Sápmi |

Deanus lea mihtidemiid mielde erenoamáš buorre čáhcekvalitehta – dieđuid čázádaga dilis leat čohkken Suoma ja Norgga oktasaš prošeavttas

Suoma ja Norgga oktasaš Deanu interreg -prošeavtta bohtosiid ovdanbukte duorastaga Ohcejogas.

Teno, Utsjoki. Pohjois-Euroopan pisin lohijoki. Teno virtaa Suomen ja Norjan läpi.
Deanu čázádaga dili leat dutkan Norgga ja Suoma oktasaš EU-prošeavttain. Govva: Pasi Peiponen / Yle

Biraseiseválddit ja gielddat goappát beal Deanu leat ovttastahttán dieđuideaset Deanu čázádaga dilis. Dan leat dahkan Suoma ja Norgga oktasaš Deanu interreg -prošeavttas.

Mihtidemiid mielde leat earret eará gávnnahan, ahte Deanus ja dan oalgejogain lea erenoamáš buorre čáhcekvalitehta. Čázi dili čuvvot máŋgga báikkis Anárjogas, Roavvesavvonis Deanus ja Ohcejoga vuolábealde.

– Čáhcekvalitehta lea erenoamáš buorre min mihttáriid mielde. Olbmo doaimmaid váikkuhus oidno das hui unnán. Eanaš váikkuhusat bohtet čoahkkebáikkiid ja sierra dáluid duolvačáziin, muitala biologa Jukka Ylikörkkö Lappi EBI-guovddážis.

Vaikko čáhcekvalitehta lea buorre, dan eai ávžžut juhkat vuoššakeahttá.

Jukka Ylikörkkö, biologi
Biologa Jukka Ylikörkkö Lappi EBI-guovddážis muitalii Deanu čázádaga dilis duorastaga Ohcejogas. Govva: Anneli Lappalainen / Yle

Deanu interreg -prošeavttas leat guovtti jagi áigge bargan ovttas sihke Norga ja Suopma, ja gielddat ja guovlovirgedoaimmahagat.

Prošeavttas leat earret eará váldán eret guliid goargŋuneastagiid Deanu oalgejogain ja ráhkadan Norgga ja Suoma oktasaš guollediehtovuođu.

– Dál mii diehtit, leatgo guliin goargŋuneastagat, man olu, makkár buorideamit daid ovdii leat dahkkon ja mo dat leat doaibman, muitala prošeaktakoordináhtor Ilona Grekelä.

Ilona Grekelä, hankekoordinaattori, Ely-keskus
Prošeaktakoordináhtor Ilona Grekelä muitala, ahte dál lea jođus prošeakta, mainna figget ovttastahttit Kárášjoga ja Gáregasnjárgga čáhcefuolahusáššiid. Govva: Anneli Lappalainen / Yle

Guollediehtovuđđui leat čohkken buot čuovvun- ja dutkandieđuid 1970-logu loahpa rájes. Diehtu gávdno ovdamearkka dihtii das, man olu luossaveajehat leat leamaš iešguđet báikkiin ja mo dilli lea rievdan čuovvunáigodaga áigge.

– Ovdamearkka dihtii Ohcejoga buohta lea leamaš binnáš positiiva ovdáneapmi eandalii geasi boares veajehiid oasil. Daid mearri lea vehá lassánan, muitala Luondduriggodatguovddáža dutki Panu Orell.

Panu Orell, tutkija, Luke
Luondduriggodatguovddáža dutki Panu Orell lea áŋgiruššan Suoma ja Norgga oktasaš guollediehtovuođu ovdii. Govva: Anneli Lappalainen / Yle

Prošeavtta bohtosiid ovdanbukte duorastaga Ohcejogas. Báikki ala bohtosiid lei boahtán guldalit maiddái ohcejohkalaš Uula Aikio.

– Ledjen eanemus beroštuvvan das, mo luossa veadjá. Gal mun jáhkán, ahte boahtte geasi mun oaččun vel borrat luosa, oaivvilda Aikio.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä