eandalii luonddu dihte.

– Dan mađe maid mun dieđán, de háliidit eallit dakkár ráfálaš sajis, gos ii gullo johtolaga šurra oppa áigge. Eandalii ná geassit, giđđat ja čakčat, go johka lea rabas, de lohket lea nu buorre leat johkagáttis. Dat lea juoga dakkár maid sii eai vásit doppe gávpogiin. Sii bohtet maid ohcat dan luonddu ja johtit luonddus.

Goit dán rádjái Auli Länsman leamašan duhtavaš ja rábmoge, ahte Airbnb lea doaibman bures.

– Mun sáhtán luohttit dasa, ahte dat manná nugo doppe njuolggadusain čuožžu. Lean álo ožžon dan láiggu áiggil ja almmuhusaid áiggil. Dat lea doaibman hui njuovžilit. Mun in goit sáhte moaitit moge, goit dán rádjái, dadjá Länsman.

"Eat leat seamma vuolggasajis"

Ohcejohkalaš Holiday Village Valle fitnodatdoalli Petteri Valle oaivvilda, ahte Airbnb-doaimmas sáhttá leat máŋgga oaivilis ja das leatge máŋga beali. Valle oaivvilda, ahte Airbnb-visttit ja hotealladoaibma eai leat seamma vuolggasajis.

– Eat leat seamma vuolggasajis, go smiehttat lága ja mearrádusaid, maid virgeoapmahaččat midjiide leat bidjan. De sii eai dárbbaš daid čuovvut. Ovdamearkka dihte buollindorvvolašvuohta ja buot dákkár áššiid. Mishan lea hui dárkilit mearriduvvon, mo mii galgat čuovvut ja bargat daid.

Petteri Valle
Ohcejohakalaš fitnodatdoalli Petteri Valle. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Valle goit smiehtada, ahte olbmot ožžot bargat iežaset opmodagain maid háliidit

– Mun oainnán, ahte mii leat ieža vuolgán álggu rájes iežas bálgá johtit ja dat lea mu bargu fitnet dan ássi min visttiide ja borriid deikke restoráŋŋii. Mun ferten bargat buorebut go earát, ahte birgen. Die dat lea fitnodatdoalli jurdda, čaimmiha Petteri Valle.

Ovddasvástádus báhcá láigoheaddjái

Turismasuorggi dutkan- ja skuvleninstituhta dutki Salla Jutila muitala, ahte Airbnb bokte gii beare sáhttá láigohit makkár beare vistti. Dat ii dárkkistuvvo moge, iige dat gáibit eará go váldit muhtin govaid dan visttis, barttas dahje lanjas. Hatti maid oažžu meroštallat ieš.

– Airbnb lea goittotge globála fitnodat ja buot ovddasvástádus láigoheamis báhcá láigoheaddjái alcces. Go veardida suopmelaš barttaláigohanfitnodagaide, de dat goittotge fuolahit eará láhkái..

Salla Jutila
Turismasuorggi dutkan- ja skuvleninstituhta dutki Salla Jutila. Govva: Priváhta.

Jutila muittuha maiddái, ahte Airbnb-visttiin eai leat ovdamearkka dihte seammalágán buollindorvvolašvuođagáibádusat ja buollindárkkisteamit, go fitnodagaid visttiin.

– Eaihan barttain dahje priváhta visttiin leat dakkár gáibádusat mat hoteallain, mat gusket ovdamearkka dihte gággáid ja buollindorvvolaš tekstiillaid, dadjá Jutila.

Airbnb-láigoheamis jorret jo stuorra ruđat

Airbnb-láigoheamis jorret stuorra ruđat ja oanehis áiggis dat lea šaddan hui bivnnuhin. Eanemus Airbnb-láigoheapmi lea Helssegis ja nubbin eanemus fas Roavenjárggas.

Jagis 2018 Roavenjárggas láigohedje Airbnb bokte visttiid badjel 8 miljovnna euro ovddas, čielgá Dutkan- ja analyserenguovddáža loguin. Moatti jagis láigoheapmi leage šaddan máŋgga geardásažžan Roavenjárggas. Varraseamos dieđuid mielde Roavenjárggas ledje maŋemuš alimus sesoŋŋa áigge birrasiid 900 Airbnb-láigoheaddji.

Airbnb-láigoheapmi lea lassánan maiddái mealgat eará guovlluin Lappis. Láigovisttiid mearri rievddadallá sesoŋŋaid mielde, muhto ovdamearkka dihte dán vahkus Sámi gielddain Anáris, Ohcejogas, Eanodagas ja Soađegilis lei vejolaš láigohit Airbnbs:s badjelaš 250 vistti dahje bartta.

Geahča lasi dán áššis duorastaga Yle Ođđasiin Yle TV1:žis diibmu 16:45

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä