Sápmi |

Boazodoalu boahtteáigebargojoavku viimmat ásahuvvon: bargagohtet guohtuneatnamiid dikšun- ja geavahanplánain ja eará boazodoalu ovddidandárbbuiguin

Bálgosat galget dahkat guohtuneatnamiid dikšun- ja geavahanplánaid daid boazologuid mielde, maid stáhtaráđđi lea giđđat 2020 dohkkehan.

Väistynyt saamelaiskäräjien puheenjohtaja Tiina Sanila-Aikio.
Tiina Sanila-Aikio bálgosiid ovttastusas illuda, go boazodoalu boahtteáigebargojoavku beassá viimmatge bargagoahtit. Govva: Sara Wesslin / Yle

Guldal ságaid Ásllaga A-studios 15.11.2021. Jietna: Yle Areena

Eanan- ja meahccedoalloministeriija lea ásahan skábmamánu álggus boazodoalu boahtteáigebargojoavkku. Bargojoavku galgá váile beannot jagis gávdnat čovdosiid boazodoalu roasuid eastadeapmái.

Bálgosat galget dahkat guohtuneatnamiid dikšun- ja geavahanplánaid daid boazologuid mielde, maid stáhtaráđđi lea giđđat 2020 dohkkehan, ja dáhkidit, ahte guohtuneatnamat eai guorbba. Bargojoavkku ulbmilin lea válmmaštallat bargomálle sierra juohke bálgosii.

Bargojoavku árvvoštallá maid eará boazodoalu ovddidandárbbuid, mainna sihkkarastojuvvo boazodoalu ovdáneapmi gánnehahtti, gierdevaš ja kultuvrralaččat mearkkašahtti ealáhussan.

Suomas boazologut árvvoštallojuvvojit logi jagi gaskkaid. Maŋimuš árvvoštallama oktavuođas alimus boazologuid guorahalli bargojoavku evttohii, ahte juohke bálgosii ferte dahkat sierra guohtuneatnamiid dikšun- ja geavahanplánaid. Boazologuid dárkkisteami oktavuođas Luondduriggodatguovddáš čađahii davvin guohtundutkamušaid.

Sanila-Aikio: "Bálgosat dihtet ieža buoremusat, ahte mii sin dilli lea ja maid galgá váldit vuhtii"

Boazodoalu boahtteáigebargojoavkkus lea mielde Bálgosiid ovttastusa stivrra várreságadoalli Tiina Sanila-Aikio. Son lea duhtavaš, ahte viimmatge bargojoavku beassá álggahit barggu, man sii leat juo jagi vuordán.

– Mu áddejumi mielde bargojoavkku bargu lea namalassii ráhkadit vuođu. Iešguđetge bálgosat sáhttet čállit guohtumiid dikšun- ja geavahanplánii iežaset dili, boazodoallovuogi ja iešguđetge guvlui ja boazodollui guoskevaš áššiid.

Bálgosiid ovttastus rávve ja stivre bálgosiid dikšun- ja geavahanplánaid ráhkadeamis, jus bálgosat nu háliidit.

– Mun oainnán, ahte bálgosat dihtet ieža buoremusat, ahte mii sin dilli lea ja maid galgá váldit vuhtii. Dieđusge rávvenbargu gullá Bálgosiid ovttastupmái ja sávan, ahte mii dahkat dan ovttas iešguđetge bálgosiiguin. Mii bastit bargat vuođđobarggu boahtteáigebargojoavkkus ealáhusa ovdii, ja bálgosat ieža bastet dan vuođul dasto doaibmat nu bures go vejolaš.

Goavvejahki, spiehkastatdálvvit ja jápmán bohccot. Maŋimus jagiid áigge boazodoalu boahtteáigi lea orron šaddamin hástaleaddjin ja Sanila-Aikio jáhkká, ahte vuogádagat gáibidit rievdadusaid.

Sirviö: Bargojoavku lea máŋgga dáfus dehálaš

Eanan- ja meahccedoalloministeriija ráđđádalli virgeolmmoš Tapani Sirviö muitala, ahte bargojoavku galgá geahččat boahtteáigái.

– Bargoplánas leat guokte muttu. Vuosttažettiin galgá geahččat guohtuneatnamiid dikšun- ja geavahanplánaid ja dan maŋŋá viidásabbot boazodoalu ovddidandárbbuid.

Tapani Sirviö
Eana- ja meahccedoallu ministeriija ráđđádalli virgeolmmoš Tapani Sirviö muitala, ahte boazodoalu boahtteáigi bargojoavku lea viiddis bargojoavku, mas leat virgeolbmuid lassin mielde maid njealje boazoisida áššedovdi lahttun. Govva: Vesa Toppari / Yle

Sirviö mielas leat máŋga oainnu dasa, manin bargojoavku lea dehálaš. Okta dain leat servodaga vuordámušat.

Boazoealáhus oažžu doalahit seamma boazologuid, muhto plánain sihkkarastet, ahte Lappi hearkkes luondu seailu.

Son oaidná, ahte bargojoavkku bargu addá maid dehálaš bargoneavvuid boahtteáiggi várás.

– Vai sáhttit ostiide muitalit ahte, boazu mii lea restoráŋŋas tallearkka alde, boahtá gierdevaččat dikšojuvvon guohtuneatnamiin, main leat dikšun- ja geavahanplánat.

Sirviö mielas dikšun- ja geavahanplánat sáhttet leat maid bálgosiid oanehis áiggi ráhkkananbargoneavvut dálkkádathástalusaide.

Dehálaš áššit leat maid heajos guohtundilli, spirepolitihka ja mo boazodoalu seailu gánnehahttin

Tiina Sanila-Aikio mielas sis leat earáge dehálaš fáttát, maid bargojoavkkus ferte guorahallat. Ovdamearkan son namuha dan, mo boazodoallu obbalohkái seailu gánnehahtti ealáhussan, dahje mo sámeguovllus sámeboazodoallu oidno ja gullo ja váldojuvvo vuhtii.

Sanila-Aikio oaidná, ahte leat guokte hui áigeguovdilis ášši, maid ferte bajidit, heajos guohtundili ja spireáššiid.

– Guohtundilli orru leamen hui heajos earenoamážit doppe oarjjabealde. Nubbi lea dasto spiret. Gumpet leat johtán vaikko man olu ja goddán viidát bohccuid, ahte mii dat spire politihka das ovddasguvlui lea.

Beaivvi ságaid ja Yle Ođđasiid Sámis sáhtát maid guldalit Yle Areenas.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä