Säämi

Anarâškielâ servi ocá koonstâid, moin uážžu lase čälleid ja luhâmuš – čäällimproojeekt juátkoo val muáddi ive lase išeruuđáin

Iisakki Mattus
Mattus Issá lai viššalis čällee tovle, tääl ij innig čäle. Govva: Marko Uskelin / Yle

“Čyeti čälled” já “tuhháát sijđod” -projekteh pyehtih lase anarâškielân čälleid já luhâmuš.

Taan ive-uv Suomâ kulttuurruttârááju adelij anarâškielâ siärván 90 000 eurod.

Seervist láá jo mottoom ive lâm joođoost muáddi stuorrâ proojeekt, moh ovdedeh čäällim: Čyeti čälledtuhháát sijđod. Projekteh láá adelâm meid máđhulâsvuođâ pálkkááttiđ siärván pargeid, mediapargee já jurgâleijeid.

Anarâškielâ seervi saavâjođetteijee Marja Liisa Olthuis lii tuđâvâš, et proojeekt juátkoo. Tuhháát sijđod, mii lii uáivildum eenâb-uv nuorâi kirjálâšvuođâ lasseetmân, addel maŋgâ nuorân kesipargo. Sij jurgâleh mielâsijd kiirjijd anarâškielân. Meid puáttee keesi nuorah pyehtih uuccâđ jurgâlempargo seervist.

– Mii tieđettep forgâpalij, maid mii halijdep já pyehtip faallâđ, loppeed Olthuis.

Taan kiärdásâš išeruttâ addel máđhulâsvuođâ jo jurgâlum kirjij almostitmân.

Mediapargee pargon uážžuđ lase luhâmuš anarâškielân

Seervist lii lâm mediapargee tom rääjist, ko vuosmuuh ruuđah čäällimprojektân pottii. Tääl taan pargoost lii Fabrizio Brecciaroli. Sun áásá Sveitsist já parga enâmus taan pargo káiduspargon.

Fabrizio Brecciaroli
Fabrizio Brecciaroli, Anarâškielâ seervi mediapargee, áásá Sveitsist já parga káiduspargon ennuv. Govva: Marko Uskelin / Yle

Tääl lii čäällimjuávkku, mast láá nelji čällee. Sii teivih suullân ohtii máánust, táválávt káidusohtâvuođáin, mut motomin meid njunjáluvváin. Fáárun piäsá val.

– Mii čäällip teevstâid já novellijd, taah čalluuh iä lah val kosten uáinimnáál, muštâl Brecciaroli.

Taan kiärdásâš išeruttâ addel čäällimprojektân joođhâ, já meid čalluuh almostittojeh. Láá almostuumin novelleh já kirjeh.

– Tääl láá joođoost lovmat jurgâlem proojeekt, moh kolgâččii almostuđ taan ive pelni, loppeed Brecciaroli.

Lâi palo, et Anarâš-lostâ nohá, ko iä lam rähteeh

Seervi eres pyevtittempargoh láá juohhum. Ovdil Ilmar Mattus huolâttij Anarâš-loostâ pyevtitmist. Tääl tađe várás lii vuáđudum toimâttemkodde,mast láá maŋgâ ulmuu. Petter Morottaja juurâd loostâ nooveel háástu já Miina Seurujärvi čuággá čalluid já kuuvijd já meid loostâ budjet vuávám lii suu pargo.

– Mun jiem lah val peessâm taan paargon nuuvt pyereest siisâ, muu mielâst taat oro älkken, iätá Seurujärvi.

Miina Seurujärvi kappeerkuursâ jođetteijee.
Miina Seurujärvi lii ohtâ anarâš-loostâ rähtein taan ääigi. Govva: Mikkal Morottaja / Yle

Anarâš-loostâ rähtimân Sämitigge adelij išeruuđâ 8 500 eurod. Anarâškielâ servi uážui Sämitiggeest išeruuđáid tooimâ várás 3 500 eurod já Kuobžâ Saammal eellimkeerdi almostitmân 3 500 eurod.

Moonnâm ivveest ohtâ Anarâš-lostâ nummeer paasij almostuuhánnáá. Tot almostuvá tääl. Taan ive vuosmuš Anarâš-lostâ almostuvvoo vyesimáánust.

Lâi palo, et loostâ rähtim nohá ubbân, ko iä lam rähteeh.

– Jos kihheen ij liččii álgám toos, te ijhan Petter pyevti tom ohtuu puoh eres pargo lasseen, kal taarbâš lase aktivlâš ulmuid, iätá Seurujärvi

Čalluuh moh loostâin almottuvvojeh, máksoo pälkki. Anarâš-loostâ lasseen almostuvvoo Loostâš, nettilostâ.

Mattus Issá čaalij tovle ennuv, tääl čäällim mohtâ lii lappum

Anarâš-lostâ aalgij almostuđ 1990-lovvoost. Aalgâst iä lâm ennuv čälleeh. Mattus Ilmar toimâttij loostâ tai ivij räi, čaalij meid jieš ennuv.

Issá Mattus lâi viššalis čällee. Suu mainâsijd kávná ennuv puáris loostâin. Issá tooimâi nubáloh ihheed anarâškielâ máttáátteijen Aanaar kundá škoovlâin. Talle sun kaartâi ennuv čäälliđ oppâmaterial uáppeid, ko iä lâm oppâkirjeh. Motomin koččâlij jo iđedis iijâ neelji ääigi čäälliđ, ovdil paargon vyelgim. Tääl sun ij innig čäle.

– Must lappui motivaatio, mun jiem innig pyevti čäälliđ, iätá Mattus.

Iisakki Mattus
Mattus Issá čaalij tovle ennuv Anarâš-loostân mainâsijd. Govva: Marko Uskelin / Yle

Ohtân suijân puáhtá leđe, et sun ko čaalij, te suu mainâseh iä almostum tállán, saatij moonâi kukke-uv äigi, iveh-uv, ovdil ko almostuvvii. Mainâseh sust kuittâg liččii val.

– Jos peri ličij taggaar kii váldáččij muu mainâsijd páádán já čáláččij taid, muštâl Mattus.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä