Sápmi |

Ealli arkiiva fállá muittuid ja dieđuid vássán áiggiin – guldal sámenuoraid searvehistorjjás

Nauha-arkisto
Báddevuorká Govva: Yle / Jouni Aikio

Juo vuosttas sámiidsearvvis, Fatmomakke sámesearvvis lei nuoraidossodat jagis 1904. Fatmomakke lea Vualtjere suohkanis Västerbottenis máttasámeguovllus. Daid áiggiid Fatmomakkes áŋgirušai sámeáššiiguin Elsa Laula.

Historjjádieđuid mielde vuosttas sámenuoraidsearvi vuođđuduvvui easkka jagi 1940 Mihtes (Mittådalen). Mihte lea máttasámeguovllus Härjedalenis Jeamtlándda leanas.

Nuorat bidje álgui sámesearvedoaimma Anáris ja Ohcejogas

Ovdalaš nuppi máilmmisoađi čohkkii Oivoš-Johán, Johan Nuorgam Čoavččesjávrri sámenuoraidsearvvi Davvi-Anáris.

Bođu dieđut nuoraidsearvedoaimma ealáskeamis gávdnogohtet fas 1950-logu loahpas. Jagis 1959 vuođđuduvvui Sámi nuorat -searvi Anáris. Dat lei jurddašuvvon riikkaviidosaš searvin, muhto searvi hávkkai juoga mannu sivas.

Deanu bákti 1960-logus ja Sámi Siida 1970-logu rájes fuolahedje maiddái sámenuoraid áššiin. Máinnašuvvon searvvit leat doaibman Ohcejogas.

Ruoŧas doaibmagođii Sámi nuorra -searvi álggos Ruoŧa Sámiid Riikkasearvvi (RSR) vuollásažžan jagis 1963. Jagi 1981 Miehtá Sámi prográmmas gullat Sámi Nuorra -searvvi dalá ovdaolbmo Lars Ánde Bær jearahallama.

Norgga Sámiid Riikkasearvvi (NSR) vuollái vuođđuduvvojedje nuoraidsearvvit Kárášjogas 1972, Unjárggas 1979 ja Guovdageainnus 1981. Vuorkábáttis gullat Jan Åge Biti, Paul Gælok ja Ole Henrik Magga jearahallamiid sámenuoraid searvedoaimmas.

Ealli arkiiva bajilačállaga vuolde almmustuvvá 4.10.2018 Miehtá Sámi -prográmma mii sáddejuvvui Sámi radios 6.6.1981. Doaimmaheaddjin das lea Nils Johan Klemetsen. Paul Anders Simma lohká sámevuoiŋŋa bajideaddji čállosiid.

Ealli arkiiva -nammasaš davvisámegielat vuorkáprográmma sáddejuvvo Yle Sámi radios juohke vahku duorastaga diibmu 10.00 ja nuppádassii bearjadaga diibmu 14.00.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä