Sápmi |

Deanus heajos luossajahki – ođđa guolástansoahpamuša váikkuhusat eai goit vel oidno luossanális

Luondduriggodatguovddáža luossarehkenastimiid mielde Detnui leat dán geasi gorgŋon juobe 10 000 luosa unnit go diibmá.

Fanas
Govva: Ville-Riiko Fofonoff / Yle

Deanus ii leat leamašan beare fávdnás luossageassi dán jagi.

Luondduriggodatguovddáš Luke luossarehkenastinbáikkiin vuohttá čielgasit, ahte jogas lea olu uhcit luossa go diibmá. Virggálaš loguid Deanu luossanális oažžu vel vuordit, muhto Luke dutkanprofessor Jaakko Erkinaro mielde eandaliige dittit leamašan unnán.

Deanu ođđa guolástansoahpamuš bođii fápmui jagis 2017 ja dat leage ráddjen luossabivddu olu. Soahpamuša váikkuhusat eai goit vel oidno luossanális, deattuha Erkinaro.

– Guolásteapmi gal lea unnon Deanus. Muhto dat ii vel dieđusge oidno luossameriin ja luossanális, dasgo dál johkii máhccet guolit ovddit sohkabuolvvain. Dat váldá vel áiggi, ovdalgo mii álgit oaidnit ođđa soahpamuša váikkuhusaid Deanu luossanális, dadjá Jaakko Erkinaro.

Jaakko Erkinaro / LUKE
Luondduriggodatguovddáš Luke dutkanprofessor Jaakko Erkinaro. Govva: Vesa Toppari / Yle

Detnui gorgŋon 10 000 luosa unnit go diibmá

Luondduriggodatguovddáš čuovvu luosa goargŋuma skádjaseasaniiguin. Deanus Buolbmát buohta ja Anárjogas leat skádjaseasanat govven johkabotni olles geasi. Skádjaseasanat leat dál nuppi geasi jogain vai oidnet man olu luosat gorgŋot Detnui ja Anárjohkii.

Luondduriggodatguovddáža luossarehkenastimiid mielde Detnui leat dán geasi gorgŋon dassážii juobe 10 000 luosa unnit go diibmá. Jagis 2018 Deanu čázadahkii gorgŋo birrasiid 32 000 luosa. Virggálaš dieđuid dán jagáš luossameriin Luke almmustahttá maŋŋelabbos čakčat.

LUKE luosaid mearri
Luke statistihkas oaidná, man olu uhcit luosat leat gorgŋon Detnui dán geasi diimmáža ektui. Govva: Luondduriggodatguovddáš Luke

Dálveguliid ferte viežžat jávrris

Jávrri-Juhán Niillas, Niilo Aikio lea olles eallima bivdán Deanu čázadagain ja dán geasi son gal lea oaidnán čielgasit, ahte jahki leamašan heitot. Jogas Aikio lea fitnen jur borranguoli, muhto dálveguliid ii leat Deatnu gal addán.

– Dál lea earenomáš dárbu bivdit vel jávrris guoli vai birgen giđđadálvái. Guokte ditti godden Deanus oba geasis ja vel muhtin luosjuolggi ja moadde luosa skihpáriiguin, muitala Aikio.

Niilo Aikio Tenojoki
Niilo Aikio lea eallinagis bivdán luosaid Deanus. Govva: Sierge Rasmus / Yle Sápmi

Ruoššaluosat gal leat oidnon Deanus olu, nugo maiddái eará davi luossajogain.

– Mun áibbas healkkehin, ahte mo min lussii geavvá. Ruoššaluossa lea jo váldán luosa gođđusajiid ja dat maid oaguha buot eará guliid eret, smiehtada Aikio.

Aikio jáhkká njurjuid laskama maid váikkuhit dasa, ahte jogas eai leat guolit nu valjit.

– Njurjot čoahkkanit johkanjálbmái dalle go luossa goargŋugoahtá Detnui. Ja jus fitne buođuin dahje firpmiin luosa, nu logi guolis guokte leat gaskkahallan ja man olu dat vel lea borrán daid. Die lea okta stuorra giksi, dadjá Niilo Aikio.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä