Koe uusi yle.fi
Sápmi |

Boahtteáiggis biillat áicet bohccuid geainnu alde ja garvet daid

Muonás leat dán dálvve beassan iskkadit robohttabiillaid ođđa jierbmegeainnu alde. Boahtteáiggis biillat bastet ieža áicat bohccuid geainnuid alde ja fárohit daid.

robottiauto älytie muonio sensible4
Govva: Anni-Saara Paltto / Yle

Robohttabiilla ii dárbbaš vuoddji ja dat áicá ieš birrasa ja buot, mii johtolagas dáhpáhuvvá. Dán dálvvi besset Muoná gilis, Davvi-Suomas iskkadit ođđaseamos teknologiija 10 kilomehtera guhkkosaš jierbmegeainnus, mii lea oassin 21 váldoluotta.

Čakčat gárvánan jierbmegeainnus leat sensorat ja geaidnu mihtida ja addá robohttabiila-fitnodagaide dakkár dieđuid, maid vuođul besset ovddidit boahtteáigge biillaid.

– Robohttabiila oaidná buorebut go olmmoš. Boahttevuođas dat lea čeahpit ja dorvvolabbo vuoddji go olmmoš, čillge doaimmajođiheaddji Harri Santamala Sensible4-fitnodagas.

Harri Santamala Sensible4
Sensible4-fitnodaga doaimmajođiheaddji Harri Santamala. Govva: Anni-Saara Paltto / Yle

Dálvesiivvut ja bohccot hástalussan

Davvin garra buollašat, muohta ja dálvesiivvut bistet máŋggaid mánuid ja dat leat hástalussan dábálaš biillavuoddjiide. Maiddái robohtabiillat ja daid testejeaddjit šaddet heaibut seamma hástalusaiguin nappo dálvesiivvuiguin ja dan sii leat Muonái boahtán ohcatge.  

Nubbi ášši, mii davvin dagaha bárttiid johtolagas, leat bohccot. Testejeaddjit livčče sávvan maid bohccuid geainnu ala, muhto dán vuoro dat eai iđistan biilla ovdii.

Boazobárttiid eastadeamis sáhttá ođđa teknologiijas leat stuorra rolla boahttevuođas. Jus boazu njuike geainnu ala, de biila ieš garvá dan.

– Biila váruha vuoddji bohccos dahje njaláhas siivvus. Dat sáhttá veahkehit doallat biilla geainnu alde, jus vuoddji ieš ii dan nagot, dadjá Harri Santamala.

Muonás ollu boazobárttit

Suomas Muoná bálgosis báhcet jahkásaččat eanemus bohccot biilla vuollái. Stuorra váldoluodda 21 lea sorbmin bohccuide eandaliige skábman.

Boazodoalli ii jáhke automáhtateknologiija buktit jođánis čovdosa váttisvuhtii.

– Sáhttáhan dat boahtteáiggis gal leat veahkkin, muhto ii juste dán heahtái. Dat jierbmegeaidnu maid lea dakkár sajis, ahte eai bohccot dakko láve johttit eaige vuojahallatge, čilge Muoná bálgosa boazodoalli Markku Rauhala.

Markku Rauhala Muonio
Muoná bálgosa boazodoalli Markku Rauhala. Govva: Anni-Saara Paltto / Yle

Automáhtabiillat leat johtolagas boahtteáigi. Dat, goas automáhtabiillat leat johtolagas árgabeaivi, de dan lea váttis einnostit. Ođđa biillaid vurdet goittotge ain eanet leat dorvvolaččat.

–Hállu ráhkadit dorvvolaš biilla doalvuge automáhtateknologiija ovddos guvlui, dadjá Harri Santamala.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä