Sää´mjânnam |

Čeʹvetjääuʹrest jälsteei jiõnste sääʹmteʹǧǧvaalin 112 ǩilomettar tueʹǩǩen – Pååštjiõnstummuž vaiggâd poostaipaaiʹǩi jiõnsteejid

Pååštjiõnstummuš tuejjad vaiggâdvuõđid tõid jiõnsteejid, ǩeäin iʹlla pååštkoontar jiijj siidâst.

Heimo Semenoff luki mummonsa vanhan tarinan ukkosesta Sevettijärven ääni-installaatioon.
Heimo Semenoff njuiʹǩǩii linnj-aautin 112 ǩilomettar tuõʹǩǩen Aanra jiõnsted. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Čeʹvetjäuʹrneǩ Terhi Harju lij plaanääm jiijjâs da pieʹllkueiʹmes jiõnstempeeiʹv kuʹǩǩ. Čeʹvetjääuʹrest jälsteei sääʹmteeʹǧǧvaali jiõnsteei feʹrttai viʒʒâd jiõnstempõʹmmjid 112 ǩilomeʹtter tuõʹǩǩen Aanrest.

Arggpeeiʹvin jååttmõš Čeʹvetjääuʹrest Aanar pååʹšt kääzzkâʹsttempäikka iʹlla mååʹžna, nuʹt-ba reiss tuejjeed sueʹvet.

– Tõt kâʹl feʹrttji smiõttâd ouddǩiõʹtte, mäʹhtt jiõnstep. Neäʹttel-looʹppâst vueʹlǧǧep ââʹn viʒʒâd tõid põmmjid da tieuʹdded tõid da tâʹlles maaccted tok Aanra, nuʹt ij taarbâš kueiʹt vuâra kuuitâǥ jååʹtted, mušttal Terhi Harju.

Terhi Harju
Terhi Harju jåått jiõnsteʹmmen 112 ǩm tuõʹǩǩen da seämmast väldd mieʹldd jeeʹres čeʹvetjääuʹrniiǩǩi vaalpõʹmmjid. Govva: Mikkal Morottaja / Yle

Kuuitâǥ pukin iʹlla vueiʹtlvaž jååʹtted jiõnstempõʹmmjid viʒʒâd. Harju väʹldd mieʹlddses čeʹvetjääuʹrniiʹǩǩi jiõntempõʹmmjid väʹlddǩeeʹrjin da jåått tõiʹvuim mååušt dåmmsiʹjdde.

Čeʹvetjääuʹr jiõnsteei feʹrttje veâl jiõčč smiõttâd, mäʹhtt jiõnstempõʹmmjid maaccted Aanra koontra.

– Tõid tät lij hiâlbb, ǩeäin pååʹštkoontâr lij ââʹlda. Ko jäälast nääiʹt kuʹǩǩen âlgg tuõʹđi jiânnai tõn plaaneed. Ij tõt leäkku täʹssärvvsaž, ko pååʹšt tuåimmpääiʹǩ, koni ǩeʹrjjum ǩeeʹrj lie tõk jie leäkku nuʹt jiânnai tääiʹben, särnn Harju.

Saamelaiskäräjävaalien äänestyslippu
Eeʹjj 2019 sääʹmteeʹǧǧvaali jiõnstummuž riâššâd pâi pååšt pääiʹǩ. Govva: Sara Wesslin / Yle

Nääiʹt tuåimmai pååʹštjiõnstummuš sääʹmteʹǧǧvaalin

Sääʹmteʹǧǧvaali vaal-luʹvddkåʹdd tuʹmmji riâššâd täid vaalid pâi pååʹštvaalin ij-ǥa vaalpeeiʹv jiõsntummuž riõššu ni vooʹps.

Jiõnsteei vuäǯǯa vuõššân pååʹštest ǩeeʹrj, mâʹst mušttled što seʹst feʹrttai viʒʒâd vaalpõʹmmjid pååʹšt kääzzkâʹsttempääiʹǩest.

Vaaläʹššǩeeʹrj lie jiõnstemlipp, vaalkonfeârtt, vuõlttõsǩeeʹrj da maacctemkonfeârtt. Jiõnsteei feʹrttai jiõčč huõllâd, što jiõnstemlipp mâânn maacctemkonfeâʹrtte.

Maacctemkonfeârtt feʹrttai pååʹšted ääiʹjtes eʹpet pååʹšt kääzzkâʹsttempäikka – ij ouddmiârkkân ǩeʹrjjčuuʹǩǩ sizz.

Jiõnsteei vasttad jiõčč tõʹst, što ǩeʹrjj-jiõnn ǩiõrggân sääʹmteeʹǧǧ vaal-luʹvddkådda mââimõšân 30.9.2019.

Jiõnstempõʹmmjid vuäitt maaccted pååʹštkonttrin, leʹbe tuåimted konfeârtt vaal-luʹvddkååʹdd konttra Aanar siid Sajoʹsse 16.-27. čõhččmannu. Koontâr lij äävai čiâss arggpeeiʹvin 8-16.

Postipalvelut
Govva: Yle Grafiikka

Mäŋgg sääʹmsiʹjdd kuʹǩǩen pååʹštkääzzkõõžžin

Čeʹvetjääuʹr siidâst mäŋggsin iʹlla jiijj autt da oummu jie piâzz hiâlbald jååʹtted Aanra. Še linjj-auttõhttvuõđ ko pâi õʹhttešt peeiʹvest Aanar voudda. Poostaivuuʹd oummu lie kâʹl harjjnam tõõzz, što måtam aaʹššid feʹrttai hoiʹddjed jõnnsab siidin.

Heimo Semenoff jäälast še Čeʹvetjääuʹrest da plaaʹnii jiijjâs reeis Aanar pååʹšt kääzzkâʹsttempäikka seämmast, ko vuäǯǯai vaalǩeeʹrj.

– Mon jååʹđim linjj-aautin, ko muʹst iʹlla jiijjân autt. Viʒʒem muu põʹmmjid da jiõnstim Aanar pååʹštpääiʹǩ ʒeeʹlljâst. Maactem puk põʹmmjid tok seämmast, nuʹt ij taarbâš eʹpet jååʹtted. Seämmast hååidim jeeʹres aaʹššid, mušttal Semenoff.

Semenoff miõlâst pååʹštjiõnstummuš lij vaiggâd. Son miõlâst jååʹđči vaal-peiʹvven jiõnsteʹmmen jos tõt leʹčči mååžna.

– Juõʹǩǩkaž oummu tiõrvâsvuõtt iʹlla nuʹt pueʹrr, što vuäitt jååʹtted. Feʹrttai väʹlddǩeeʹrjin jiõnsted. Vuäitči-han taurõõžž mieʹldd jieʹlled jiõnsteʹmmen, smeâtt Semenoff tõn, mäʹhtt čeʹvetjääuʹrneeǩ pieʹsse jiõnsted.

Määŋgaž kuâđđje jiõnsteǩani täin sääʹmteeʹǧǧvaalin?

Čeʹvetjääuʹr vaiggâdvuõđ lie leämmaž siidniiʹǩǩi miõlâst, mušttal Terhi Harju.

– Mâiʹd leäm saǥstõõllâm oummivuiʹm määŋg lie nåkkam stressist, što kuäʹss põʹmmjid âlgg viʒʒad, ko lij pâi õhtt neäʹttel äiʹǧǧ. Puõʹtti neäʹttlest sij juʹn maacte tõid vaal-põʹmmjid pååʹštest, jos tõid ij leäkku viʒʒâm.

Terhi Harju pohtt aainâs måtam verdd väʹlddǩeeʹrjin viʒʒum vaal-põʹmmjid Čeʹvetjäurra, leâša veâl seʹst feʹrttai smiõttâd, mõõnnalla maaccted jiijj tiuddum vaaläʹššǩeeʹrj Aanra. Ooudâst lij eʹpet 112 ǩm vuejjam-mäʹtǩǩ Aanra.

– Ååskam, što jiânnai oummu kuâđđje jiõnsteǩani täin vaalin tõn diõtt, ko tõt lij nuʹt vaiggâd, smeâtt Harju.

Vaal-luʹvddkååʹdd jååʹđteei: "Kuʹǩes kõõski Sääʹmjânnmest jiõm vuäitt, ko pâi äuʹʒʒad oummid õhttsažtuõʹjju"

Sääʹmteeʹǧǧvaali jiõnstummšest sieʹtted sääʹmteeʹǧǧlääʹjji nuʹt, što vaal riâššat pååʹštjiõnstummšin leʹbe jiõnstempeeiʹvin. Vaal-luʹvddkååʹdd saaǥǥtuõʹlljeei Janne Näkkäläjärvi gåårtââll tõn, mäʹhtt pååʹštin jiõnstummuš väldd jeänab ääiʹj, ko takainalla.

– Pååʹšt lij tõt, mii tõt lij. Mij riâššap tän vaal, mâʹte lääʹjjest lij da kâʹl-han tõt lij vaiggâd, ko pååʹst väldd jeänab ääiʹj da täʹst šâʹdde vaiggâdvuõđ oummid, särnn Näkkäläjärvi.

Vaal-luʹvddkåʹdd lij obb vaalääiʹj jiânnai õhttvuõđâst pååʹštin. Ââʹn näkkam sââʹjest vaal-luʹvddkååʹddjååʹđteei teâddad jiõnsteejai õhttsaž tuâj.

Janne Näkkäläjärvi
Vaal-luʹvddkååʹddest iʹlla mååžna vaajted sääʹmteʹǧǧlääʹjj jiõnstummuž vuâsald. Saaǥǥjååʹđteei Janne Näkkäläjärvi äuʹʒʒai oummid õhttsažtuõʹjju vaali vueʹlnn. Govva: Vesa Toppari / Yle

– Kuʹǩes kõõski Sääʹmjânnmest jiõm vuäitt ko pâi äuʹʒʒad oummid õhttsažtuõʹjju. Jiõnsteei vueiʹtte ââʹnned väʹlddǩeeʹrjid da kõõččâd ouddmiârkkân nåkkam oummid ǩeäk joʹtte markknin, što viiǥǥče še väʹlddǩeeʹrjin täidd vaalpõʹmmjid pååʹšt kääzzkâʹsttempäikka da vieʹǩǩtep nääiʹt nuʹbb nuuʹbb, särnn Näkkäläjärvi.

Sääʹmteeʹǧǧ vaaʹl ǩeʹrjj-jiõnn feʹrttai ǩiõrggned Sääʹmteeʹõõ vaal-luʹvddkådda mââimõšân 30. čõhččmannu čiâss 18:00.

Varrasamosat: Sää´mjânnam

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä