Sápmi |

Deatnogáttit guorusin vaikko visot guollelobit leat vuvdojuvvon – EJB-guovddáš lohká gáttis guolásteaddjiid meari

Njuorggánlaš fitnodatdoalli imaštallá go Deatnogáttit leat guorusin, vaikko visot lobit leat vuvdojuvvon. EJB-guovddážis muitalit, ahte sii leat diđolaččat áššis ja čuvvot dili.

Kalastajat Tenojoen Alaköngäällä
Dát govva lea govvejuvvon jagis 2015. Govva: Eira Pelkonen, Nuorgam.

Ovdal ledje mihcamáraid rájes Deatnogáttit čáhppadin guollebivdiin. Dál dilli lea áibbas eará. Bivnnut guollebáiki, dego Vuolle-Geavŋŋis, leat beanta ávdin.

Njuorggánlaš Eemeli Hekkanen, guhte bargá turismafitnodagain ovttas bearrašiinnis, imaštallá dili.

– Gal dat ártet lea. Visot lobit leat gullo vuvdojuvvon, muhto guolásteaddjit eai oidno. Gii nu daid lobiid lea oastán, de gosa dat guolásteaddjit leat báhcán, dat lea oalle miellagiddevaš, smiehtada Hekkanen.

Diibmá fápmui boahtán Deanu soahpamuš čájehii jo man guvlui dilli manná, muhto dát geassi lea Hekkanen mielde vel vearrát go diibmá. Hekkanen áigu joatkit fitnodatdoallin Njuorggáma Lomakeskusis, goalmmát buolvvas.

– Diibmá ledje váttisvuođat lobiid vuovdimis, dalle jo geahppánedje guolásteaddjit, muhto dál leat geahppánan vel ovddežis, govvida Hekkanen dili.

Jietna: Eemeli Hekkanen
Jietna
Eemeli Hekkanen áigu joatkit goalmmát buolvvas fitnodatdoallin Njuorggáma Lomakeskusis. Son lei Johtti Radio guossin Njuoggámis 29.6. Jietna: Yle Areena. Govva: Kaija Länsman / Yle

Gesii ássanvovnnas Sallas Njuorggámii ja geahčai dearpmi alde earáid luossabivddu

Sallalaš Kari Leivo bođii ássanvovnnainis mihcamáraide Vuolle-Detnui dearpmi ala, bođii vaikko ii lobi leange ožžon, go lea juo hárjánan juohke geassi boahtit. Dán geassái son ii ožžon ovttage jándorii bivdolobi.

– Gal dat veaháš lei váivi, dat lea čielggas. Gal mun livččen mielas fitnat gáttis šlivgumen, jus livččen ožžon lobi.

– Lobi vuovdin gálggašii leat báikki alde, dego ovdal. Livčče vuogas jus livčče lobit vaikko bealle jándorii ja bijašedje vel eavttu, ahte ii oaččo goddit guliid eará go dihto meari. Mun lean válmmaš máksit seamma hatti lobis diekkár eavttuiguinge, dadjá Leivo.

Leivo sávvá, ahte dakkárat, geat eai áiggoge boahtit luossabivdui, máhcahivčče guollelobi ođđasit vuovdinláhkái. Dát lea vejolaš, muitalit EJB-guovddážis. Lobi sáhttá nuvttá máhcahit ođđasit vuovdinláhkái guokte vahku oastimis. Beali hattis oažžu ruovttoluotta jus lobi máhcaha ovdal dan vahku goas bivdu álggášii.

Kalastajia Tenolla
Ovdal ledje bivdit čáhppadin Vuolle-Geavgŋás. Govva lea jagis 2015. Govva: Eira Pelkonen, Nuorgam

EJB-guovddáš nanne, ahte muhtumat eai geavat lobi ja sii čuvvot dárkilabbot dili

Ovddeš Deanu soahpamuša áigge Vuolle-Geavgŋás soite leat goas nu joba čuođi luossabivdi vuordimen iežas bivdovuoru. Dál eai leat gallis gáttis. EJB-guovddáža guolledoaludárkkisteaddji Kare Koivisto muitala, ahte sii leat čuvvon dili ja lohkan guollebivdiid meari gáttis.

– Diibmá mii áiccaimet dakkára, ahte olmmoš osttii lobi, muhto ii geavahan dan, iige máhcahan lobi ođđasit vuovdinláhkai. Dán dili mii čuovvut dárkilabbot dán jagi, muitala Koivisto.

Koivisto muittuha, ahte vaikko dán jagi Vuolle-Geavgŋás eai galle bivdi leatge leamašan, de guovlu lea viiddis, eaige lobiid oastán bivdit bivdde oktanaga.

Lapin Ely-keskuksen kalastusasiantuntija Kare Koivisto
Koivisto dadjá sin čuovvut dál dárkilabbot luossabivdiid duođalaš meari, eaige dušše vuvdojuvvon lobiid. Govva: Jarmo Siivikko / Yle

– Ovdamearkka dihte dán vahkkui Njuorggán guvlui leat mieđihan 85 fanasbivdolobi ja 289 gáddelobi. Dát lobit dasto juohkásit olles vahkkui, de danin muhtun beaivve eai oidno nu olu guollebivdit. Norggas fas gáddelobiin lea ain bealli vuovddekeahttá.

– Dán vahku visot Njuorggáma lobit leat vuvdojuvvon, de amma son dán vahkus doppe leat eanet turisttat go ovdal, árvala Koivisto.

Luosa sajis vuovdalit dálvvi

Eemeli Hekkanen muitala, ahte sii eai šat bija návccaid beare luossaturisttaide, baicce leat álgán vuovdalit maiddái dálvvi turisttaide. Deanu guovllus fitnodatdoallit fertejit ohcat luosa sadjái juoidá eará, mainna giktalit turisttaid guvlui.

– Dáppehan lea čáppa luondu, olbmot vánddardit olu duoddariin. Olu lea maiddái lassánan govdajuvllat sihkkeliin vuojašeapmi.

Naba dat Deatnu?

– Dál go luossabivdu lea geahppánan Deanus, de dohko fertešii hutkat sadjái juoidá. Varra juoidá johkafanasvuojašemiid, muhto min fitnodahkii eai goassige boađe čáhceskohterat, dat eai heive dán johkii, oaivvilda Hekkanen.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä