Säämi |

Anarâškielâliih kesipargeeh Sämitiggeest já sämimuseo Siidast – Puohah kesipargeeh láá finnim mielâsâš kesipargo

Anarâškielâliih kesipargeeh láá Siidast, sämitiggeest já almostoimâttuvvâst. Meiddei vuorâsolmožin puáhtá moonnâđ kesipaargon.

Sáárá-Káisá Seurujärvi
Sáárá-Káisá Seurujärvi lii kesipargoost Siidast. Govva: Sáárá Seipiharju / Yle

Sáárá-Káisá Seurujärvi lii sämimuseo Siidast kesipargoost. Suu pargosaje lii Siida pajekeerdi tiiskâst, já suu pargokove lii maaŋgâpiälásâš.

– Mun keejâm, ete ulmuin láá toh Siida tarveh já talle mun lam luuhâm meid uđđâsijd, ete jis kostnii láá sárnum Siidast, te vááldám taid talle vuárkán. Mun lam meiddei porgâm sänilistoi já čallui jurgâlem sämikielân, muštâl Seurujärvi.

Taan puoh lasseen sun lii meid máttááttâm olgomuseost njuárustem. Motomeh láá oppâm-uv njuárustiđ, motomeh iä.

– Mun lam lijkkuum viehâ ennuv ja taat lii hävski ko uážum porgâđ ereslágán pargoid, illood Seurujärvi.

Sun lâi kuhháá smiettâm mii ličij taggaar suotâs kesipargo mon sun halijdičij porgâđ já talle sun ooinij, ete Siidast lâi kesipargosaje áávus já meridij uuccâđ saje.

– Mun lijjim smiettâm tälviv, ete kuus mun halijdiččim moonnâđ, ete mii ličij hävski já mielâkiddiivâš já ko lijkkuum Siidast te halijdim teehin, muštâl Seurujärvi.

Sun lii meid peessâm kevttiđ kielâid pargostis.

– Lam aaibâs váhá saksakielâ peessâm sárnuđ já eŋgâlâskielâ jyehi peeivi, sun muštâl.

Čohčuv Seurujärvi čáálá pajeuáppeeiskosijd já ááigu keesi maŋa älgiđ luuhâđ taid.

"Jiem mun uuccâm ko ohtâ olmooš sooitij já koijâdij halijdâm-uv puáttiđ paargon"

Pessi Koskinen lii meiddei sämimuseo Siidast kesipargoost. Sun parga Siida olgomuseost.

– Kalehân taat pargo lii aaibâs ok, ij lah liijkás lussâd ige liijkás keppis, iätá Koskinen.

Koskinen lii peessâm porgâđ maaŋgâlágánijd pargoid. Sun lii ovdâmerkkân huksim já máálám.

Pessi Koskinen
Pessi Koskinen lii kesipargoost Siida olgomuseost. Govva: Sáárá Seipiharju / Yle

– Mist lâi tääl taggaar tupeproojeekt. Mij koolgâim tiggetuve pieđgiđ meddâl, muštâl Koskinen.

Maht sun talle peesâi pargon Siidan?

– Jiem mun uuccâm ko ohtâ olmooš sooitij já koijâdij halijdâm-uv puáttiđ paargon, iätá Koskinen.

Tääl sust lii olgomuseost proojeekt vyelni táálu pikkâdem ovdil ko sust álgá luámu. Ko pargo nohá, sun vuálgá Taažân luámun. Čohčuv Koskinen vuálgá Ruávinjaargân škoovlân luuhâđ LVI-syergi já sust šadda pocceealmai.

Heli Aikio
Heli Aikio parga vuávájeijen. Govva: Anja Kaarret / Yle

Heli Aikio lii almostoimâttuvvâst vuávájeijen kesipargoost. Sun parga vuávámpargoid, ocá tiäđu já čáálá teevstâid ain mottoom fáádást. Taan pargoost ij lah peesâm kevttiđ anarâškielâ, mutâ pargoskipárijguin já visteskipárijn piäsá.

– Lijkkuum pargoost tom tááhust ko lijkkuum čälimân já tiäđu ucâmân, iätá Aikio.

Veikkâ sust ij luámu lekken, lii sust ohtâ äšši maid sun kuittâg parga:

– Keessiv iälám ruávinjaargâst keččâmin kesiteatter, muštâl Aikio.

Emilia Nieminen
Emilia Nieminen áigu luámust vyelgiđ Kreikkan. Govva: Anja Kaarret / Yle

Emilia Nieminen lii kesipargoost oppâmateriaaltoimâttuvvâst. Sun lii sirdám Ilmar Mattus jurgâlusâid clouby- ohjelmân já jurgâl hárjuttâskiirjijd anarâškielân.

– Kalehân taat lii viehâ ereslágán, jis verdidâm máttáátteijee paargon, smiättá Nieminen.

Nieminen illood ko tääl vuossâmuu tove lii sämitiggeest pargoost. Sust iä lah vuorâsolmožin lamaš kesipargoh. Sun lii meid tuđâvâš ko piäsá jyehi peeivi kevttiđ anarâškielâ pargostis.

– Halijdim paargon ko tot oovded muu kielâtááiđu já lii hävski uáiniđ taam pele máttáátteijee pargoost, muštâl Nieminen.

Nieminen áigu luámust vyelgiđ purjâstiđ Kreikkan.

Anne Seipiharju
Anne Seipiharju parga digimateriaaláin. Govva: Anja Kaarret / Yle Sápmi

Anne Seipiharju lii pargoost sämitiggeest já sun parga digimateriaaláin. Suu pargon lii Hitruu! kirjij oppâmateriaal jienâi paddim já čuoppâm. Sun finnij jieijâs syergi kesipargo já illood tast. Pargoost sun lii hárjánâm pyerebeht ohjelmij kevttimân.

– Tälviv algâttim hitruu kirjijn já talle koijâdui, ete halijdiččim-uv keessiv juátkiđ, Seipiharju muštâl.

Puátteevuođâst sun haalijd porgâđ mediapargoid, mutâ vuossâmužžân sun vuálgá anarâškielâlinján luuhâđ lase anarâškielâ.

Varrasamosat: Säämi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä