Sápmi |

Arkeologiijakonfereansa Anáris – Arkeologalaš dutkamiiguin sápmelaččain leat hui olu beroštumit

Arkeologiijasuorggi dutkit leat čoahkkanan Anárii guorahallat sámi arkeologiija boahtteáiggi. Jelena Porsanger muitala, ahte son lea konfereanssas háliidan muitalastit das, man earálagan lea sápmelaččaide doloža áddejupmi.

Jelena Porsanger
Jelena Porsanger Govva: Linda Tammela / Yle

Arkeologiijasuorggi dutkit leat čoahkkanan Anárii guorahallat sámi arkeologiija boahtteáiggi arkeologalaš konferensii.

Oktan stuorra áššin konfereanssas lea sámi arkeologiija etihkka, man birra konfereansa váldohálli, dutki Jelena Porsanger doalai sáhkavuorus. Porsangera mielde etihkain lea ain barganmunni sámiide guoskevaš arkeologiijas.

– Álgoalbmotdutkanvuogit dat eai leat vel nu bures sajáiduvvan diehtagii ja eai leat vel servodatdiehtagii ja guhkkin eret vel dakkár surggiide nugo arkeologiijai, lohká Porsanger.

Porsanger muitalage, ahte arkeologalaš dutkamiiguin sápmelaččain leat hui olu beroštumit.

– Arkeologat rogget daid eatnamiid maid mii atnit iežamet máttuid eanan. De dasa leat dovddut čadnon ja das lea maiddái dat dárbu diehtit min máttuid birra.

"Midjiide lea dološ dat mii čatna min min iežamet máttuide"

Porsanger muitala, ahte son lea maid konfereanssas háliidan muitalastit das, man earálagan lea sápmelaččaide doloža áddejupmi. Ja vel Sámisge dat lea nu máŋggalágan.

– Midjiide lea dološ, dat lea leamaš áigá dolin. Midjiide lea dološ dat mii čatna min iežamet máttuide. Midjiide lea dološ dat mii čatna min álgoboahtemussii, min eatnamiidda.

Porsanger smiehttasta, ahte dološ lea áibbas iežas ášši sámiide – ja leahan dat áibbas iežas sátnige, mas lea iežas mearkkašupmi.

– Ja dás dan doloža áddejumis ii gávdno mearri dahje rádji, ahte man guhkás máŋosguvlui áiggis leat mannan.

Ávžžuhan váldit álgoálbmogiid fárrui arkeologalaš barguide

Konfereanssas Porsanger vuordá gullat, mo dutkamušaid čađahit sámeguovllus ja manlahkái arkeologat sámieatnamis barget ja čađahit iežaset prošeavttaid. Son maid sávvá gullat, leago oktage váldán ovdamearkka dihtii sápmelaččaid fárrui dutkanguoibmin.

– Lean lohkan soames čállosiid, mat leat Amerihkas almmuhuvvon ja sáhttá lohkat, ahte sii oidnet, ahte davviriikkaiguin ii leat vel arkeologiija ollen nu guhkás, ahte oaččošii buori gulahallama ja oktavuođa ja livčče dutkanguoibmin váldán sápmelačča. Dan mun háliidan gullat, leago oktage bargan dan.

Son leage ávžžuhan váldit álgoalbmogiid iežaset historjamuitalusaid fárrui.

– Lean gullan, ahte ábi duohken leat váldán juo álgoalbmogiid mielde arkeologalaš bargguide, muitala Porsanger.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä