Sápmi |

Deanu lobihis bivdu lea áidnalunddot rihkusášši Suoma historjjás – ovdal eai leat rihkkosa ákkastallan sápmelaččaid vuođđovuoigatvuođaiguin

Ohcejoga gearregiin áššáskuhtton olbmot ákkastallet rihkkosa rivttiin eallit sámekultuvrras, mii lea čállon vuođđoláhkii.

Kuva Tenon luvattoman pyynnin käräjistä Utsjoella 14.2.2019.
Lobihis bivdoášši gieđahallagohte Lappi gearretrievtti Ohcejoga čoahkkinsajis Ohcejoga gielddastivrra sáles duorastaga 14.2.2019. Govva: Vesa Toppari / Yle

Deanu lobihis bivdu lea vuosttas rihkusášši Suomas, mas lága rihkkuma ákkastallet sápmelaččaid árbevirolaš vuoigatvuođaiguin.

Vihtta olbmo rihkko dáhtul ja proteastan Suoma guolástannjuolggadusaid geasset 2017, go eai dohkkehan ođđa guolástannjuolggadusaid. Njeallje guolásteaddji, geat oggo Meahciráđđehusa stággobivdolobi haga Veahčajogas, leat áššáskuhtton lobihis bivddus. Okta guolásteaddji, guhte sáimmastalai Ohcejogas lágalaš bivdobaji maŋŋá, lea áššáskuhtton guolástanrihkkumušas.

Duorastaga gearretrievtti gieđahallamis sii šiite, ahte livčče dahkan rihkkosa. Sii dorvvastit vuođđoláhkii.

Vuođđoláhka dáhkida sápmelaččaide eamiálbmogin rievtti doalahit ja ovddidit iežaset kultuvrra. Lobihis bivddus ja guolástanrihkkumušas áššáskuhtton ohcejohkalaččat ákkastallet daguset dainna, ahte guolásteapmi lea mávssolaš oassi sámekultuvrras.

– Rihkusáššin dát lea áidnalunddot. Iešguđet eanavuoigatvuođalaš, giddodatvuoigatvuođalaš ja eará riidoáššiin dákkár ákkat leamašan ovdan, muhto rihkusáššin dát lea vuosttas geardi, dadjá jurista Markku Fredman, guhte ovddasta Veahčajoga lobihis bivddus áššáskuhtton olbmuid.

Alaguoddi Anita Haapakoski nanne dan, ahte ášši lea erenoamáš.

– In dieđe leago goassige ovdal leamašan rihkusriektegeavvamis dákkár ášši. Dát lea áidnalunddot dáhpáhus, dadjá alaguoddi Anita Haapakoski.

Alaguoddi mielas leage buorre, ahte dál šaddet diggedásis vihkkehallat guokte vuođđolágalaš ášši: vásttolašvuođa birrasis, masa luossanáli suodjaleapmi gullá, ja sápmelaččaid rievtti eallit sámekultuvrras.

– Prejudikáhta dákkár áššis ii leat, ja dáshan galgáge dasto árvvoštallat, leago dárbu ohcat ovdamearrádusa ovdamearkka dihte alimus rievttis. Dan oaidnit de duomu maŋŋá, árvala Haapakoski.

Duopmu addo njukčamánu 6. beaivve neahta bokte Ohcejoga gielddastivrra sáles diibmu 9.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä