Sápmi |

Eamiálbmogat oaivilastet raddálagaid Madrid dálkkádatčoahkkima oktavuođas – "Mis lea hirbmat ollu addit ja oahpahit olles máilbmái"

Eamiálbmogat gáibidit máilmmi jođiheaddjiid suodjalit eamiálbmogiid rivttiid.

Martina Fjällberg, Jenni Laiti, Birit Haarla, Katja Haarla, Elin Nejne, Julia Rensberg, Ane Margrethe Ugelvik ja Aka Niviana Mørch Pedersen
Martina Fjällberg, Jenni Laiti, Birit Haarla, Katja Haarla, Elin Nejne, Julia Rensberg, Ane Margrethe Ugelvik ja Aka Niviana Mørch Pedersen oassálaste vuossárgga Madridas protestii kanádalaš oljosáttoruvkki plánaid vuostá. Govva: Indigenous Climate Action

Seamma áigge, go máilmmi jođiheaddjit ráđđádallet dálkkádatáššiin čoahkkinlanjain Espanja oaivegávpogis Madridas, leat gáhtaid alde olbmot čájeheamen mielaset dálkkádaga beales.

Madrid dálkkádatčoahkkin COP25 čohkkii bearjadateahkedis gávpogii čuđiid duháhiid miellačájeheaddjiid. Birrasiid 500 000 olbmo oassálaste dálkkádatprotestii.

Doppe vázze maiddái eamiálbmogat, mat gáibidedje máilmmi jođiheaddjiid suodjalit eamiálbmogiid rivttiid.

– Kolonialisma dagahii dálkkádatkriissa ja eamiálbmotrievttit leat dálkkádatčoavddus, čuoččuha kanádalaš Indigenous Climate Action -organisašuvdna sosiála medias.

Báikki alde ledje maiddái gávcci sápmelaš dálkkádatberošteaddji. Jenni Laiti muitala sin mátkki sivvan dan, ahte juohke okta ferte dál doaibmat.

– Dál lea dat áigi doaibmat, ihttin lea jo beare maŋŋit. Mii fertet ja berret váldit ovddasvástádusa ja geahččalit čoavdit buoremus lági mielde stuorámus kriissa, maid olmmošgoddi lea goassige vásihan, namalassii dálkkádatrievdama, dadjá Laiti.

Thunberg maid hálai eamiálbmogiid beales

Maiddái máilmmi beakkán dálkkádataktivista Greta Thunberg loktii eamiálbmogiid ovdan sáhkavuorustis, man doalai dálkkádatčoahkkimis ikte vuossárgga. Son ávžžuhii máilmmi njunnošiid guldalit eamiálbmogiid, geat eanemus gillájit dálkkádatrievdama váikkuhusain.

Sápmelaš birasaktivista Jenni Laiti lea seamma oaivilis.

– Mii eamiálbmogat leat čoavddus ja mis leat čovdosat. Mii hálddašat 80 proseantta máilmmi biodiversitehtas ja 40 proseantta máilmmi eamivuvddiin. Dat dušše čájeha dan, ahte mis lea dat máhttu ja diehtu hálddašit ja eallit ovttas iežamet guovlluin.

– Dan dihtii mii fertet ja berret maiddái jođihit dan rievdadusa. Mis lea hirbmat ollu addit ja oahpahit olles máilbmái, dadjá Laiti.

Eamiálbmogiid dáhpáhusat miehtá vahku

Proteasttat eai nohkan bearjadaga dálkkádatprotestii. Dálkkádatčoahkkima nuppi, ja seammás maŋimuš vahkus lágiduvvojit lasi smávit dáhpáhusat.

Canada reject teck
Madridas dollojuvvui vuossárgga proteasta Kanáda oljosáttoruvkki plánaid vuostá. Govva: Indigenous Climate Action

Ovdamearkka dihtii vuossárgga Indigenous Climate Action -organisašuvdna ovttas eará siviilaservodagaiguin lágidii guokte miellačájeheami, main gáibidedje Kanáda hilgut oljosáttoruvkki plánaid Kanáda Albertas.

Plánaide laktásit maiddái stuorra oljobohccit, maid ballet dagahit birasváikkuhusaid ja duolbmat guovllu eamiálbmogiid rivttiid.

Martina Fjällberg, Jenni Laiti, Birit Haarla, Katja Haarla, Elin Nejne, Julia Rensberg, Ane Margrethe Ugelvik ja Aka Niviana Mørch Pedersen
Martina Fjällberg, Jenni Laiti, Birit Haarla, Katja Haarla, Elin Nejne, Julia Rensberg, Ane Margrethe Ugelvik ja Aka Niviana Mørch Pedersen
Vuosttas proteasta kanádalaš oljosáttoruvkki plánaid vuostá lágiduvvui Kanáda ambassáda ovddas Madridas.

Maŋŋebárgga fas lágidedje dáhpáhusa, mas muittašedje ja gudnejahtte goddon ja láhppon eamiálbmotnissoniid.

Jenni Laiti muitala, ahte gaskavahkku áigot lágidit nu gohčoduvvon geađgeseremoniija. Das geigejit Kalaallit Nunaat eamiálbmogiidda geađggi, man njeallje jagi dassái gudde Gironis Pariisii čalmmustahttin dihte dálkkádatrievdama.

Eamiálbmogiid bargoplána dohkkehuvvui dálkkádatčoahkkimis

Madrid dálkkádatčoahkkin COP25 nohká bearjadaga. Stáhtat galggašedje čoahkkimis almmuhit, man olu dat leat gergosat geahpedit áimmu nuoskkideami.

Eamiálbmogat lea rahčan dan ovdii, ahte sin jietna gullo dálkkádatráđđádallamiin, main mearridanváldi leamaš stáhtain. Dál eamiálbmotsajádat galggašii šaddat nannosabbon, go Madrid čoahkkimis dohkkehedje guovttejahkásaš bargoplána eamiálbmotforumii.

Foruma ulbmilin lea nannet eamiálbmogiid jiena. Dat lea eamiálbmogiid deaivvadan- ja ságastallanarena. Doaimmas váilu goittot ain bissovaš ruhtadeapmi.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä