Sápmi |

Davvin ii vel dihtto influeansa – dávdaáigodahkii goit leat ráhkkaneamen

Ohcejoga gielddadoavttir ávžžuha erenomážit riskajovkui gullevaš olbmuid viežžat influeansaboahkuheami dearvvašvuođaguovddážis. Juos olbmos lea juoga buohcuvuohta, influeansa sáhttá leat heakkaváralaš.

Heidi Eriksen
Ohcejoga gielddadoavttir Heidi Eriksen ávžžuha viežžat influensaboahkoheame, juos háliida suoji dán baji epidemia vuostá. Govva: Vesa Toppari / Yle

Juohke jagi influensaepidemia dihttogoahtá juovllaid maŋŋá. Dábálaččat dat vulget johtui Mátta-Ásias, guovlluin gos leat valjis olbmot. Doppe virusat leavvanit jođánit, ja nuppástuvvet mátkkis áigge dassážii nu gohčoduvvon mutaatio bokte, go dain šaddet váralaččat.

Buohkat muitet ovdamearkan Hongkong- ja ásialašinflueansavirusiid, mat leat beaggán mannan vuođđaloguin, ja njommo birra máilmmi, dákkár dávdadilli gohčoduvvo pandemian.

Mátta-Suomas A- ja B-influeansanjoammumat juo dihttojit. Ohcejoga gielddadoavttir Heidi Eriksen mielde manná goittot vel moadde mánu, ovdalgo dávda njoammu davás.

Dán jagi influeansaboahkuheapmi sisttisdoallá boahkohanávdnasa njealji sierra virusa vuostá, ja galggašii bures gáskkestit maid dál dihtton virusiidda.

Doamit viežžat boahkoheami

Ohcejoga dearvvasvuohtaguovddáš.
Doamit dáid uvssain sisa, juos vel háliidat influensaboahkoheame. Juos lea juoga vuođđodávda, dego diabetes dahje juoiddá eará, influensa sáhttá leat lossat. Govva: Vesa Toppari / Yle

Ohcejoga gielddadoavttir Heidi Eriksen ávžžuha buohkaid, geat gullet juoga riskajovkui juogo iežas buohcuvuođa dahje agi dihte, viežžat boahkoheami dearvvasvuođaguovddážis. Dan geargá vel váldit, son deattuha.

– Dan gal geargá vel juos ii velá leat váldán dan, juos gullá daid riskajoavkkuide, oažžu dan nuvttá dearvvašvuođaguovddážis, ja juos ii gula riskajovkui, muhto háliida dan liikká, de sáhttá dáhttut resepta ja dat boahkuhus addojuvvo dáppe, doavttir Heidi Eriksen dadjá.

Boahkoheapmi duođaige galggašii bures gáskit boahttevaš influensaepidemiai.

– Dat ii leat dakkár 100 proseantta suodji, sáhttá liikká buohcat dan influenssa. Boahkoheami ánssus dávddas ii goit šatta nu vearrái ja dat lea mealgat geahppasut go albma influensa, Eriksen muitala.

Albma influensa goit sáhttá leat oalle duođalaš, ja danin boahkoheami gánnáha váldit.

– Influensahan goddá jahkásaččat várra sullii 1500 olbmo Suomasge ain juohke jagi, ahte dat lea duođai dakkár duođalaš dávda, man ferte earuhit dan dábálaš nuorvvofeberis, son dadjá.

Juos olbmos álget garra deahkkebákčasat ja alla feber, ja vejolaččat vel gosahat ja nuorvvu, dalle gánnáha doamihit doaktárii. Boahkuheamis son goit lea maŋŋonan, go ovdalgo boahkuhanávnnas addá albma suoji, čuggemis bistá guokte vahku, ovdalgo ávnnas váikkuhišgoahtá.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä