Sápmi |

Avviljogas mihtidanhistorjjá rašimus stállejiekŋa – Muohta goit reahkká ja sáhttá dagahit garra dulvvi

Rašes jieŋaid dihte dán giđa eai bastte sahát jieŋaid Lappi stuorra jogain. 

Juha-Petri Kämäräinen
Lappi EBI-guovddáža čáhcedoalloáššedovdi Juha-Petri Kämäräinen muitala, ahte rašes jieŋat unnidit riskka jiekŋabuođuid šaddamii. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Lappi stuorra jogain leat nu rašes jieŋat, ahte dat eai oba suvddášiige jiekŋasahánmašiinna.

Lappi EBI-guovddáža čáhcedoalloáššedovdi Juha-Petri Kämäräinen muitala, ahte Avviljogas leat mihtidanhistorjjá rašimus jieŋat stállejieŋa oasil. Kämäräinen mielde miehtá Lappi eanangotti lea čielgasit heajut jiekŋadilli go gaskamearalaččat.

– Iešalddes dušše Duortnussjotnjálmmis lea stállejiekŋa dan mađe, ahte jieŋaid sáhtášii sahát. Muđuid leat nu rašes jieŋat, ahte gal sahámat báhcet dán giđa dagakeahttá.

Jiekŋasahámášen deaddá 10 tonna ja gáibida sulaid 50 cm stállejieŋa, muitala Kämäräinen. Danin maiddái Avvilis báhcet sahánbarggut dagakeahttá dán giđa oasil.

– Avviljogas stállejiekŋa lea sulaid 10–20 cm.

Go jiekŋadilli lea nu heitot, dat lunddolaččat unnida riskka jiekŋabuođuid šaddamii.

– Dál leat leamaš máŋggat liehmus giđat ja bivvalis dálvvit. Stállejiekŋa ii leat doarvái, nuba ii leat jáhkimis jiekŋabuođđoriska. Danhan ii goassage dieđe, mo dat dasto boahtá ollašuvvat, jurdila Kämäräinen.

Ivalojoki jäänpaksuus
Avviljoga jieŋa mihtideamen. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Muohta goit reahkká davvin

Lappi EBI-guovddážis muitalit, ahte muohta lea olles Lappis čielgasit eanet go gaskamearalaččat dán áigge jagis.

Avviljogas muohttaga čáhceárvu lea dán muttus veháš badjel 250 mm, go ovddit jagiid dán áiggis mihtiduvvon stuorámus árvu lea leamaš veháš badjel 200 mm.

Dát dárkkuha dan, ahte muohta lea dáin guovlluin gaskamearalaččat 250 kilo njealjehasmehteris. Stuorámus čáhcearvvut leat báikkuid juo badjel 300 mm.

Muohta reahkká goit Giema- ja Avviljoga gierragiin, muitala Juha-Petri Kämäräinen. Danin dáin guovlluin sáhttet šaddat garra dulvvit.

– Čázádatdulveuhkihan lea čielgasit stuorit go gaskamearalaččat.

– Avvila oasil dilli lea dan dáfus buorre, ahte dáppe leat dulvebáŋkkat huksejuvvon. Dál beare sávvat, ahte dulvi beasa daid badjel.

Avviljoga čáhcedili gávnnat dáppe. Eará čázádateinnostusaid ovdáneami sáhtát čuovvut dáppe.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä