Sápmi |

Bohccos gávdnui niranas Gápmasis

Niranasat leat leavvan ain davvelebbui dálkádatrievdama geažil.

Koiran ihosta löytynyt punkki.
Govva: Jyrki Lyytikkä / Yle

Niranas (sg. punkki) gávdnui bohccos njuovvama oktavuođas golggotmánus. Bálgosiid ovttastumi Kutuharju boazodutkangárddi bargi Mika Tervonen muitala, ahte niranas lei geasetmiesi náhkis gitta ja dan fuobmájedje easkka go ledje álgimin dikšut náhki njuovvama maŋŋá.

– Go oidnen dan, de fertejin smiehtastit, ahte miibat jur dietges lea. Gal mii dan ipmirdeimmet, ahte niranas dat lea. Muhto seammás gal jurdilin, ahte dál go dat álge buot divrrit maid davás leavvat. Eaihan dál leat albma buollašatge leamašan máŋgga jahkái, dadjá Mika Tervonen.

Tervonen lea sádden niranasaid viidáset dárkilut dutkamušaide. Bohtosiin son ii leat vel gullán maidige, muhto Mika Tervonen sávvá, ahte lea dat lea dušše ovttaskas divri.

– Lean háleštan dutkiiguin ja lea jáhkehahtti, ahte dat niranas lea boahtán lottiid dahje meahcástanbeatnagiid fárus soaittáhagas Anárii, muitala Tervonen.

punkki porossa kaamanen
Niranaš gávdnui geasetmiesi náhkis ja lei 0,9cm guhkki. Govva: Mika Tervonen

Davviriikalaš dutkan jođus

Niranasat leat leavvan ain davvelebbui dálkkádatrievdama geažil. Go albma buollašat eai šat beasa cikcut, de maiddái niranasat cevzet dálvvi badjel ain buorebut. Davviriikkaid ráđđi ruhtadage dutkamuša, mas dutket dálkkádatrievdama váikkuhusaid earret eará árktalaš guovlluid ealáhusaide ja kultuvrii. Das oktan oassin leat maiddái njoammu eallidávddat ja dávddat mat sáhttet njoammut olbmos elliide.

Dutkama vuolde leage dál, ahte man viidát dákkár niranas-šládja (Ixodes ricinus) lea leavvan, mii sáhttá guoddit ja sirdit virusiid ja bakteriijaid elliid bokte maiddái olbmui. Suomas leatge dán čavčča bivdán boazoolbmuid sáddet čájánasaid niranasain, jus leažžat gávdnan daid bohccuin dahje iežas gorudis.

Rievdaduvvon 27.11.2017 diibmu 9.33. Teavsttas váldojuvvon eret máinnašupmi, ahte niranas lea sáddejuvvon Turku universitehtii.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä