Sápmi |

Dutkit hástaleaba ÁEL:a heivehallat bálvalusaid sápmelaččaid dárbbuide

Álbmotealáhatlágádusa sámegielat bálvalusat leat olu ságastahttán sosiála medias. ÁEL lea duhtameahttun dasa, ahte sápmelaččat eai geavat dan sámegielat bálvalusaid.

Lydia Heikkilä ja Tuuli Miettunen
SÁRA-fidnu dutkit Lydia Heikkilä ja Tuuli Miettunen hástaleaba ÁEL:a váldit sápmelaččaid fárrui sámegielat bálvalusaid ovddideapmái. Govva: Vesa Toppari / Yle ja Anni Ahlakorpi

Álbmotealáhatlágádus lea bidjan juo máŋggaid jagiid návccaid ovdamearkan sámegielat skoviid jorgaleapmái ja sámegielat bargiid bálkáheapmái. ÁEL:s muitalit, ahte bargui biddjon návccat eai goittotge leat dihtton bálvalusaid jearaldahkii.  

Lappi universitehta SÁRA-fidnu dutkit, geat dál dutkaba sápmelaččaid buresbirgenbálvalusaid sámeguovllu olggobealde, fuomášahttiba ahte ÁEL:a máinnašan čuolbma lea dutkiide oahpes ášši.

– Dutkamušain lea duođai boahtán ovdan, ahte sápmelaččat eai olu geavat sámegielat bálvalusaid. Sáhka ii leat goit dutkamušaid vuođul das, ahte sápmelaččat eai háliidivčče geavahit sámegielat bálvalusaid muhto das, ahte bálvalusat leat ordnejuvvon dakkár vugiin, maidda sápmelaččat eai leat duđavaččat, fuomášahttá dutki Lydia Heikkilä.

"Sámegielat bálvalusa ferte oažžut seammá álkit go suomagielat bálvalusa"

Dutki Tuuli Miettunen muitala, ahte čuolbman lea ovdamearkka dihte giellalága dulkon nu, ahte sámegielat bálvalusa sáhttá ordnet dulkoma bokte.

– Dutkamušain, maid ÁEL:a iežas dutkamušas jagis 2011, lea goit boahtán ovdan, ahte sápmelaččat vásihit, ahte lea váivi dulkoma bokte dikšut persovnnalaš áššiid. Máŋgasat leat maid fuolas das, ahte bargit ipmirdit sin boastut, jos sii geavahit sámegiela, namuha dutki Tuuli Miettunen.

Miettunen namuha maid nuppi čuolbman dan, ahte eiseválddit eai aktiivvalaččat fála bálvalusaid.

– Dutkamušain lea boahtán ovdan, ahte olbmot geavahit sámegielat bálvalusaid dakkár báikkiin, gos olbmot dihtet, ahte bargis lea buorre sámegielmáhttu. Dakkár bargit máhttet dávjá maid aktiivvalaččat fállat sámegielat bálvalusa. Olbmot eai háliit sierra gáibidit sámegielat bálvalusa, muhto sámegielat bálvalusa oažžun ferte leat seammá álki go suomagielat bálvalusa oažžun.

Hástaleaba ÁEL:a váldit sápmelaččaid fárrui bálvalusaid ovddideapmái

Dutki guovttos Heikkilä ja Miettunen muitaleaba iežaska SÁRA-fidnus fuomášan, ahte sápmelaččain lea miella geavahit ja ovddidit sámegielat bálvalusaid.

– Moai háliidetnege dál hástalit ÁEL:a váldit sápmelaččaid fárrui sámegielat bálvalusaid ovddideapmái ja jearrat sápmelaččain, makkár bálvalusaid sii háliidit geavahit ja makkár čuolmmat dála bálvalusain leat. Gávdnetgo olbmot ovdamearkka dihte sámegielat skoviid ÁEL:a neahttasiidduin, Heikkilä ja Miettunen jearraba.

SÁRA – Sápmelaččaid buresbirgen ja ovttaveardásašvuohta -fidnu lea jagis 2015 álgán Lappi universitehta ollašuhttán ja Eurohpa sosiálaruhtaráju ruhtadan dutkanprošeakta, mas čielggadit sámeguovllu olggobealde orru sápmelaččaid bálvalusaid dili.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä