Sápmi |

Avvilis besse bosihit, go dulvi ii njuoskat stobuid – geahča video

Máŋggain guovlluin čuvvot dál dárkilit dulveeinnostusaid. Einnostusat rivdet jođánit, muhto dál orru, ahte Avvilis dulvi ii loktan badjel dulvebáŋkkaid.

Video: Ivalojoki 25.5.2020
Dulveeinnostusaid mielde Avvila márkanis ii dárbbaš njuoska skuovaiguin vázzit. Video: Kirsti Länsman / Yle

Lahka Avviljoga gátti Nááváánjarggas lea stállaeaiggát Reijo Suomalainen heastastálla. Dál ovdal dulvvi alimus muttu su heasttat besset návddašit beivviin stuorra áiddiid siste. Váikko dulvi ollešii áiddiide, lea Suomalainen ráhkkanan nu, ahte su heasttain eai gal beasa gaccat njuoskat.

– Mii leat ieš ráhkkanan ja huksehan stálle birra dulvebáŋkka seammás go Nááváánjargii dahkkui dulvebáŋka dalle áigá. Dan leat lokten dán jagi ja dat dál gierdá Avviljoga dulvviid, son árvala.

Suomalainen lea bajásšaddan Avvilis, ja leage čuvvon dulvedili máŋggaid logiid jagiid. Son ii leat ollenge fuolas dán jagáš dulvedilis.

– Ovdalis áiggehan dáppe suhke fatnasiin, ja dasto dál maŋŋelabbos 2005 lei dat stuorra dulvi. Mis lei dalle jo duot dulvebáŋka iige čáhci boahtán das badjel, de in jáhke gal ahte dán jagige loktana nu bajás.

Tulvapenger Näverniemi
Dát dulvebáŋka suddje heasttaid dulvvis Nááváánjarggas. Govva: Inger-Elle Suoninen / Yle

Dulvedilli čuovvu dálkeeinnostusaid

Lappi EBI-guovddáža mielde Avviljoga golgan ja čázi allodat leat alimus muttus aivve miessemánu loahpas dahje geassemánu álggus. Dán muddosaš einnostusa mielde dulvvis leat guokte alimus muttu, ja stuorámus golgan galggašii báhcit unnibun go jagi 2005 garra dulvvi áigge.

Einnostusaid mielde Avvila márkanii huksejuvvon dulvebáŋkkat reahkkájit eaige márkanis dárbbat njuoska skuovaiguin vázzit. Dálkeeinnostusat dat goittotge čájehit, mot dulveeinnostusat rivdet.

– Jus arvigoahtá dahje jus čoaskásut dálkkit njoazudit muohttaga suddama, de dat oidno dulveeinnostusain, dadjá Lappi EBI-guovddáža jođiheaddji čáhcedoalloáššedovdi Timo Alaraudanjoki.

Dulvedilli lea dakkár, maid dán dálvvi stuorra muohtameriin sáhttá árvalit, son joatká.

– Suddan lea dáhpáhuvvan hui maŋŋit. Dál go leat dákkár liegga dálkkit, de gal lea čáhci buot váldočázádagain ja unnitge čázádagain hui olu.

Timo Alaraudanjoki
Lappi EBI-guovddáža jođiheaddji čáhcedoalloáššedovdi Timo Alaraudanjoki. Govva: Timo Alaraudanjoki

Avviljogas lea čáhci loktanan dál sulaid 70 sentte, muitala Alaraudanjoki.

– Dás dat vuolgá vel loktanit. Mánu lohppii loktana dakkár guokte ja bealle mehtera, geassemánu álggus vejolaččat vel moaddelot sentte lasi. Doppe lea olu čáhci, mii golgagoahtá duos miessemánu maŋimuš beivviid áigge.

Priváhta olbmot galget ieža ráhkkanit

Jus dulvi livččii vearrat go maid maid einnostusat čájehit, suddjejit eiseválddit vuosttamužžan dearvvašvuođaguovddáža. Priváhta olbmot galgetge ieža ráhkkanit ja suddjet giddodagaid jus šaddáge garra dulvi, muittuha Anára buollinhoavda Jukka Harmanen.

– Sii geat orrot guovllus gos lea dulveriska, galget jođánit ráhkkanit dasa, ahte leat sáttut, plastihkka ja huksendárbbut, mainna sáhttá suddjet giddodaga, jus čáhci loktana. Dalle go dulvedilli lea juo alde, nu sáhttá leat váttis ordnet sáttuid šilljui, dadjá Harmanen.

Jukka Harmanen
Anára buollinhoavda Jukka Harmanen. Govva: Inger-Elle Suoninen / Yle

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä