Sápmi |

Anárii historjjálaš stuorra mearri ealgalobit – Ealgabivdit eai goittotge jáhke ealggaid goddot erenomáš olu

Anára fuođđodikšunbire fidnii 1749 ealgalobi. Ealgabivdit oaivvildit, ahte dat sáhttá leat juobe menddo olu.

Hirvet nuolukivellä
Ealgabivdu álgá fas čakčat. Govva: Antero Isola

Dán jagi Lappi letnii leat mieđihan uhcit ealgalobiid go diibmá, muhto gielddaid gaskasaš erohusat leat stuoribu do diibmá.

Anárii leat mieđihan 21,3 proseanta eambo ealgalobiid go diibmá, nappo Anáris oažžu goddit oktiibuot 1749 ealgga. Ealgalobiid mearri ii leat goassige leamašan Anáris na stuoris. Anáris ledje ohcan lobi 4320 elgii.

Anára fuođđodikšunbire doaimmajođiheaddji Pertti Vikeväkorva lea ilus ealgalobiid historjjálaš mearis. Vikeväkorva arvala, ahte lohku sáhttá leat juobe menddo stuoris.

– Luondduriggodatguovddáš Luke evttohii, ahte livččiimet ožžon juobe 3000 heggii lobi. Fuođđoguovddáš de mearridii vehá viisásabbo.

Aanar šiil hoiʹddjemõhttõõzz tuejjumuužžvuäʹpsteei
Pertti Vikeväkorva lea duđavaš dálá mearrái. Govva: Vesa Toppari / YLE

Anáris leat sullii 1000 ealgabivdi, geain oassi ii bivdde aktiivvalaččat. Vikeväkorva mielde dat dárkkuhivčče dan, ahte juohkehažžii livččii guokte ealgga.

– Lohpemearri lea oalle realisttalaš dál, diibmáhan mis lei lohpi goddit 1442 ealgga ja gottiimet beare sullii 600 ealgga, de min sálašproseantan šattai 41. Jáhkán proseanta šaddá sullii seammalágan dál maid.

Báikkálaš ealgabivdiguoktá mielas okta ealga reahkká bures – "Ii astta borrat visot"

Anárlaš ealgabivdi Pasi Aikio mielde guokte ealgga reahkkájit bures olles sin bivdojovkui.

– Dathan gal lea buorre ášši, eaige dat ealggat goddo liikká nu ollu go leat dat lobit. In jáhke, ahte mii gottašeimmet seamma olu do diibmá.

Kuátiluovtâ uđđâ astoäigi ässee Pasi Aikio.
Pasi Aikio mielas guokte ealgga reahkkájit olles bivdojovkui. Govva: Anja Kaarret / Yle

Anárlaš Pertti Kantola gullá Áŋŋela ealgabivdojovkui. Dan joavkkus leat badjelaš 30 bivdi ja Áŋŋela bivdojovkui leat mieđihan 79 ealgalobi.

Diibmáge juohkehaš oaččui ovtta ealgga, ja dat lea nohkka doarvái Kantola mielas.

– Gal dat okta ealga reahkká, diibmá skibir gottii munnje variha ja ain lea ealggabiergu rájus. In jáhke gal ahte gottán guokte ealgga, dehan mun attašin mánáide ja olles sohkii bierggu ja liikká bazašii borakeahttá, go ii astta borrat visot.

– Jáhkán eanaš oassi ealggain báhcet gal dohko meahccái eallit, arvala Kantola.

Sámeguovllus dušše Eanodagas uhcit ealgalobit go diibmá

Olles Lappi letnii mieđihedje badjelaš 12 proseanta uhcit ealgalobit go diibmá. Ealgalobit juohkásit ealggaid meari vuođul. Ulbmilin lea, sámeguovllus ealggaid mearri livčče unnit go mátta-Lappis.

Dán távvalis oainnat, man olu sámeguovllus ožžo ealgalobiid.

FuođđodikšunbireEalgalobit 2018Ealgalobit 2019Jagi 2018/2019 erohusLohpeohcamušat 2019
Anár

1442

1749

+21,3%

4320

Eanodat

175

174

-0,6%

267

Ohcejohka

121

125

+3,3%

173

Soađegilli

467

505

+8,1%

678

Geahča das mo ealgalobit juohkašuvve olles Lappi leanas.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä