Sápmi |

Boahttevaš oahpaheaddji Iina-Marja Juuso hárjehallagoahtá modearna bargovugiid sámegielaid gáiddusoahpahusfidnus – áigu čállit fáttás masterbarggu

Sámi allaskuvlla oahpuide gullet oahpahushárjehallamat, mat čađahuvvojit juogo Norggas, Suomas dahje Ruoŧas.

Iina-Marja Juuso
Gárasavvonlaš Iina-Marja Juuso studere oahpaheaddjeoahpuid masterdásis Sámi allaskuvllas. Govva: Vesa Toppari / Yle

Koronadili dihtii buot Sámi allaskuvlla oahpaheaddjestudeanttat eai beasa hárjehallat oahpahusa dábálaš lagašoahpahusbarggus. Gárasavvonlaš Iina-Marja Juuso leage álggaheamen hárjehallama fargga Sámedikki ja Ohcejoga gieldda oktasaš gáiddusoahpahusfidnus.

Juuso studere oahpaheaddjeoahpuid masterdásis Sámi allaskuvllas. Son áigu čállit masterbarggu das, mo sámegiela oahpaheaddjit geavahit diehto- ja gulahallanteknologalaš máhtu. Danin hárjehallanbáiki gáiddusoahpahusfidnus heivege sutnje bures.

– Dát hárjehallan veahkeha mu hui olu dainna masterbargguin, dadjá Juuso.

Koronadilli lea váikkuhan ja dolvon su masterbarggu dán fáttá guvlui. Hárjehallamis son vuordá iluin oahppat gulahallanreaidduid geavaheami ja diimmuid plánema. Lassin son sávvá oažžut ideaid oahpuide.

– Vaikko leange nuorra olmmoš ja álohii geavahan neahta hui olu, muhto goitge mun lean hui amas neahttasiidduide ja reaidduide, maid sáhttá atnit oahpahusas, muitala Juuso.

Prošeaktakoordináhtor: "Sávan sii ožžot buriid vásáhusaid"

Iina-Marja Juuso ii leat áidna Sámi allaskuvlla oahppi, gii lea beroštan čađahit oahpahushárjehallama sámegielaid gáiddusoahpahusfidnus. Prošeaktakoordináhtor Arla Magga muitala, čavčča bealde sis ledje vuosttas háve Sámi allaskuvlla oahpaheaddjestudeanttat hárjehallamis. Su mielas lea somá ja maiddái lunddolaš, ahte studeanttat bohtet sidjiide hárjehallamii.

– Min gáiddusoahpahusa pilohttaprošeavttas sámegiela oahpahus dáhpáhuvvá ollásit gáiddusin. Dathan lea hui lunddolaš, ahte oahpaheaddjehárjehallan dahkko maiddái dán gáiddusoahpahusas, dadjá Magga.

Arla Magga työskentelee muun muassa kielenkääntäjänä ja tulkkina.
Prošeaktakoordináhtor Arla Magga muitala, ahte gáiddusoahpahus lea prošeavtta vásáhusa mielde vuogas vuohki oahpahit sámegiela. Govva: Vesa Toppari / Yle

Gáiddusoahpahusas leat lagašoahpahusa ektui erohusat earret eará pedagogihkas ja diimmuid plánemis. Maiddái gáiddusoahpahusas leat oahpahusjoavkkut dego lagašoahpahusas. Oahpaheaddji ferte goittotge leat álo ráhkkanan dasa, ahte digitála reaiddut dahje oktavuođat eai doaimma. Dakkárat sáhttet Magga vásáhusa mielde boahtit.

– Deháleamos lea várra fuomášit dan erohusa, mii lea gáiddusoahpahusas ja lagašoahpahusas, árvala Magga.

Son sávvá, ahte studeanttat ožžot buriid vásáhusaid hárjehallamis.

– Mun vuorddán, ahte sii fuomášit, mii dan gáiddusoahpahusas lea duođai buorre bealli, ahte mii sáhttit aivve gáiddusoktavuođaid bokte sámegiela oahpahit.

Koronadilli ii leat váikkuhan olu Juuso oahpuide

Sámi allaskuvlla masterdási oahpaheaddjeoahppu ordnejuvvo eanas osiin gáiddusin. Go studeanttat leat hárjánan dihtoriin bargat, de Iina-Marja Juuso árvalage, ahte sis soitet leat earálágan jurdagat buktit hárjehallanbáikkiide.

Maŋimuš háve Juuso lea beassan fitnat allaskuvllas diibmá giđđat. Vaikko oahpahus leage leamašan neahta bokte juo ovdal korona, de plánejuvvon deaivvademiid eai leat sáhttán ordnet.

Muhtun váttisvuođaid lea Juuso mielde dagahan dat, go ii beasa ieš fitnat allaskuvlla girjerádjosis.

– Lea dieđusge oalle heittot, go mii eat beasa girjerádjosis fitnat. Allaskuvlla girjerájus goittotge diŋgo daid girjjiid maid oahpuide dábálaččat dárbbaša. Dat lea leamaš stuorimus váttisvuohta dál, muitala Juuso.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä