Sápmi

Bohccuid biepman jieŋa ala hárdá Anáris – jagiid mielde goit golmma bálgosis dahkkon birasalmmuhusat

Maŋimustá bohccuid biebmamis lea dahkkojuvvon birasalmmuhus Báhčaveai bálgosis.

Poroja ruokitaan
Bohccuid bibmet dábálaččat suinniiguin ja fuođđariiguin. Govva: YLE / Pia Tuukkanen

Bohccuid biebman jieŋaid ja čázádagaid alde ságastahttá ja hárdáge olbmuid jagis nubbái Anáris.

Maŋimuš vahkuid áigge ságastallan lea beaggán Báhčaveai bálgosa doaimmain ja áššis lea dahkkojuvvon birasalmmuhus cuoŋománu beallemuttus. Birasalmmuhusas muitalii vuosttasin Lapin Kansa.

Lapin Kansa čállosa maŋŋá eiseválddiide leat boahtán velá moadde almmuhusa lasi bohccuid biebmamis čázádagaid ala, muitala Arktinen Lappi birassuodjalusa birashoavda Teresa Ojala Soađegili gielddas.

Ojala mielde sidjiide boahtán almmuhusat gusket dušše beare Anára. Arktinen Lappi birassuodjalus dikšu birassuodjalusáššiid Anára lassin Ohcejoga, Soađegili, Eanodaga ja Muonio gielddain.

Lapin Kansa mielde Báhčaveai bálgosa guoski almmuhusas leat váidán dan, go jieŋa ala fievrriduvvon fuođđarat ja bohccuid baikkat billistit čázádaga. Almmuhusa dahkki mielde jieŋa alde leat leamaš sullii 500 bohcco, mat leat orustan jieŋa ala namalassii biebmama dihte.

Anáris earáge bálgosiid fuomášahttán áššis – áššit leat goit ain gaskan

Anára gieldda birasnjuolggadusat leat leamaš fámus jagi 2009 rájes. Daid mielde bohccuid ii oaččo biebmat suinniiguin dahje fuođđariiguin čázádagaid ala dahje daid lahka. Njuolggadusaid mielde maiddái áidumis galgá váldit vuhtii birasnjuolggadusaid ja biebmangárddiid ii oaččoge cegget bodnečáhceguovlluide.

Birassuodjalusa hoavda Teresa Ojala mielde Báhčaveai bálgosis leat sullasaš bohccuid biebmanáššit boahtán eiseválddiid dihtui máŋgii.

Anára gieldda áššegirjjiid mielde bálgosa leat fuopmášuhttán bohccuid biebmamis jieŋaid ala goit jagiid 2007, 2008, 2009, 2013 ja 2017, čállá Maaseudun Tulevaisuus.

Báhčaveai bálggus ii leat áidna bálggus, gos bohccuid biebmanáššit jieŋaid ja čázádagaid ala leat boahtán eiseválddiid beavddi ala. Maŋimuš jagiid áigge Anára bálgosiid birra leat dahkan máŋga birasgáhttenalmmuhusa, muitala Teresa Ojala.

– Almmuhusat leat dahkkojuvvon Báhčaveai bálgosa lassin Muttošjávrri ja Váhčira bálgosiin.

Báhčaveai, Muttošjávrri ja Váhčira bálgosiid birasáššit, mat gusket namalassii bohccuid biebmama jieŋaid ala, leat gaskan ja sierra riektedásiid gieđahallamis, namuha Ojala.

Boazoisit mielde sii leat čuvvon njuolggadusaid

Báhčaveai bálgosa boazoisit Petri Hänninen kommentere oanehaččat Yle Sápmái, ahte sii leat dán giđa čuvvon birasnjuolggadusaid bohccuid biebmamis.

Lapin Kansa jearahallamis Hänninen namuha maiddái, ahte sii leat gilván suinniid jieŋa ala dušše bohccuid sirdima dihte. Seamma geavat sis leamašan geavahusas juo logiid jagiid.

Hänninen namuha, ahte jávre- ja jeaggeguovlluin leat ollu čázádagat, maid lea váttis garvit.

– Geađgás gáttiide ja eatnamiidda bohccuid lea váttis biepmat. Álot boahtá ovddal čáhci, dadjá Hänninen Lapin Kansai.

Čakčat ulbmil dieđihit biraslágain ja lasihuvvon bearráigeahčus

Birasnjuolggadusaid mielde bohccuid lea muhtin muddui vejolaš biebmat čázádagaidge ala, jus dasa lea johtima dahje čohkkema dihte dárbu. Gaskaboddasaš doibmii galgá goittotge ohcat sierra lobi biraseiseválddis. Teresa Ojala mielde Báhčaveai bálggus ii leat ohcan doibmii spiehkastatlobi.

– Spiehkastatlobi sáhttá mieđihit, jus dasa leat nana ákkat ja dat dáhpáhuvvá dušše ovttaskas háve. Geavadis lohpái galgá čájehit, ahte ii leat vejolaš biebmat bohccuid earáláhkái, dadjá Teresa Ojala.

Ojala mielde spiehkastatlobiid ja earáge doaimma bearráigehččet sierra eiseválddiid doaimmas. Ovdamearkka dihte Meahciráđđehus, rádjebearráigeahčču ja boles čuvvot birasnjuolggadusaid čuovvuma biraseiseválddiid lassin.

Bearráigeahču olis Teresa Ojala dadjá, ahte boahtte čavčča lea ulbmil čuovvugoahtit velá dárkilabbot biraslágain ja láhkadulkomis.

– Leat álggaheamen viiddis diehtokampánja, mas muitalit áššái gullevaš lágain ja láhkadulkomiin viidát ja nu máŋgga doaibmái go vejolaš. Dasa lassin áigut dieđihit beaktilabbo bearráigeahčus ja dain doaimmain, mat čuvvot rihkkumiin. Dieđiheapmi álgá álgočavčča ja beaktilabbo bearráigeahčču lea boahtte dálvvi, loahpaha Ojala.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä