Sápmi |

Dearvvašvuođasuodjalus ávžžuha Eanodaga gieldda jođánepmosit divodišgoahtit Heahtá beaiveruovttu heajos sisáimmu geažil

Mihtidemiin viessogálvvuin ja láhttemateriálain leat gávnnahan ávdnasiid, mat dagahit dearvvašvuođaváttuid.

Eanodaga vuosttaš beaiveruoktu Riekko.
Olles beaiveruoktu šaddá fárret sadjásaš doaibmalanjaide divodemiid áigái. Govva: Minna Näkkäläjärvi / Yle

Birasdearvvašvuođaeiseváldi ávžžuha Eanodaga gieldda álggahit farggamusat divodemiid Heahtá beaiveruovttu Rievssaha visttis.

Dearvvašvuođasuodjalusa dahkan mihtidemiid mielde beaivedivššu sámeossodaga bealde leat sisáimmus loktanan formaldehyda árvvut. Čájánasaid mielde stuorámus sivvan sisáibmováttisvuođaide leat seaŋggat ja viessogálvvut, mat leat ráhkaduvvon vuolahaspláhtas. Sámeossodagas mihtidanárvvut ledje bajábealde dohkálaš gaskamearalaš arvvuid. Eará ossodagain formaldehyda arvvut ledje vuollin.

Dasa lassin dearvvašvuođasuodjalus ávžžuha gieldda molsut láhttemateriálaid olles visttis. Mihtidemiin leat láhttis gávnnahan 2-etyla-1-heksanola -nammasaš ávdnasa, mii sáhttá dagahit dearvvašvuođaváttuid. Árvalusaid mielde sivvan lea láhttetermostáhta billašuvvan ja láhtti garra liegganeapmi, mii lea lokten láktasa vuolleleappos aivve láhttemateriála bajimus oassái ja dagahan geavvanreakšuvnna.

Dearvvašvuođadárkkisteaddji raportta mielde ávdnasa eai leat goit gávdnan sisáimmus. Goittotge áidna vuohki eastadit ávdnasa beassamis sisáibmui ja lassáneamis, lea molsut láhttemateriálaid, čielgá raporttas.

Gielddas jo gárvves divodanplánat

Eanodaga Heahtá beaiveruoktu Rievssahis sisáibmováttisvuođaid fuobmájedje skábmamánus 2020 sámeossodaga bealde. Dili geažil gielda giddii sámeossodaga loahppajagis ja sirddii sámemánáid suomagielat ossodahkii, mii doaibmá seamma visttis.

Njukčamánus 2021 Eanodaga gielda sirddii sámeossodaga sierra doaibmalanjaide Heahtá girkosiiddas.

Dearvvašvuođaeiseválddi mielde sámeossodaga ii sáhte váldit atnui, ovdalgo buot viessogálvvut ja láhttemateriálat leat molsojuvvon.

Eanodaga gieldda ávžžuhitge dál ohcat sadjásaš doaibmalanjaid olles beaiveruktui, dasgo láhttemateriálaid molsuma áigodagas visttis eai sáhte leat olbmot, deattuha dearvvašvuođasuodjalus raporttastis.

Eanodaga gieldda teknihkalašossodaga hoavda Kimmo Lämsä muitala, ahte sámeossodagas leat jo gaikkodan buot viessogálvvuid eret ja ovtta lanjas láhtti. Olles vistti ektui gielddas leat jo gárvves divodanplánat.

– Beaiveruovttu láhttemateriálat molsojuvvojit boahtte čavčča áigge. Suomagielat ossodaga mánát sirdásit sadjásaš doaibmalanjaide borgemánu álggus. Seamma dáhki vuollái buot ossodagat besset máhccat jáhkkimis dán jagi loahpas, árvala Lämsä.

Heahtá beaiveruovttu sámeossodagas leat dálá dilis čieža máná ja suomagielat ossodagas 23. Beaiveruoktu lea huksejuvvon jagis 2015.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä