Sápmi |

Bálgosiid ovttastus lea geassádeamen vásttolaš ruvkedoaimma fierpmádagas – ”Ii leat ávkin, go eat bastte váikkuhit ruvkeriidduide”

Sámediggi guđii vásttolaš ruvkedoaimma fierpmádaga jo jagis 2015.

Anne Ollila.
Dálá dilis boazodoallit dovdet, ahte eai beasa váikkuhit ruvkefierpmádaga bokte áššiide, dadjá Bálgosiid ovttastusa doaimmajođiheaddji Anne Ollila. Govva: Vesa Toppari / Yle

Bálgosiid ovttastus guorahallá cealkit iežas eret vásttolaš ruvkedoaimma fierpmádagas (suomag. Kestävän kaivostoiminnan verkosto).

Sitra dahje Suoma iehčanasvuođa ávvufoanda álggahii vásttolaš ruvkedoaimma fierpmádaga jagis 2012, ja dan ulbmilin lea lasihit gulahallama ruvkefitnodagaid ja čanusjoavkkuid gaskkas ja oažžut ruvkefitnodagaid doaibmat vásttolaččat.

Bálgosiid ovttastusa mielas Kaivosvastuu-fierpmádat galggašii gieđahallat eanet konflivttaid, mat gusket earret eará Hannukainen ja Sokli ruvkkiid. Dálá dilis boazodoallit goit dovdet, ahte eai beasa váikkuhit ruvkefierpmádaga bokte dáidda áššiide.

Danne Bálgosiid ovttastus soaitáge geassádit doaimmas oalát, dadjá doaimmajođiheaddji Anne Ollila.

– Mii leat bidjan fierpmádaga doaimma gažaldatvuložin, go eat njulgestaga oainne das ávkki. Orru leamen nu, ahte fierpmádat ii sáhte váldit beali dakkár ruvkedoaimmaide, main lea čielga konflikta, dadjá Ollila.

Ollila mielde fierpmádaga linnjá leamašan dat, ahte ovttaskas fidnuide eai váldde beali. Bálgosiid ovttastumi njunuš goit vuordá, ahte stuorát riidduide galggašii bastit reageret fierpmádaga bokte.

– Fierpmádat galggašii bastit váldit beali stuorát ja bajit dási konflivttaide. Goit dakkár ruvkedoaimmaide, mat eai dohkkehuvvo báikkálaš dásisge. Jus jođus lea rabas konflikta, de gal dákkár ruvkefierpmádat galggašii bastit doaibmat, dadjá Ollila.

“Fierpmádat ii leat soabadanorgána”

Fierpmádaga ságadoalli ja birasministeriija kansliijahoavda Hannele Pokka mielde riidduid galgá čoavdit ruvkkiid lohpemeannudemiin.

Pokka deattuha, ahte fierpmádaga bargun lea stivret ruvkefitnodagaid váldit buorebut vuhtii birrasa ja gullat báikkálaš ássiid ja doaibmiid oaiviliid. Riidduid čoavdin ii gula fierpmádahkii.

– Fierpmádat ii leat soabadanorgána, muhto dan ulbmil lea stivret málbmaohcanfitnodagaid ja ruvkefitnodagaid ovdal ruvkeásaheami. Fierpmádaga bargun lea dahkat njuolggadusaid, mo guđege guovllus galgá doaibmat, dadjá Pokka.

Hannele Pokka, ympäristöministeriön kansliapäällikkö.
Fierpmádaga ságadoalli ja birasministeriija kansliijahoavda Hannele Pokka dadjá, ahte fierpmádat ii leat soabadanorgána. Govva: Pasi Peiponen / Yle

Sámediggi geassádii fierpmádagas jo jagis 2015

Maiddái Sámediggi searvvai fierpmádahkii jagis 2014. Beare guhká dat ii goit lean mielde ruvkefierpmádagas, dasgo jo jagis 2015 Sámediggi geassádii ja guđii ovttasbarggu.

Sámedikki ságadoalli Tiina Sanila-Aikio muitalii dalle Yle Sápmái, ahte Sámediggi ii hálit leat mielde ovddideamen ruvkedoaimmaid ja danne guđđet fierpmádaga.

– Álgoálggus jo dat, ahte fierpmádat bargá ruvkedoaimma ovdii ja dan ovdii, ahte ruvkedoaibma boađášii maiddái Sápmái. Dat vuođđojurddahan lea jo Sámedikki jurdagiid vuostá, dajai Sanila-Aikio jagis 2015.

Maiddái resursavátnivuohta lei okta sivva, manin Sámediggi geassádii doaimmas.

Saamelaiskäräjien puheenjohtaja Tiina Sanila-Aikio
Sámedikki ságadoalli Tiina Sanila-Aikio mielas fierpmádaga vuođđojurdagat ledje Sámedikki jurdagiid vuostá. Govva: Vesa Toppari / Yle

Vásttolaš ruvkedoaimma fierpmádagas leat dálá dilis mielde Sitra, Bálgosiid ovttastus, Suoma luonddusuodjalanlihttu, Suoma gieldalihttu, Ruvkeindustriija ry, Lappi lihttu, WWF ja Metállabargiid lihttu.

Fierpmádagas leat mielde maiddái iešguđet ruvkefitnodagat, dego Pyhäsalmi Mine Oy, Agnico Eagle Finland Oy, FQM Boliden Kevitsa Oy ja Anglo American Exploration.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä