Sápmi |

Davvin čakčadulvvit earenoamáš olu ja maŋŋit – áššedovdi navdá sivvan dálkkádatnuppástusa

Dán čakčadálvve leat Deanu jieŋat golggiidan jo golbmii dulvvi ja bivvalis dálkkiid geažil.

Tenojoki, taustalla kohoaa Rastigaisan tunturi Norjan puolella.
Deatnu skábmamánu beallemuttus. Govva: Vesa Toppari / Yle

Dán čavčča ja čakčadálvve leamašan spiehkastat dulvedilli. Davviguovllu jogain muhtimat leat juobe olahusloguin, Sámis ovdamearkka dihte Deatnu ja Avviljohka leat dulvan.

Máddelis Simojohka lea dábálaš čavčča loguid ektui 120 cm allelis, maiddái Gihttelis garrasamos čakčadulvvi mielde čáhci lea loktanan juobe beannot mehtera.

Lappi EBI-guovddáža jođiheaddji čáhcedoalloáššedovdi Timo Alaraudanjoki muitala, ahte čavčča dulveolahus lei skábmamánu vuosttaš vahku áigge. Dálge jogat leat juoga veardde dulvvis.

– Stuorra vahágat eai leat boahtán dihtui, olbmot leat hárjánan dulvái, lohká Alaraudanjoki.

Čakčadulvviid sivvan dálkkádatnuppástus?

Timo Alaraudanjoki goittotge dadjá, ahte čakčadulvvit eai leat eisege nu garrasat, go giđđat lávejit leat. Giđđat Gihttelis dulvi soaitá leat viđa mehtera allodagas, Roavenjárggasges golmma mehteris.

Timo Alaraudanjoki
Jođiheaddji čáhcedoalloáššedovdi Timo Alaraudanjoki mielde stuorra vahágiid čakčadulvvit eai Lappis leat dagahan. Govva: Timo Alaraudanjoki

Guhkesáigásaš statistihkaid mielde čakčat dulvá maŋŋelis, go ovdal. Alaraudanjoki muitala, ahte dán áigge čakčadulvvit šaddet ain lagabui juovllaid. Ovdamearkka dihte dán čavčča áigge jieŋat leat vuolgán Deanus jo golbmii. Alaraudanjoki čilge, ahte savvonat leat juo jikŋon, muhto jieŋat vulget golgat dulvvi miel.

– Dálkkádatnuppástus dán dili dáidá dán guvlui doalvut, árvala son.

Meađđen dorvvus joga botnis

Vaikko Deanus leamaš čakčadulvi, ii gođđanáiggis leamaš dulvi jur ollenge. Luke dutkanprofessor Jaakko Erkinaro mielde Deatnu lea leamaš dakkár dásis, ahte dat ii leat leamaš vahátlaš luosa gođđamii.

– Luossa ii leat jáhkkimis gođđan masage eahpedábálaš báikái, čilge Erkinaro.

Jaakko Erkinaro / LUKE
Jaakko Erkinaro ii leat fuolas das, ahte luossa ii birgeše dulvvis. Govva: Vesa Toppari / Yle

Go jieŋatge leamaš goittotge vel nu unnán, eai datge leat billistan meađđema.

– Meađđen lea dorvvus joga botnis, Erkinaro dadjá.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä