Sápmi |

Duortnosjohkii gorgŋon lagabui 80 000 luosa – vuordimis goalmmádin buoremus luossageassi goargŋuma ektui

Luondduriggodatguovddáža luossalohkanrusttega mielde Duortnosjohkii gorgŋot dán jagi buorebut luosat go viđa jahkái. Dán jagis boahtá unnimustá goalmmádin buoremus jahki olles rehkenastinhistorjjá áigge.

Lohensoutajia Tornionjoella Pellon Paamasuvannossa.
Luosat gorgŋot dál Duortnosjohkii buorebut go viđa jahkái. Govva: Yle / Vesa Vaarama

Duortnosjohkii leat Kattilakoski skádjaseasana meaddel 25.7. rádjái gorgŋon 78 160 luosa. Dat lea Luondduriggodatguovddáža mihtidanhistorjjá goalmmádin buoremus jahki.

Luosaid skádjaseasančuovvumis lea jođus dál 13. jahki. Dan áigge dušše jagiin 2014 ja 2016 luosat leat gorgŋon eanet go dán geasi.

Dán geasi eanemus luosat Duortnosjogas leat gorgŋon 27.6. goas lohkannrusttega meattá gorgŋo 4 780 luosa.

– Dál goargŋu luosaid joavkkus leat olu guokte jagi mearas eallán luosat. Eanaš galggašedje goargŋut guovtti mearrajagi guolit, vai goargŋun livččii valjis. Jos dat eai leat, ii leat buorre goargŋun, dadjá Luondduriggodatguovddáš Luke spesiáladutki Atso Romakkaniemi Lapin Kansa -aviisii.

Jagis 2014 Kattilakoski skádjaseasana meattá gorgŋo badjel 100 000 luosa, ja jagis 2016 badjelaš 98 000 luosa.

Romakkaniemi muitala Lapin Kansai, ahte lea vuorddašan goas luosat gorgŋot seamma láhkái go jagiin 2014 ja 2016.

– Dál manná badjel 80 000 luosa rádjá, mannágo badjel 90 000 luosa, dan leš oaidnit. Loahppageasis oaidná, man olu dittit, nappo 1-3 kilosaš luosat gorgŋot johkii, dadjá Romakkaniemi.

"Ii máša leat ilmmá luosa ja bivdima"

Maiddái Duortnoseanu oalgečázis, Geaggáneanus Gárasavvonis leat fuomášan luosaid valjis goargŋuma. Guollebivdi Piipar Máhtte Wasara dadjá Buorre iđit Sápmi -sáddagis, ahte dát jahki orru leamen hirbmat buorre goargŋuma ektui. Son lea iešge jo ovtta luosa darvvihan dán geassái.

– Gal dat lei hirbmat somá, gal dan dovddai hede ahte dál lea albma guolli mii lea dohppen.

Wasara muitala, ahte go vuosttas luossa darvánii 20–30 jagi áigi, lea dan maŋŋá gártan joga ala jámma. Son leage viššalis guollebivdi ja dadjá iežas orrutge fatnasis.

– Go dat čuoika borai, nu dan ii máša leat ilmmá luosa ja bivdima, son bohkosa.

– Dán jagi lean leamaš guokte ja bealle vahku juohke beaivve 12 diimmu. Mun orun doppe fatnasis, boran doppe ja jugan gáfiid ja geasán daid wobbleriid maid mun sugan doppe, muitala Wasara.

28.7.2021 dii. 8:18 Lasihuvvon liŋka Buorre iđit Sápmi -sáddagii Yle Areenai.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä