Sápmi |

Doaimmaheaddjis: Ohcejoga gielda čájeha buori ovdamearkka, go dieđiha koronadilis jeavddalaččat sámegillii

Sámegielat dieđu fállan dákkár máilmmiviidosaš epidemiija áigge lea erenoamáš dehálaš, oaivvilda Yle Sámi doaimmaheaddji Linnea Rasmus.

Linnea Rasmus
Govva: Vesa Toppari / Yle

Ohcejogas bajásšaddan doaimmaheaddjin lean maŋimuš áiggiid čuvvon erenoamáš rámiin dan, mo Ohcejoga gielda lea lahkonan gieldalaččaid ja fuolahan sámegielat dieđiheamis.

Koronavirusa dagahan spiehkastatdili áigge Ohcejoga gieldda doaimmat leat máŋgii loktanan ovdan buorre ovdamearkan das, mo gieldda virgeoapmahaččat duođai bálvalit gieldalaččaid.

Gielda lea ordnen skuvllalaččaide skuvlaborramuša ja vuojiha dan tákssiin daidda, geat ásset čoahkebáikkiid olggobealde. Nuoraideahkediid dollet gáiddusin, beai­ve­dikšobáikkit fállet gáid­dus­bot­tuid ruovt­tui­de ja vuorrasiidda doaimmahit dálkasiid ruoktot. Gieldda beales leat maid riŋgedallan vuorrasiidda ja jearran sin bálvalandárbbuin.

Sámegielat doaimmaheaddji geahččanguovllus erenoamáš máinnašumi Ohcejoga gielda ánssáša sámegielat dieđiheamis.

Go Suoma ráđđehus julggaštii 16.3. spiehkastatdili, lei Ohcejoga gielda vuosttamuččaid joavkkus fállamin áššis dieđu gieldalaččaide sámegillii.

Dasa dieđus sáhttá váikkuhit dat, ahte gielddas leat sámegielat virgeoapmahaččat, geat atnet sámegiela árvvus. Ohcejoga gielda lea maiddái ain áidna gielda, mas sápmelaččat leat eanetlogus, ja gielddas leat hárjánan doaibmat guovtti gillii.

Áigi lea čájehan, ahte sámegillii eai leat dieđihan dušše dan unnimus meari, mainna sáhtášii árvalit giellalága ollašuvvat, baicce jeavddalaččat.

Maŋimustá gaskavahku sihke gielddahoavda Vuokko Tieva-Niittyvuopio ja gieldda vástideaddji doavttir Heidi Eriksen almmustahtiiga beassášdearvvuođaid videon, main gieđahalaiga koronadili.

Ohcejoga gielddahoavda Vuokko Tieva-Niittyvuopio lea almmustahttán iežas beassášdearvvuođaid gieldalaččaide Youtubes. Video: Ohcejoga gielda / Youtube

– Dál lea deháleamos, ahte mii bissut dearvvasin, eatge njoammut dávdda geasage. Sávvamis farga boahtá fas dat áigi, go mii sáhttit sávvat min lagas olbmuid buresboahtin min lusa. Dat áigi ii leat dál, muhto dat boahtá gal. Bohtet čuovvovaš deaivvadeamit ja čuovvovaš beassážat. Daid mii sihkkarastit nu, ahte čuovvut rávvagiid, mat midjiide leat addon, cealká gielddahoavda Vuokko Tieva-Niittyvuopio videostis.

Dás oainnát Ohcejoga gieldda vástideaddji doavttir Heidi Eriksen beassášdearvvuođaid koronadilis. Video: Ohcejoga gielda / Youtube

Go geahččá Ohcejoga gieldda neahttasiidui čohkkejuvvon diehtopakeahta, Koronavirus ja spiehkastatdilli, sáhttá oaidnit, ahte jo vuosttas spiehkastatvahku áigge gielda lea almmustahttán guhtta sámegielat dieđáhusa koronadilis. Doppe gávdnojit rávvagat earret eará riskajoavkkuid lagas olbmuide ja das, mo meannudit koronavirus COVID-19 infekšuvdnaeahpádusas. Fitnodatdoalliide lea iežaset diehtosiidu.

Ohcejoga gieldda neahttasiidu lea máŋgii veahkehan maiddái min doaimmaheaddjiid, go leat ohcan heivvolaš sámegielsániid koronaođđasiid várás.

Ii leat álot iešalddis čielggas, ahte sámegielat rávvagat dákkár erenoamáš dilis gávdnojit. Dan fuobmá, go buohtastahttá koronadieđiheami Ohcejoga ránnjágildii.

Anára gieldda sámegielat siiddus diehtu koronavirusis ii gávdno. Go suomagielat siiddus ohcá, gávdno gal golmma sámegillii diehtosiidu, masa leat čohkken eanaš Anára gieldda bálvalannummiriid. Gieldda ovdasiiddus lea maid liŋka Sámedikki koronasiidui, man mielde Anára gielda lea almmustahttán guokte sámegielat dieđáhusa koronadilis gieldalaččaide. Daid in goit dádjadan ohcat gieldda siidduin.

Eanodaga ja Soađegili gielddaid neahttasiidduin sámegielat diehtosiidu gávdno álkit. Dain lea diehtu sihke koronavirusis ja gieldda bálvalusain spiehkastatdili áigge. Ovdamearkka dihtii Soađegilis lea ahkeolbmuide fállun sámegielat rávvenbálvalus.

Jeavddalaš koronadilis dieđiheapmi sámegillii goit orru váilumin eará sámegielddain.

Eará ásahusat leat maiddái muhtin veardde dieđihan sámegillii. Sámedikki koronasiiddus gávdno álkit diehtu das, maid iešguđet ásahusat leat dieđihan korona birra. Siidui leat čohkken liŋkkaid earret eará stáhtaráđis, sosiála- ja dearvvašvuođaministeriijas, sisministeriijas, guovlohálddahusvirgedoaimmahagas, Kelas ja sámegielddain.

Sámegielat dieđu fállan dákkár máilmmiviidosaš epidemiija áigge lea erenoamáš dehálaš. Olmmošvuoigatvuođaorganisašuvnna Amnesty mielde riekti dearvvasvuhtii sáhttá šaddat áitaga vuollai, jus diehtu ii gávdno olbmo iežas eatnigillii. Ohcejoga gielda lea iežas oasil fuolahan das, ahte sámegielat gieldalaččaid riekti oažžut dieđu iežaset gillii ollašuvvá.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä