Sápmi |

Beatnagis gávdnui niranas Kárášjogas – Sámis niranasaid gávdnet nu unnán, ahte dili lea dutki mielas veadjemeahttun čuovvut

Niranasaid árvalit boahtit Sápmái máddin beatnagiid fárus, danin go niranas sáhttá bissut guhká beatnaga guolggain.

Borrelioosia levittävä puutiainen koeputkessa.
Niranasat sáhttet sálvat maiddái olbmuide ja dat sáhttet njoammudit dávddaid. Arkiivagovva. Govva: MOT, Yle

Kárášjogas leat gávdnan niranasa beatnagis, muitala Ávvir-aviisa.

Šibitdoavttir Rolf Gullik Sarre gávnnai niranasa beatnagis mannan vahkus Kárášjogas. Sarre muitala Ávvirii, ahte ii leat vejolaš diehtit, man olu niranasat duođai leat Kárášjogas, go máŋgasat geavahit beatnagiidda čuoikkaeastadanávdnasa, mii suddje maiddái niranasain.

Maiddái Suoma beale Sámis leat maŋimuš jagiid áigge gávdnan ovttaskas niranasaid ovdamearkka dihtii Ohcejogas ja Gápmasis.

Sámi duođalaš niranasdili lea váttis diehtit, danin go universitehtat eai dutkka dahje čuovo niranasdili Sámis, muitala Turku universitehta niranasdutki Tero Klemola. Son dadjá, ahte lea veadjemeahttun dutkat dahje gávdnat ovttaskas niranasaid.

Ovttaskas niranasaid leat gávdnan áiggi mielde miehtá Sámi

Niranasdutki Tero Klemola muittuha, ahte niranasat soitet boahtit Sápmái máddin beatnagiid fárus.

– Fertešii álo vuos jearrat, ahte leago beana, mas niranas gávdno, fitnan Mátta-Suomas, danin go niranas sáhttá bissut guhká beatnaga guolggain.

Luondduriggodatguovddáža dutkanprofessor Heikki Henttonen muitala, ahte stuorámus oassi Sámis gávdnon niranasain lea leamašan ássanguovlluin. Dat čujuha dasa, ahte niranasat leat boahtán guvlui beatnagiid fárus.

– In máhte dadjat, man bistevaččat dákkár báikkálaš niranasgávdnosat leat.

Henttonen dieđuid mielde ovttaskas niranasat leat gávdnon áiggi mielde miehtá Sámi.

– Mus leat dieđut earret eará Muonás ja Heahtás. Leat maiddái dakkár dáhpáhusat, ahte niranas lea leamašan beatnagis, mii ii leat goassige fitnan Mátta-Suomas dahje eará guovlluin Suomas.

Maiddái lottit sáddet jođihit niranasaid, vaikko dat ii leat nu dábálaš, muitala Henttonen.

LK: Borelliosadávdda boahkuheami ferte ieš máksit Sámis

Niranasat sáhttet sálvat maiddái olbmuide ja dat sáhttet njoammudit dávddaid, dego ovdamearkka dihtii borelliosa-nammasaš infekšuvnna.

Lapin Kansa muitala, ahte Lappi eanagottis dávdda gávnnahit eanaš Simo gielddas ja Giema gávpoga máttaosiin, ja danin dušše dain guovlluin boahkuheapmi borreliosa vuostá lea nuvttá. Eará Lappi eanagotti guovlluin ferte ieš máksit boahkuheamis.

Virusis šaddan borelliosadávdda ii sáhte moge dikšut. Áidna vuohki suddjet iežas lea váldit boahkuheami vejolašvuođaid mielde jo ovdal geasi, Lapin Kansa -aviissas muitalit.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä