Sápmi |

“Dát ášši sáhttá meroštallat boahttevaš buolvvaid rivttiid” – Veahčajoga ja Ohcejoga lobihis bivdiid gearregat álget

Geasset 2017 vihtta olbmo rihkko proteastan Suoma guolástannjuolggadusaid. Duorastaga de gearregastet Ohcejogas.

Kati Eriksen, Anne Nuorgam, Heidi Eriksen ja Esko Aikio rihkko čakčat 2017 guolástannjuolggadusaid ja almmuhedje das ieža bolesii.
Kati Eriksen, Anne Nuorgam, Heidi Eriksen ja Esko Aikio rihkko čakčat 2017 guolástannjuolggadusaid ja almmuhedje das ieža bolesii. Govva: Vetsijoen osakaskunta ja Vesa Toppari / Yle

Ohcejoga lobihis bivdit šaddet viimmat gearregiidda beannot jagi vuorddašeami maŋŋá. Dat leamašan sin ulbmil dan rájes, go almmuhedje ieža iežaset bolesii.

Lappi gearretrievtti Ohcejoga čoahkkinsajis gieđahallet duorastaga 14.2. guokte ášši: lobihis bivddu ja guolástusrihkkumuša.

Jearaldat lea das, go vihtta olbmo rihkko dáhtul ja proteastan Suoma guolástannjuolggadusaid geasset 2017.

Lobihis bivddus leat áššáskuhtton ohcejohkalaččat Anne Nuorgam, Heidi Eriksen ja Kati Eriksen bártniinis Erke Erikseniin. Sii oggo suoidnemánu loahpas 2017 Meahciráđđehusa stággobivdologi haga iežaset ruoktojogas, Veahčajogas, nu gohčoduvvon stáhta čáziin ja almmuhedje iežaset bolesii.

Ohcejohkalaš Luobbal-Jovsset Esko, Esko Aikio fas lea áššáskuhtton guolástusrihkkumušas. Aikio suohpui borgemánu 8. beaivve 2017 Ohcejoga Guhkesluobbala bajágeahčái luossafierpmi, vaikko daiguin lea lohpi bivdit dušše 31.7. rádjai. Maiddái Aikio almmuhii ieš sáimmas bolesii ja dagai rihkusalmmuhusa.

Goappáge dáhpáhusas lobihis bivdit almmuhedje dalán, ahte eai áiggo máksit sáhkuid. Lobihuššama ulbmilin lei rievdadit Suoma guolástanlága gearregastima bokte.

"Gažaldat lea min eallinvuogis"

Lobihis bivdit figget gearregastimiin čuollat bálgá sápmelaččaid riektedili ovdii. Sámiin lea Suoma vuođđolága mielde riekti iežaset kultuvrii. Sii goit vásihit, ahte dát riekti ii ollašuva nu guhká, go stáhta ráddje sin vuoigatvuođa guolástit iežaset ruoktojogain.

– Vaikko dat lea smávva rihkus, mearkkašupmi min guovllu olbmuide lea ollu stuorát, go gažaldat lea min eallinvuogis, dadjá Anne Nuorgam NRK Sápmái.

Ovdal jagi 2016 Veahčajoga bivdit eai livčče dahkan maidige boastut. Ođđa guolástanláhka goit gáržžidii báikki olbmuid guolástanvuoigatvuođaid, go eai šat fidnen nuvttá lobi Deanu oalgejogaide nu mo ovdal. Sii baicce šadde gilvalit turisttaiguin seamma lobiin.

Ášši leat figgan njulget. Stáhtaráđđi lea evttohan guolástanlága nuppástusa riikkabeivviide, muhto ain juo dán rádjai dat ii leat vel dohkkehuvvon.

Esko Aikio guolástusrihkkumuš lea vehá earálágan, danin go sáimmastallama ektui ii leat vel vuhtton politihkalaš dáhttu njuolggadusaid nuppástuhttimii.

Aikio muitalii čakčat 2017, ahte háliida lobihis sáimmastallamiin beassat diggái vai beassá Sámi álbmoga ovddas geahččaladdat Deanu oalgejogaid bivdonjuolggadusa lágalašvuođa – eandalii Suoma vuođđolága ja álbmotrievtti hárrái.

– Dat lea iešalddes measta áidna vejolašvuohta, politihkalaš vugiiguin ii oro gal ovdáneamen dát ášši moge, Aikio čilgii beannot jagi dassái.

Sihke Aikio ja Veahčajoga bivdit leat árat muitalan, ahte sii leat gergosat doalvut ášši gitta riikkaidgaskasaš duopmostuoluide.

Áššit gieđahallojuvvojit oktanaga

Dál de besset gearregastit. Veahčajoga ja Ohcejoga bivdiid áššiid gieđahallet oktanaga duorastaga diibmu 9.00 rájes, vaikko sáhka lea guovtti sierra rihkkumušas.

– Áššit gieđahallojuvvojit oktanaga, daningo daid oktasaš gieđahallan lea ovdun ášši čielggadeapmái, muitala Lappi gearretrievtti gearretduopmár Esko Hohti.

Lága mielde iešguđet vástideaddjiid sierra rihkkosiid sáhttá gieđahallat oktanaga namalassii dalle, go dat lea ovdun ášši čielggadeapmái.

Stuorámus ráŋggáštus goabbáge rihkkumušas lea sáhkku.

Veahčajoga bivdiid jurista Markku Fredman ii hálit kommenteret ášši sisdoalu ovdal gearregiid. Son goittotge árvala, ahte gieđahallan ovdána jođánit.

– Dán dáhpáhusas leat hui unnán áššit, maid galggašii duođaštallat. Dalle go olbmot mieđihit, ahte leat dahkan dan, maid alaguoddi čuoččuha, de dalle gieđahallan ii galggaše šaddat guhkkin.

Duorastaga goit ii leat vel vuordimis duopmu. Gearretduopmár Esko Hohti dadjá, ahte dan galgá vuordit aŋkke guokte vahku.

Gieskat vuođđuduvvon Sámi olmmošvuoigatvuođaid searvi ALVA lea álggahan ášši olis mediakampánja. Dan mielde dán diggeáššis lea stuorra mearkkašupmi sámevuoigatvuođaide.

– Dát ášši sáhttá meroštallat boahttevaš buolvvaid rivttiid, searvi cealká.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä