Sápmi |

Duddjomii dohkálaš bohccočoarvvit leat uhcán – stuorračoarvvagat eai oidno šat nu ollu ealuin

Duojárat fertejit leat olles áiggi gozuid alde vai lihkostuvvet oažžut duodjemateriálaid. Sarvát leat geahppánan ja danin maiddái ávnnasčoarvvit leat uhcán.

Jouni Laiti, saamenkäsityöt, kovat materiaalit, Saamelaisalueen koulutuskeskus
Sámi oahpahusguovddáža duodjemateriálavuorkkás leat vel valjis čoarvvit. Garraduoji oahpaheaddji Jouni Laiti lea sin dillái duhtavaš. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Dalán ferte doamihit, juos váháge beakkehit buorit čoarvvit. Unnán leat šat dakkár sarvát, maid čoarvvit oba dohkkejitge duodjemateriálan. Sivvan lea dálá njuovvanvuohki, ahte varrásat šaddet juo nuorran gávpekontorii.

Varris bohcco eallimis maid oidno dalán, juos duogábealde leat lossa jagit. Čoarveávnnas ii leat nu teahtis iige garas, ahte oba dohkkešiige duddjomii.

– Dathan lea dat ávnnasoassi, ávnnasčoarvi, maid mii eanemusat dárbbašat duoji bealde, dadjá duodjeoahpaheaddji ja duojár Jouni S. Laiti Anáris.

Čorvviid geahppáneapmi márkaniin soaitá šaddat bissovaš dillin ja buriid čorvviid oažžun šaddá ain váddáseabbon, árvala Sállevári bálgosa boazoisit Issát-Heandarat Näkkäläjärvi.

– Sarvát leat geahppánan ja máŋga heajos jagi leamašan. Eai leat šat nu valjis dat stuorračoarvvát sarvát šat dán áigge, dadjá Näkkäläjärvi.

Bargu turistabargin dahje vuolgga málesruitui

Badjedoalus leat iežas njuovvangáibádusat. Dan sivas bálgosat njuvvet eanáš varris čearpmahiid.

Nuorra varris bohcco eallinbálggis sáhttá doalvut guovtte guvlui. Juos lea stuoris ja čáppa, boahttevuohtan soaitá leat ceaggát turistabargin. Juos lea dušše dábálaš riehpu, vuolgga šaddá hui jođánit ruitui.

– Eanemus livčče fállun unna čoarvvit, dakkár álddučoarvvit ja unnit bohccuid čoarvvit, muhto dat, maid dáppe sámi duojis dárbbašat, leat stuorra sarvačoarvvit. Dain leat eanet govdodat ja nanusvuohta, go dat leat buoŋesčoarvvit. Dakkáriid mii ohcat ja oastit, dadjá Jouni S. Laiti.

poroerotus
Stuorračoarvvagat eai oidno šat nu valjis ealuin. Govva: Vesa Toppari / Yle

Divrras ja garra barggu gáibideaddji čoarvvis ii gánnátge bonjastit maid beare. Duojis ferte leat maid dássi.

– Mađi stuorát niibbi duddjo, dađi stuorát čoarvvi dárbbaša, muhto máŋgiihan dat manná nuppe beliid: makkár čoarvi lea fidnemis, dakkár dohpa ja gassosaš nađa sáhttá duddjot, muitala Laiti.

Son bargá Sámi oahpahusguovddážis Anáris garraduoji ossodaga ovddasvástideaddjin ja lea oaidnán, mo dilli lea nuppástuvvan čoarvemateriálaid oažžuma oasil.

Jouni S.Laiti
Dákkárat dat galget leat albma čoarvvit, eai mahkige sákkit. Duddjomii dohkkejit dušše dat buoremus čoarvvit, oaivvilda Jouni Laiti Anáris. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Duojárin sus fertejit leat bealljit ja čalmmit rabas, juos áiggoš oažžut dohkálaš duodjemateriálaid.

– Galhan daid fidne, muhto ferte vehá ohcat, gulaskuddat, diŋgot ja diehtit geas jearrá. Fertejit leat oktavuođat go daid oastá, dadjá Laiti.

Čoarvvit mannet njuolga oastiide

Sállevári bálgosa boazoisit Issát-Heandarat Näkkäläjärvi gieđas leat stuorra čoarvvit, ja daidge lea juo muhtin geargan várret alcces.

Iisko-Henrik Näkkäläjärvi, poroisäntä, Sallivaaran paliskunta
Dát čoarvvit leat maid juo áigá diŋgojuvvon. Buorre čoarvvit eai leat šat nu olu, oaivvilda Sállevári bálgosa boazoisit Issát-Heandarat Näkkäläjärvi. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Dán lágan čoarvvit leat vánis. Dasa lassin, ahte varrasiid guđđet uhcán eallit, leat heajos dálvvit maid čuohcan boazonállái.

– Dán áigge orro, ahte juohke nubbi jagi lea heittot. Dat oidno bohccos nai dasto máŋga jagi vel maŋŋil, dadjá Näkkäläjärvi.

Beaivvi ságaid ja Yle Ođđasiid Sámis sáhtát maid guldalit Yle Areenas.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä