Sápmi |

Álgoálbmogiid vuoigatvuođaid áššedovdimekanismma čoahkkin jođus – "Mii leat nannosit bargamin min áššiid ektui"

Sámedikki nubbi várreságadoalli Tuomas Aslak Juuso ovddasta Suoma Sámedikki EMRIP čoahkkimis.

Tuomas Aslak Juuso
Govva: Tuomas Aslak Juuso

Álgoálbmogiid vuoigatvuođaid áššedovdimekanismma EMRIP 12. čoahkkin lea álgán mánnodaga 15.7. Geneves, Sveiccas. Čoahkkimis lea sáhka earet eará eamiálbmogiid rivttiin rájáid ja fárredeami dáfus, Ovttastuvvan Našuvnnaid eamiálbmogiid rivttiid guoski julggaštusas ja áššedovdimekanismma boahttevuođas.

Sámedikki nubbi várreságadoalli Tuomas Aslak Juuso oassálastá čoahkkimii Sámedikki ovddasteaddjin. Son muitalii disdaga, ahte čoahkkin lea vuolgán bures johtui.

– Dat leat olu olbmot, álgoálbmogat iešguđet guovlluin ja buot Sámedikkit ja Sámiráđđi. Mii leat dáppe nannosit bargamin ja ovttasráđálaččat min áššiid ektui.

Mánnodaga 15.7. Juuso doalai Sámedikkiid ja Sámiráđi oktasaš sáhkavuoru.

– Dat gieđahalai riikkarájiid ja makkár hástalusat mis vel leat riikkarájiid ektui.

Sáhkavuorus gávnnahuvvui ahte sihke riikkaráját ja ovdamearkka dihte sápmelaš badjeolbmuid johtima stivrejeaddji soahpamušat ja láhkaásaheapmi leat rievdan juo muhtun geardde daid vuođđudeami maŋŋá.

– Mii leat vuogáiduvvan dáidda nuppástusaide ja ođđa diliide, muhto lunddolaččat dain lea leamaš váikkuhus min kultuvrii ja midjiide oktan álbmogin, celkkii Juuso sáhkavuorus.

Disdaga 16.7. čoahkkimis gieđahallojuvvojedje Áššedovdimekanismma riikkagalledeamit. Suomas Áššedovdimekanisma galledii guovvamánus 2018, ja njukčamánus 2018 dat attii ráđđeaddi kommeanttaid galledeami vuođul. Čoahkkimis Juuso doalai Sámedikki sáhkavuoru, mas guorahalai dili maŋimuš áigge dáhpáhusain Suomas sámediggeláhkaođastussii ja Ovttastuvvan našuvnnaid olmmošvuoigatvuođakomitea guovvamánus addin čovdosiidda laktásettiin. Loga eanet sáhkavuorus dáppe.

"Dat dehálamos orgána"

Dat ii suige leat áidna Sámedikki sáhkavuorru, baicce Sámedikkis leat čoahkkimis earáge sáhkavuorut. Dasa lassin beivviide gullá earet eará oktavuođaid doallan, ovttasbargguid huksen ja plánen, muitala Juuso

– Hui hohpolaš beaivvit, iđidis gitta eahkedii bargat čađat áigge.

EMRIP mandáhta rievddai jagis 2016 ja dál EMRIP sáhttá galledit ovttaskas lahttoriikkaid ja rávvet álgoálbmotriekteáššiiguin. Juuso oaidná, ahte EMRIP lea ođđa mandáhta bokte hui dehálaš ON:a mekanisma álgoálbmogiidda.

– Mun ieš oainnán dan nu, ahte EMRIP lea dat dehálamos orgána. Earenoamážit danin, go dat addá vejolašvuođa ovttaskas riikka dásis bargat ja geahččalit čoavdit álgoálbmotáššiid. Das lea dakkár njuolga liŋka doppe ON máilmmis, riikkaidgaskasaš dásis njuolga ovttaskas riikii, njuolga ovttaskas álgoálbmoga lusa. Dan bokte de beassá bargat dain áššiiguin, mat gusket dan álgoálbmoga.

– Danin EMRIP lea dieđusge hui dehálaš, muhto maiddái dan dihte, ahte dat lea oassin olmmošvuoigatvuođaráđi struktuvrras, ja dat lea dieđusge dakkár ášši mii addá vejolašvuođaid álgoálbmogiidda ovddidit ain iežaset áššiid.

EMRIP čoahkkin bistá suoidnemánu 19. beaivvi rádjái.

Guldal dás Tuomas Aslak Juuso jearahallama gaskavahku 17.7. Buorre iđit Sápmi -sáddagis. Jietna: Yle Areena.

Suoma Sámi Nuoraid ovddasteaddjin EMRIP čoahkkimis lea Ida-Maria Helander. Guldal dás su jearahallama gaskavahku 17.7. Geasseradio-sáddagis. Jietna: Yle Areena.

Lasihuvvon 18.7.2019 10:54 diehtu Sámedikki nubbi sáhkavuorus ja liŋka Sámedikki dieđáhussii.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä