Sápmi

Dát sámepolitihkkarat leat geasi gielddaválggain evttohassan – Sidjiide dehálaš temát laktásit sámegiel bálvalusaide ja ekonomiijai

Sámediggeáirasat
Sámediggeáirasiin Anni Koivisto, Tanja Sanila, Anu Avaskari, Veikko Porsanger, Juha Alakorva, Pirita Näkkäläjärvi ja Aslak Pekkala leat evttohassan gielddaválggain. Govva: Vesa Toppari, Tuomas Hautala, Marja Väänänen / Yle. Kuvankäsittely Vesa Toppari / Yle

Dálá sámediggeáirasiin čiežas leat gielddaválggain evttohassan ja várrelahtuinges guovttis. Eará sámepolitihka ásahusain evttohassan leat oktiibuot golmmas.

Dán jagaš gielddaválggain leat mielde máŋggat sámepolitihkkarat. Gielddaválggat sirdojuvvojedje gieskat geassemánnui sihkkarastin dihte dorvvolaš válggaid koronavirusa dagahan dilis.

Bellodagain ja bellodagaid olggobeale válgalisttuin lea áigi dievasmahttit evttohaslisttuid miessemánu 4. beaivve rádjái. Válgabeaivi lea 13.6.

Dálá dieđu mielde čieža sámediggeáirasa ja guokte Sámedikki várrelahtu leat evttohassan gielddaválggain. Anáris evttohassan leat vuosttas várreságadoalli Anni Koivisto, áirasat Anu Avaskari, Pirita Näkkäläjärvi, Aslak Pekkala, Tanja Sanila ja várrelahttu Teija Linnanmäki, Ohcejogas áirras Veikko Porsanger ja várrelahttu Sammol Lukkari ja Vuohčus áirras Juha Alakorva.

Attiimet aitosaš sámediggelahtuide minuhta áiggi vástidit manin álge evttohassan. Avaskari, Koivisto, Näkkäläjärvi, Pekkala ja Porsanger vástidedje. Jietna: Martta Alajärvi, Xia Torikka ja Linda Tammela / Yle

Sámedikki vuosttas várreságadoalli ovddasta sosiálademokráhtaid Anáris

Sámedikki vuosttas várreságadoalli Anni Koivisto lea Anára gielddas sosiálademokráhtaid listtus evttohassan gielddaválggain. Koivisto lea ovdalge doaibman gieldapolitihkas, go son lei vássán válgabajis ovddeš ruovttugielddas, Ohcejoga gielddaráđđehusas. Koivisto leamaš maid sosiálademokráhtaid evttohassan riikkabeaiválggain.

Koivisto mielas Anár gielda lea viiddis ja gildii čáhket iešguđetlágan gielat ja kultuvrrat. Sutnje lea dehálaš, ahte gielda váldá vuhtii buot guovllu giliid vai gielda bisošii buohkaide buorre báikin orrut.

– Gielddapolitihkka váikkuha maid sámiid vuoigatvuođaid ollašuvvamii, ja danin lea dehálaš, ahte doppe leat mielde olbmot, geat dovdet min dárbbuid ja leat čatnasan bargat sámegielat bálvalusaid ja árbevirolaš ealáhusaid ovdii, lohká Koivisto.

Olgešbellodagas golbma aitosaš sámediggelahtu Anáris ja okta Ohcejogas

Dálá Sámedikki áirasiin Olgešbellodaga evttohassan leat Anáris Anu Avaskari, Aslak Pekkala ja Tanja Sanila. Sii leat buohkat dálá gielddastivrras, mii álggahii doaimmas jagis 2017.

Anu Avaskari lea bargan guhká luohttámušdoaimmain. Sutnje lea dehálaš leat váikkuheamen gieldda áššiide árgabeaidásis.

– Dál go sosiála- ja dearvvašvuođaođastus lea leamašan guhká gaskan ja nu guhká go dat lea gaskan, de háliidan leat sihkkarastimin min gieldda sode-bálvalusaid seailuma, muitala Avaskari.

Aslak Pekkalai mánáid ja nuoraid buresveadjin ja sámiid rievttit leat dehálaš fáttát.

– Čuovvovaš njeallje jagi bohtet leat hástaleaddji ekonomiija ja doaimma ektui, ja go lea leamašan jo fárus, de diehtá daid duogážiid ja háliidan leat mielde juohkimin dáidduidan ja dieđuidan, dadjá Pekkala.

Tanja Sanila ii astan kommenteret iežas evttohasvuođa Yle Sápmái.

Ohcejogas fas sámediggeáirras Veikko Porsanger lea Olgešbellodaga evttohas. Son lea maid jo guhká váikkuhan gielddapolitihkas, go lea leamašan sihke gielddaráđđehusas ja maiddái gieldda váldostivrras. Dál son lea fuolas gieldda ekonomalaš dilis.

– Ekonomalaš dilli ii boađe leat boahtte válgabajis buorre. Mii leat gártan váldit dál nu olu vealggi, ja jos vehášge renttot loktanit, de dat čuohcá gieldda bušehttii garrasit, oaivvilda Porsanger.

Sámedikki várrelahtuin Teija Linnanmäki lea Olgešbellodaga evttohas Anáris ja Sammol Lukkari seamma bellodaga evttohas Ohcejogas.

Ruonáin okta sámediggelahtu Vuohčus ja okta čatnasmeahttun Anáris

Sámediggeáirras ja kulturlávdegotti ságadoalli Pirita Näkkäläjärvi lea Anáris Ruoná lihtu listtus čatnasmeahttun evttohassan. Dát lea Näkkäläjärvi vuosttas geardi gielddaválggain. Vuohču sámediggeáirras Juha Alakorva lea ruonáid evttohassan Soađegili gielddas.

Maiddái Pirita Näkkäläjärvi buktá ovdan, ahte Anár lea viiddes gielda ja son atná dehálažžan, ahte buot gieldda giliid jienat gullojit gieldda mearrádusaid dahkamis.

– Hálidan leat mielde sihkkarastimin, ahte eanangeavaheapmi lea vuoiggalaš ja ahte sámegiel bálvalusat golmma sámegillii duođaid ovddiduvvojit. Illudan, go máŋgga bellodagas leat evttohasat, geat juogadit dáid árvvuid. Ovttasbarggus lea fápmu maid gielddapolitihkas, lohká Näkkäläjärvi.

Juha Alakorva ii vuos hálit kommenteret evttohasvuođa dán muttus, go válggaid leat sirdán ja dilli eallá olles áigge.

Maiddái dát politihkkarat evttohassan

Gielddaválggain leat beroštuvvan earáge sámepolitihka aktiivvat.

Aslak Holmberg, Anni-Sofia Niittyvuopio, Hanna-Maaria Kiprianoff
Áslat Holmberg, Anni-Sofia Niittyvuopio ja Hanna-Maaria Kiprianoff leat maiddái evttohassan gielddaválggain. Govva: Vesa Toppari, Ville-Riiko Fofonoff / Yle. Kuvankäsittely Vesa Toppari / Yle

Sámiráđi várrepresideantta ja ovddeš sámediggeáirras Áslat Holmberg lea Ohcejogas sosiálademokráhtaid evttohas.

Sámedikki nuoraidráđi ságadoalli Anni-Sofia Niittyvuopio lea evttohassan Ohcejoga gieldastivrii Gurutlihtus. Niittyvuopio gullá Gurutlihtu bellodatstivrii.

Nuortalašráđi lahttu Hanna-Maria Kiprianoff bealistis lea Guovddášbellodaga evttohassan Anára gielddas.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä