Sápmi |

Árktalaš parlamentarihkkárat čoahkkanit Sámis, muhto guldalitgo sii sámiid?

Norgga Sámedikki presideanta Aili Keskitalo oaivvilda, ahte parlamentarihkkárat mielas gal deaivvadit sámiiguin, muhto eai divtte sin mearridit.

Aili Keskitalo
Norgga sámedikki presideanta Aili Keskitalo mielas árktalaš guovlluid parlamentarihkkáriid konferánsa lea buorre lávdi deaivvadit politihkkáriiguin. Govva: Vesa Toppari / Yle

Anárii Sajosii leat čoahkkanan politihkkárat miehtá máilmmi árktalaš parlamentarihkkáriid konferánsii. Maiddái sámedikkiid njunnošat leat mielde.

Norgga Sámedikki presideantta Aili Keskitalo mielas lea dehálaš, ahte sápmelaččat servet konferánsii.

– Go árktalaš guovllus deike Sápmái bohtet, de dat geatnegahttá min váldit oasi ja buktit min dearvvuođaid dan konferánsii.

– Mii geahččalit dáppe sihkkarastit, ahte eamiálbmogiid jietna maid gullo. Dat sáhttá leat hástaleaddji, muhto mis lea rievtti mielde buoret sajádat dán árktalaš ovttasbarggus go eará gaskariikkalaš ovttasbarggus, lasiha Keskitalo.

Keskitalo namuha erenoamážit guokte ášši, maid sihke Norgga ja Suoma sámedikkit hálidit čalmmustahttit parlamentarihkkáriidda: vuosttas lea giellaovttasbarggu ja sámegielaid dilli eandalii digitála máilmmis ja nubbi lea Jiekŋameara ruovdegeaidnu.

"Mis leat garra vuostefámut"

Árktalaš guovllu parlamentarihkkárat leat jagi 1993 rájes čoahkkanan oktasaš konferánsii juohke nubbi jagi. Juohke konferánssa loahpas almmustahtto oktasaš loahppacealkámuš.

Álggus árktalaš parlamentarihkkáriid loahppacealkámušas deattuhuvvojedje olu maiddái eamiálbmotáššit. Dál dilli orru leamen rievdan.

– Dál gal vuhtto ja dovdu, ahte mis leat garra vuostefámut, nanne Aili Keskitalo.

Son dadjá, ahte dál lea olu ságastallan dan birra, maid ráđđádallan eamiálbmogiiguin rievtti mielde dárkkuha. Ii leat čielggas, leago dalle sáhka das, ahte eamiálbmogiid galgá dušše gullat áššiin vai galgágo sis leat duođas vuoigatvuohta oassálastit áššiin mearrideapmái.

– Maiddái min guovllu parlamentarihkkáriin lea oalle garra vuosteháhku. Dat gal áinnas guldalivčče dahje deaivvadivčče minguin, muhto mii eat beasa mearridit gal.

Keskitalo mielas konferánsa goit addá buori vejolašvuođa lasihit gulahallama mearrideaddjiid ja sámiid gaskkas.

– Dat lea hui buorre forum deaivvadit iešguđet riikkaid parlamentarihkkáriiguin, ságastallat oktasaš áššiin ja oahpásmuvvat singuin. Mun jáhkán, ahte dat nanne gulahallama, mii berrešii leat muđui.

Politihkkárat deattuhit oktasaš ovddasvástádusa ja ovttasbarggu

Konferánssa rabai vuossárgga Suoma delegašuvnna ságadoalli, riikkabeaiáirras Katri Kulmuni. Son deattuhii sáhkavuorustis oktasaš ovddasvástádusa ja ovttasbarggu dehálašvuođa.

– Árktalaš guovlu dovdá dálkkádatrievdadusa váikkuhusaid juo dál, ja sihke luondu ja olbmot leat uhkiduvvon. Mii eat birge okto jiekŋavári sturrosaš váttisvuođaid vuostá, lohká Kulmuni.

Katri Kulmuni
Suoma delegašuvnna jođiha riikkabeaiáirras Katri Kulmuni. Govva: Vesa Toppari / Yle

Seamma oktavuođas Kulmuni hállá, seamma láhkai go olgoministtar Timo Soinige, ahte árktalaš guovllu ávkkástallamis galgá gávdnot dássedeaddu.

– Máilmmiviidosaš nuoskkideami unnideami lassin árktalaš guovlluin galgá čovdojuvvot, mo doallat dássedeattu golaheami ja gierdevaš ovddideami gaskkas. Álgoálbmogat leat jahkečuđiid lihkostuvvan eallit davvin billiskeahttá luondduset. Dál mii galggašeimmet bastit dan seamma dahkat, Kulmuni logai konferánssa rahpandilálašvuođas.

Konferánssa loahppacealkámuš almmustahtto gaskavahku. Dalle čielgá, guldaluvvuigo sámiid jietna dán deaivvadeamis.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä