Sápmi

"Dás galgá dahkat árbevieru" – Sámi juovlašuoŋat čudje Turku duopmogirkus vuosttaš geardde

Utsjoelta alunperin kotoisin oleva Maria Aikio toimi esilaulajana ensimmäistä kertaa saamen kielillä järjestetyssä kauneimmat joululaulut -tilaisuudessa Turun tuomiokirkossa.
Maria Aikio lea eret Ohcejogas, muhto orru dál Turkus. Sutnje lei illu doaibmat lávlundilálašvuođas ovdalávlun. Govva: Linda Tammela / Yle

Guovllu sápmelaččat illudedje, go besse lávlut juovlalávlagiid iežas eatnigillii.

Diibmu vihtta čuojai, lihkket mánážat. Dalán jietna ruojai, dál leat juovllat dat.

– Diibmu vihtta čuojai (Sánit Immi Hellén, sámegillii Pekka Lukkari)

Ná čuodjagohte čábbámus juovlalávlagat Turku duopmogirkus maŋŋebáreahket. Dát lei vuosttaš geardi goassege, go badjel 700 jagi boares girku seinniid siste lávlo juovlalávlagiid golmma sámegillii.

Guovllu sápmelaččat válde dáhpáhusa iluin vuostá.

– Midjiide mearkkaša hirbmat olu dat, ahte mis lea dilálašvuohta geavahit sámegiela ja deaivvadit eará sápmelaččaiguin, lohká Niina Siivikko.

Turkulainen Niina Siivikko saamenkieliset kauneimmat joululaulut -tilaisuudessa Turun tuomiokirkossa.
Niina Siivikko šálloša, go Turkus eai leat jur ollenge dáhpáhusat, main beasašii sámástit. Dat loktii čábbámus juovlalávlagiid árvvu. Govva: Linda Tammela / Yle

Báikki ala ledje čoahkkanan badjel 250 olbmo.

Ovdalávlun doaibman Maria Aikio illudii, go beasai sámástit ja lávlut sámegillii Turku duopmogirkus. Čábbámus Juovlalávlagat -gihppagis leat hirbmat bures jorgaluvvon suopmelaš juovlalávlagat, maid heive bures geavahit maid sámegillii, oaivvilda Aikio.

Aikioi lea lunddolaš geavahit sihke suoma- ja sámegiela.

– Gal dat lea hui hearvái, go munnje dat leamašan nu lunddolaš oassi eallimis. Dalle go mun ássen vel Ohcejogas, geavahin sihke sáme- ja suomagiela. Dieđusge girkus maiddái lei álo sáme- ja suomagiella sullii seamma olu.

– Dat lea hirbmat buorre dovdu beassat juste dán girkus geavahit guktuid gielaid, illuda Aikio.

Dán juovlaija jaskatvuođa okto guldalan, mus báddasan lea njálbmi ja maid váibmu.

– Mun váibmui juovllaid ráhkadan (Sánit Vexi Salmi, sámegillii Toivo West)

Turun piispa Kaarlo Kalliala.
Turku bisma Kaarlo Kalliala doalai sáhkavuoru girkus ja oasi das maid sámegillii. Govva: Linda Tammela / Yle

Turku bisma Kaarlo Kalliala oaččui jurdaga dáhpáhusa ordnemis Oulu bismmas, guhte fuomášuhtii Kalliala das, ahte maiddái eará bismagottiid guovlluin orrot olu sápmelaččat.

Kalliala darvánii jurdagii dalán ja movttegis bismagoddečálli maid doaibmagođii vai Turku duopmogirkusge beasašedje lávllodit juovlalávlagiid sámegillii.

Čábbámus Juovlalávlagat lea oassálastimeari dáfus jahkásaččat Suoma stuorámus musihkkadáhpáhus. Sámis čábbámus juovlalávlagat čudjet maiddái unnimus gilážiin. Konseapta lea searvegottiid ja Suomen Lähetysseura oktasaš.

Dasa lassin, ahte dilálašvuođas lávlo ovttas, maid juoigi Wimme Saari loaiddastii girkus. Gieskat almmuhuvvon Biibbala jorgalusa ávvudeapmin girkus gullui maid juovlaevaŋgeliuma sámegillii.

Wimme Saari
Girku liekkusvuhtii ledje čoahkkanan olbmot miehtá Turku guovllu. Maid juoigi Wimme Saari loaiddastii girkus. Govva: Linda Tammela / Yle

Kalliala mielas sámegielat juovlalávlagat ledje čábbát.

– Manin dát ii leat dáhpáhuvvan ovdal? Dát lei áibbas jáhkkemeahttun fiinna vásáhus! Dieđusge sáhttá dadjat, ahte in lean áidna, danin go girku lei spágga dievva. Muhtinláhkái lávlagat čudje áibbas earáláhkái, go ovdal, illuda bisma Kalliala.

– Livčče oalle ártet jurddašit, ahte dát lea dál dahkkon. Dás galgá dahkat árbevieru, dadjá bisma Kaarlo Kalliala.

Duoddariin dál vumiid sisa čuovggat oidnogohtet. Vuorddes mánná bottoš velá, fargga juovllat bohtet!

– Sámi juovllat (Nuohtta Erkki Melartin, Larin-Kyösti divttas sámás jorgaluvvon)

Geahča lasi dáhpáhusas Yle Ođđasiin Yle TV1:žis gaskavahku diibmu 16.45!

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä