Sápmi |

Dál leat plánemin strategiija boahtteáiggi turismma várás – Sámeguovllus lea fuolla turisttaid mearis

Menddo stuorra turistamearit njulgestaga áitet buohkaid dorvvolašvuođa, lohká Sámedikki plánejeaddji Kirsi Suomi.

Kirsi Suomi
Sámedikki plánejeaddji Kirsi Suomi lea čohkken sámeturismma ehtalaš rávvagiid. Govva: Xia Torikka / Yle

Lappi lihttu lea plánemin ođđa turismastrategiija jagiide 2019–2022. Lappi lihttu ovttas Sámedikkiin ordnii gaskavahko ságastallandilálašvuođa Anáris, mainna háliidedje čielggadit erenomážit sámeguovllu ja sámeturisma jurdagiid. Báikki ala ledje boahtán nuppelot turismasuorggi olbmo.

Ságastallandilálašvuođas bođii ovdan, ahte máŋgasat atnet dálá turistameriid menddo stuorrán. Dušše beare Anára gielddas ledje mannán jagi badjelaš 0,5 miljovnna registrerejuvvon idjadeami, go olles Davvi-Suomas ledje lagabui golbma miljovnna.

Dakkár lohku lea menddo stuoris vuođđoinfra ektui ja njulgestaga áitta nu báikkálaččaid go turisttaidge dorvvolašvuhtii, oaivvilda Sámedikki Kultuvrralaččat ovddasvásttolaš sámi turisma -fidnu plánejeaddji Kirsi Suomi.

– Ovdamearka dihte Anára gielddas leat sullii 7000 olbmo, ja buot vuođđobálvalusat leat mihtiduvvon reahkkát dan mearrái. Anára ja Ohcejoga gielddas lea oktasaš boles ja Munio boles fas fuolaha Eanodat guovllu áššiid, de bolesat eai leat doarvái eaige dearvvašvuohta bálvalusat bálvalit nu stuorra olmmošmeari.

– Go leat olu turisttat, de leat olu maid turismabargit, ja buohkat sis eai dieđe dahje dovdda báikkálaš vieruid ja dábiid, dat maid dagaha hástalusaid. Leat ollu máŋggalágan hástalusat, masa galgat gávdnat čovdosiid, lohká Suomi.

Lappi lihtu ja Sámedikki ságastallandilálašvuohta sámeturismas
Ságastallandilálašvuođain háliidedje čielggadit makkár jurdagat olbmuin lea sámeguovlluturisma ektui. Govva: Xia Torikka / Yle

Ságastallandilálašvuođas máŋgasat ledje dan oaivilis, ahte turismmas galggašii giddet eambo fuopmášumi bálvalusaid kvalitehtii go turisttaid mearrái.

Dat leage okta dain dehálamos áššiin, maid Kirsi Suomi háliida loktet ođđa turismastrategiijai.

– Go mii hállat vásttolaš sáme- ja sámeguovlluturismmas, de dat dárkkuha ehtalaš bistevašvuođa, nu sosiálalaččat, kultuvrralaččat, ekonomalaččat go ekologalaččat maid. Dakkár turistameriin dat bistevašvuohta galgá vuhtiiváldojuvvot, ii dušše beare sániin muhto baicca doaimmain.

– Daidda laktása maid dat, man olu báikkálaš olbmot leat gárvá gierdit. Jus gierdevašvuohta turismma ektui nohká, de ii leat báikkálaččain iige turisttain somá, dakkár dilis ii vuoitte oktage, joatká Suomi.

Sámediggi juohká rávvagiid sámeguovllu turismma ehtalaš- ja vásttolašvuođas

Sámediggi álggahii Kultuvrralaččat ovddasvásttolaš sámeturisma -fidnu jagis 2017. Fidnu ulbmilin lea juohkit dieđu ehtalaš ja vásttolaš sámeturismmas ii sápmelaš -turismafitnodagaide ja turismabargiide.

Sámedikki dievasčoahkkin dohkkehii mannan čavčča sámeturisma ehtalaš rávvagiid, maid áigot juohkit dál earet eará turismasuorggi studeanttaide. Rávvagat leat golmma sámegillii, suomagillii ja eaŋgasgillii.

– Amas dat rávvagat eai bázáše dušše beare dokumeantan, de mii leat diŋgon dáiddár Sunna Kittis govaid ja mii jurddašeimmet ráhkadit dain dihtor- ja mobiilaspealu.

– Muhto de mii áinnas juohkit daid rávvagiid turismasuorggi studeanttaide, vai boahttevaš turismasuorggi ámmátolbmot beasašedje ávkkástallat dainna, muhto maiddái turisttaide, muitala fidnu plánejeaddji Kirsi Suomi.

"Jus háliida ávkkástallat sámeturismmain, galgá leat sápmelaš"

Ohcejohkalaš fitnodatdoalli Petteri Valle joraha turismafitnodaga ja hotealla bearrašiinnis. Sii fállet turisttaide earret eará meahccetuvrraid ja heargevuodjimiid.

Sutnje buot dehálamos ášši mii galgá vuhtiiváldojuvvot, lea luondu ja dat, man olu luondu gierdá turisttaid.

– Dat luonduhan lea midjiide sámiide dat dehálamos ášši. Mu mielas galgá geassit rájáid turistamearrái, amas dáppe šaddat dákkárin go Levis dahje Roavvenjárggas.

Petteri Valle
Ohcejohkalaš Petteri Valle giddešii fuopmášumi millosabbot turismabálvalusaid kvalitehtii, go turisttaid mearrái. Govva: Xia Torikka / Yle

Anára gielddas turisttaid mearri lea lassánan sákka oanehis áiggis, muhto Ohcejogas turisttaid lassáneapmi leamaš dássidut ja ráfálot. Valle mielde Ohcejogas ii leat vel dakkár dilli, ahte vuođđobálvalusat eai reahkká.

– Ohcejogas lea vel dán vuoro buorre dilli, ahte galhan dohko ain lasi šiehttá. Ohcejoga gielda lea maid smiehttamin dan strategiija.

Sámeturismma áddejuvvo turisman, mas geavahit sámekultuvrra vuođđun turismabálvalusaid buvttadettiin. Petteri Valle oaidná, ahte sámeturisma galggašii leat sápmelačča fállan turismabálvalus. Sámeguovllu turisma fas lea eará.

– Sámeturisma gullá midjiide sápmelaččaide ja mii oažžut dan geavahit. Jus giinu háliida ávkkástallat sámeturismmain, de áinnas galgá leat sápmelaš.

Guldal áššis eanet duorastaga Yle Sámi iđidis.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä